'10 tỷ USD sắp đổ vào TTCK, vai trò của nhà đầu tư tổ chức sẽ ngày càng lớn'

'10 tỷ USD sắp đổ vào TTCK, vai trò của nhà đầu tư tổ chức sẽ ngày càng lớn'Thái Hà-17/09/2026 18:00 (GMT+7)(VNF) - Khoảng 10 tỷ USD có thể chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong 12 tháng sau nâng hạng, theo một kịch bản "thận trọng" được ông Thomas Nguyễn, đại diện SSI, đưa ra. Phía sau dòng vốn là những thay đổi mang tính cấu trúc: sự gia tăng vai trò của các tổ chức, sự phát triển của giao dịch định lượng và xu hướng dòng tiền tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn.Phát biểu tại Hội thảo “From Private to Public: A Listing Roadmap for FDI Enterprises in Viet Nam” diễn ra ngày 17/9, ông Thomas Nguyễn, lãnh đạo phụ trách mảng Ngân hàng đầu tư, Bán hàng và Giao dịch khách hàng tổ chức tại Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI, gây chú ý khi cho rằng các dự báo về dòng vốn vào thị trường chứng khoán Việt Nam sau nâng hạng là “quá thận trọng”.Theo kỳ vọng của SSI Research, sau kỳ rà soát tháng 8/2026 của FTSE Russell, khi tỷ trọng Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index vào khoảng 0,49-0,50%, dòng vốn thụ động chảy vào thị trường chứng khoán, chủ yếu đến từ Vanguard, rơi vào khoảng 2,21 tỷ USD.“Hãy cá với nhau một chầu cà phê nhé: 3 tỷ USD, chỉ riêng từ Vanguard”, ông Thomas Nguyễn nói và cho rằng, dòng vốn thụ động chảy vào Việt Nam có thể cao hơn đáng kể.Đại diện SSI nhấn mạnh, lịch sử cho thấy, quy mô dòng vốn chủ động theo sau thường cao gấp khoảng 5 lần dòng vốn thụ động. Với 3 tỷ USD vốn thụ động, phép tính tương ứng có thể đưa tổng dòng vốn lên khoảng 15 tỷ USD. Tuy nhiên, ông Thomas Nguyễn lựa chọn một kịch bản “thận trọng” hơn, với khoảng 10 tỷ USD có thể chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong 12 tháng tới.Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, quy mô dòng tiền chỉ là phần dễ nhìn thấy nhất của câu chuyện nâng hạng. Điều đáng chú ý hơn nằm ở những thay đổi mang tính cấu trúc đang diễn ra phía sau dòng vốn: cách nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thị trường, sự gia tăng vai trò của các tổ chức, sự phát triển của giao dịch định lượng và xu hướng dòng tiền tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn.Nhà đầu tư tổ chức và giao dịch định lượng sẽ tăng tốcCùng với dòng vốn quốc tế, cấu trúc nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang thay đổi nhanh chóng.Theo ông Thomas Nguyễn, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức đã tăng từ khoảng 7% năm 2021 lên khoảng 13%. Tỷ lệ thực tế thậm chí có thể đã tiến gần 15% và sẽ nhanh chóng hướng tới 20%. Tại SSI, khách hàng tổ chức hiện chiếm khoảng 30% hoạt động kinh doanh. Công ty đã mở thêm 185 tài khoản tổ chức trong năm nay, tăng 65%.“Quá trình này sẽ còn tăng tốc”, ông Thomas Nguyễn nhận định.Sự gia tăng của nhà đầu tư tổ chức không chỉ làm thay đổi tỷ trọng dòng tiền trên thị trường mà còn kéo theo những yêu cầu mới về công nghệ, thanh khoản, tốc độ giao dịch và chất lượng vận hành.Một trong những biểu hiện rõ nhất của quá trình này là giao dịch định lượng (quant trading) ngày càng hiện diện rõ nét trên thị trường.Theo ông Thomas Nguyễn, giao dịch định lượng có thể chiếm khoảng 60% hoạt động giao dịch tại Mỹ, trong khi tỷ lệ này tại Việt Nam mới ở mức khoảng 6%. Riêng tại SSI, các quỹ giao dịch định lượng hiện chiếm khoảng 50% khối lượng giao dịch của nhóm khách hàng tổ chức nước ngoài. Khoảng cách này cho thấy dư địa phát triển của giao dịch định lượng tại Việt Nam còn lớn khi dòng vốn tổ chức ngày càng mở rộng.Đại diện SSI cũng chỉ ra một thực tế rằng, giao dịch định lượng đôi khi được nhìn nhận với tâm lý dè chừng do nhà đầu tư chưa hiểu rõ phương thức hoạt động. Tuy nhiên, trên một thị trường hiện đại, đây có thể là nguồn thanh khoản quan trọng, đặc biệt trong những thời điểm thị trường biến động mạnh.“Tại SSI, những phiên thị trường chịu áp lực tâm lý, các quỹ giao dịch định lượng có thể tham gia mua vào, qua đó bổ sung thanh khoản ở phía đối diện với dòng lệnh của nhà đầu tư cá nhân Họ cung cấp thanh khoản, mang lại sự ổn định và làm giảm sự biến động trên thị trường”, ông Thomas Nguyễn nói.Giao dịch định lượng (quant trading) ngày càng hiện diện rõ nét trên thị trường.Sự phát triển của giao dịch định lượng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hạ tầng của các công ty chứng khoán, đòi hỏi họ phải đầu tư mạnh hơn vào công nghệ, đặc biệt về độ trễ (latency), thông lượng (throughput) và tính ổn định của hệ thống. Đây vốn là những khái niệm quen thuộc với ngành công nghệ, nhưng đang ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong hoạt động của các công ty chứng khoán khi nhóm nhà đầu tư tổ chức và giao dịch thuật toán mở rộng.Cùng với đó, sự hiện diện ngày càng lớn của các định chế quốc tế có thể thúc đẩy sự phát triển của mô hình global broker tại Việt Nam. Theo ông Thomas Nguyễn, những tổ chức tài chính lớn như Morgan Stanley hay Goldman Sachs, vốn cung cấp dịch vụ cho các quỹ ETF lớn, có thể cần xây dựng hiện diện phù hợp khi dòng vốn quốc tế vào Việt Nam gia tăng.Dòng vốn mới có thể tập trung mạnh hơn vào cổ phiếu lớnMức độ tập trung của thị trường chứng khoán Việt Nam cũng là một vấn đề được ông Thomas Nguyễn đặc biệt lưu ý trong bối cảnh dòng vốn quốc tế chuẩn bị chảy mạnh hơn vào thị trường.Theo ông, nhà đầu tư cá nhân Việt Nam thường phàn nàn rằng thị trường quá tập trung khi một cổ phiếu như VIC chiếm tới 19% chỉ số. Tuy nhiên, nhìn ra các thị trường lớn trên thế giới, mức độ tập trung cao không phải hiện tượng bất thường.Tại Mỹ, nhóm Magnificent Seven chiếm khoảng 30% S&P 500. Ở các thị trường khác, mức độ tập trung thậm chí còn cao hơn: TSMC chiếm khoảng 42% chỉ số tại Đài Loan, trong khi Samsung Electronics và SK Hynix chiếm khoảng 52% KOSPI của Hàn Quốc. Năm cổ phiếu lớn nhất chiếm khoảng 41% Nikkei 225.“Sự tập trung là điều bình thường”, ông Thomas Nguyễn nói, đồng thời cho rằng đây thậm chí là một phần cần thiết trong quá trình phát triển của thị trường.Ở quy mô toàn cầu, dòng vốn cũng đang tập trung rất mạnh vào một số thị trường. Theo số liệu được đại diện đưa ra, khoảng 65% tổng số tiền đầu tư trên thế giới chảy vào Mỹ. Và theo ông, xu hướng tập trung này sẽ còn tiếp diễn.Với Việt Nam, quá trình này có thể trở nên rõ nét hơn ngay sau khi được đưa vào các bộ chỉ số thị trường mới nổi. Nguyên nhân nằm ở cách các quỹ thụ động phân bổ vốn. Khi Vanguard, BlackRock và các nhà đầu tư theo chiến lược thụ động tham gia thị trường, dòng tiền của họ về cơ bản sẽ mô phỏng theo chỉ số.“Nếu VIC chiếm 19% chỉ số thì 19% số tiền sẽ đi vào đó. Không quan trọng bạn có đi xe điện VinFast hay bạn nghĩ doanh nghiệp tốt hay xấu, dòng tiền vẫn sẽ vào”, ông Thomas Nguyễn lấy ví dụ.Điều đó có nghĩa dòng vốn mới sẽ không phân bổ đồng đều cho toàn thị trường. Những cổ phiếu có tỷ trọng lớn trong chỉ số sẽ tiếp tục nhận được phần vốn lớn hơn, qua đó có thể củng cố thêm vị trí của nhóm vốn hóa lớn.Theo tính toán của SSI, VIC là cổ phiếu có thể nhận lượng vốn lớn nhất, khoảng 690 triệu USD, tương đương 32% tổng dòng vốn ước tính. Con số này tương đương khoảng 1,1% vốn hóa của VIC tại thời điểm tính toán. Xếp sau là VHM với khoảng 247 triệu USD, tương đương 12% tổng dòng vốn; HPG khoảng 142 triệu USD; VPB khoảng 97 triệu USD và FPT khoảng 96 triệu USD.Dòng vốn mới sẽ không phân bổ đồng đều cho toàn thị trường.Khi dòng vốn thụ động tăng, giao dịch định lượng mở rộng và các chỉ số ngày càng tập trung vào nhóm cổ phiếu lớn, những động lực này có thể tác động đồng thời lên cách dòng tiền được phân bổ. Vì vậy, cùng với dòng vốn mới, thị trường Việt Nam có thể bước vào một giai đoạn có mức độ tập trung cao hơn. Đây là một trong những thay đổi mà các nhà đầu tư và doanh nghiệp cần tính đến khi thị trường chuyển sang giai đoạn hậu nâng hạng.Những thay đổi trên không đồng nghĩa yếu tố cơ bản của doanh nghiệp mất đi vai trò. Ngược lại, khi dòng vốn tổ chức ngày càng lớn, các yếu tố về quy mô, thanh khoản, quản trị, minh bạch và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế có thể trở nên quan trọng hơn trong việc thu hút dòng tiền.Chứng khoán hậu nâng hạng: Thêm những 'món hàng' tiềm năng từ doanh nghiệp FDIChứng khoán hậu nâng hạng: Thêm những 'món hàng' tiềm năng từ doanh nghiệp FDITài chính(VNF) - Khu vực FDI đóng góp hơn 3/4 kim ngạch xuất khẩu nhưng chỉ có khoảng 10 doanh nghiệp hiện diện trên thị trường chứng khoán, tương đương 0,15% quy mô thị trường. Trong bối cảnh chứng khoán Việt Nam chuẩn bị được FTSE Russell nâng hạng, việc đưa thêm doanh nghiệp FDI lên sàn không chỉ bổ sung nguồn cung hàng hóa mà còn mở rộng lựa chọn cho dòng vốn quốc tế.