Bà Nguyễn Thị Mai Thanh: Công ty của REE muốn sáp nhập thêm nhiều công ty con bởi việc đang nhiều kinh khủng
Theo Nhà sáng lập REE, công ty con REE M&E – là một trong những đơn vị dẫn đầu thị trường nội địa về cơ điện công trình - đang có rất nhiều bên mời nhưng không đủ khả năng thực hiện hết. Doanh nghiệp phải lựa chọn dự án để làm nên muốn sáp nhập thêm đơn vị thành viên.
Đề cập về câu chuyện chuyển giao sản nghiệp trong một phần tranh luận tại HAWEE Leaders Forum mới diễn ra, bà Nguyễn Thị Mai Thanh – Nhà sáng lập & Chủ tịch Uỷ ban Chiến lược, Công ty CP Cơ điện lạnh REE (Hose: REE) nhận định, nhiều doanh nghiệp trong nước đang gặp khó khăn khi tìm thế hệ kế cận.
Dẫn số liệu từ truyền thông, bà Thanh cho biết, Việt Nam đang có một số lượng lớn các doanh nghiệp trung bình - nhỏ đã lập nghiệp từ những năm đổi mới. Do đó, người sáng lập các doanh nghiệp này hiện đang ở độ tuổi 60-70 tuổi.
Các công ty trên chủ yếu là doanh nghiệp gia đình và họ khó tìm người kế nhiệm do xung đột giữa các thế hệ.
Đơn cử, nhà sáng lập thì luôn làm việc chăm chỉ, chăm chút công ty một cách tâm huyết nhưng thế hệ tiếp theo là những người đi học nước ngoài về, lại có tư tưởng và suy nghĩ rất khác.
So với các nước lân cận, xung đột giữa các thế hệ trong một doanh nghiệp tại Việt Nam còn lớn hơn nhiều.
“Có thể có hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn công ty kiểu như vậy đang trong tình trạng không thể chuyển giao”, bà Thanh nói và và đặt câu hỏi cho các diễn giả tại sự kiện: “Làm thế nào để kết nối những doanh nghiệp này có thể sáp nhập với các doanh nghiệp lớn?”.
Bà ví dụ thêm, trong lĩnh vực xây dựng, hiện nay, những công ty nhỏ hoặc nhà phát triển bất động sản nhỏ gần như trong cảnh “bí về phương hướng”. Bởi, họ không thể chen chân vào công trình lớn để thực hiện, không có cơ hội đấu thầu và không có cơ hội phát triển dự án của mình.
Ở chiều ngược lại, những doanh nghiệp lớn như Vingroup, Sun Group hay Masterise lại rất giỏi và thực hiện các dự án một cách chuyên nghiệp từ khâu ý tưởng, chiến lược huy động nguồn lực và đặc biệt là năng lực thực thi.
“Thị trường nên chăng cần một mô hình kết nối, thực hiện sáp nhập giữa các công ty nhỏ và các công ty lớn?”, bà Thanh nhắc lại câu hỏi trước đó, cho thấy sự cần thiết của giải pháp lúc này.
Lấy REE là dẫn chứng, theo bà Thanh, tập đoàn này có công ty con REE M&E – là một trong những đơn vị dẫn đầu thị trường nội địa về cơ điện công trình. Dẫu vậy, REE M&E chỉ đang đóng góp khoảng 10% thu nhập cho cả công ty mẹ.
“Do đó, chúng tôi cần nhiều công ty nhỏ để sáp nhập vào công ty chuyên làm cơ điện công trình của REE. Công việc đang nhiều kinh khủng”, bà cho hay.
“Giờ là thời đại của những nhà thầu chứ không phải thời đại của các đơn vị phát triển dự án. Giờ là lúc các nhà thầu có thể lựa chọn dự án. Đã tới thời kỳ mà giá cả gói thầu không thể bị ép được nữa. Công ty của chúng tôi có nhiều bên mời nhưng không đủ khả năng để thực hiện hết nên phải lựa chọn các dự án”, nữ doanh nhân nói thêm.
Trong bối cảnh hiện tại, bà Thanh đánh giá, chính các công ty nhỏ cũng có nhu cầu sáp nhập. Đơn cử, khi một công ty A sáp nhập vào công ty con của REE, có thể định giá chỉ chiếm khoảng 5-10% sở hữu vốn nhưng công ty đó sẽ mạnh lên.
Nhà sáng lập REE cho rằng: Giải pháp tốt nhất đối với các công ty tư nhân không thể tìm được thế hệ chuyển giao là sáp nhập và chiếm một tỷ lệ nhất định trong các doanh nghiệp lớn hơn. Điều này giúp các công ty đó có khả năng kiến tạo thị trường mới và lớn mạnh hơn.
Được mệnh danh là ‘nữ tướng’ trên thương trường, sau hơn 3 thập kỷ chèo lái doanh nghiệp, bà Mai Thanh là người có công lớn trong việc đưa REE đạt được thành tựu như ngày hôm nay.
Hiện, vốn hoá của doanh nghiệp đạt khoảng hơn 1,1 tỷ USD, trở thành một trong những tập đoàn đa ngành hàng đầu về cơ sở hạ tầng và năng lượng trong nước.
Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu REE đạt gần 8.200 tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ; lãi ròng hơn 2.100 tỷ đồng, tăng 12%.
Tháng 7 vừa qua, tại Đại hội đồng cổ đông bất thường 2026 của REE, bà Nguyễn Thị Mai Thanh đã chính thức rời vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị và thành viên Hội đồng quản trị công ty. Tuy nhiên, bà vẫn tiếp tục đồng hành cùng REE với vai trò Chủ tịch Ủy ban Chiến lược.
Liên quan đến hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A), REE góp mặt ở nhiều thương vụ lớn. Gần đây, hồi tháng 3, REE thông báo việc để công ty con là REE Energy nhận chuyển nhượng tối đa 100% vốn của Điện gió Phú Cường.
Sau thương vụ, Điện gió Phú Cường trở thành công ty con gián tiếp của REE. Doanh nghiệp này sẽ thực hiện cụm nhà máy điện gió Phú Cường 1A và 1B tại xã Lai Hòa, TP Cần Thơ. Đây là dự án có tổng mức đầu tư cụm nhà máy khoảng 9.140 tỷ đồng.
Hiện, REE Energy đang sở hữu 8 công ty thành viên và 7 công ty liên kết.
Ở mảng nước, REE đầu tư vào 4 nhà máy sản xuất nước, 3 công ty phân phối nước, 1 công ty sản xuất – phân phối nước, và 1 công ty hoạt động trong lĩnh vực tư vấn công nghệ và xây dựng các dự án nhà máy nước trên khắp Việt Nam.
Đối với mảng bất động sản, REE Land hiện đang sở hữu 3 công ty thành viên và 1 công ty liên kết.
Trái với các lĩnh vực trên, mảng cơ điện lạnh (REE M&E) có khá ít thông tin về hoạt động M&A trên thị trường.
Ở thời điểm năm 2022, khi còn là Chủ tịch Hội đồng quản trị REE, bà Nguyễn Thị Mai Thanh từng cho biết, hoạt động M&A của doanh nghiệp sẽ vẫn rải đều tất cả các mảng.
Theo bà, trong bất kỳ một lĩnh vực nào gồm điện, nước và bất động sản đều có rất nhiều cơ hội để doanh nghiệp đầu tư nhanh chóng, đem lại hiệu quả.
Trần Chung