Bắc Ninh cần chuẩn bị môi trường sống tương xứng với quy mô dòng vốn đầu tư
Với sự hiện diện ngày càng nhiều các tập đoàn công nghệ và sản xuất toàn cầu tại Bắc Ninh, câu chuyện đặt ra không đơn thuần là Bắc Ninh có bao nhiêu căn hộ có thể bán, hoặc cho người nước ngoài thuê mà là địa phương cần tạo dựng môi trường sống như thế nào để tương xứng với quy mô và chất lượng của dòng vốn FDI thế hệ mới…
Ngày 12/10/2026, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy phối hợp với UBND TP.Bắc Ninh tổ chức Hội thảo 'Nhà ở cho người nước ngoài sống và làm việc tại TP. Bắc Ninh'.
Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh, cho biết: Ngày 20/9, Nghị quyết số 39/2026/QH16 của Quốc hội chính thức có hiệu lực, thành lập TP.Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Một vị thế phát triển mới cũng đồng nghĩa với những yêu cầu mới, cao hơn về chất lượng đô thị, chất lượng quản trị và chất lượng môi trường sống.
NHÀ Ở TRỞ THÀNH MỘT PHẦN NĂNG LỰC CẠNH TRANH
Thành phố Bắc Ninh hiện là một trong những trung tâm sản xuất công nghiệp và thu hút đầu tư nước ngoài lớn của cả nước. Đến hết tháng 9 năm 2026, trên địa bàn thành phố Bắc Ninh có 3.720 dự án FDI, với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 52,39 tỷ USD; GRDP 9 tháng đầu năm ước tăng 11,81%, xếp thứ 4/34 tỉnh thành của cả nước. Sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ và sản xuất toàn cầu đã hình thành một lực lượng ngày càng lớn gồm chuyên gia, kỹ sư, nhà quản lý và lao động quốc tế làm việc lâu dài tại Bắc Ninh.
Vì vậy, câu chuyện đặt ra hôm nay không đơn thuần là có bao nhiêu căn hộ có thể bán hoặc cho thuê cho người nước ngoài. Câu hỏi lớn hơn là: Bắc Ninh cần chuẩn bị một môi trường sống như thế nào để tương xứng với quy mô và chất lượng của dòng vốn đầu tư mà chúng ta đang hướng tới?
Lãnh đạo TP. Bắc Ninh cho rằng khi cạnh tranh thu hút đầu tư chuyển từ số lượng sang chất lượng, lợi thế của một địa phương cũng không thể chỉ được đo bằng đất công nghiệp, hạ tầng nhà máy, hay các chính sách hỗ trợ đầu tư. Khả năng thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là một bộ phận của năng lực cạnh tranh của Thành phố.
"Một nhà máy có thể được quyết định bằng các chỉ tiêu đầu tư, nhưng để một chuyên gia lựa chọn đưa gia đình đến sinh sống lâu dài họ còn quan tâm đến nhà ở, trường học, y tế, giao thông, thương mại, không gian xanh, dịch vụ quản lý, cộng đồng và khả năng tiếp cận thông tin một cách minh bạch, thuận tiện. Do đó, nhà ở cho người nước ngoài không nên được nhìn như một thị trường ngách của bất động sản; cần nhìn nó như một cấu phần của hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế và thu hút FDI chất lượng cao", Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh cho biết.
Thực tế, Thành phố Bắc Ninh đã nhận diện vấn đề này từ khá sớm. Kế hoạch tổ chức hội thảo của UBND xác định rất rõ: Phải đánh giá nhu cầu thực tế và khả năng đáp ứng; rà soát việc thực hiện các quy định về nhà ở, bất động sản, đất đai, cư trú; công khai các dự án đủ điều kiện; đồng thời đề xuất giải pháp phát triển quỹ nhà phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư. Đặc biệt, yêu cầu đặt ra là 'có số liệu cụ thể, có phân tích – kiến nghị rõ ràng', và kết quả Hội thảo phải được tổng hợp thành các đề xuất chính sách cụ thể.
Thời gian qua, Thành phố cũng từng bước chuyển từ chủ trương sang thực hiện. Ngay từ tháng 3, UBND Thành phố đã yêu cầu rà soát và công khai các dự án nhà ở mà tổ chức, cá nhân nước ngoài được phép sở hữu. Các danh mục và hạn mức cụ thể sau đó đã liên tục được Sở Xây dựng công bố kiến nghị rõ ràng'.
Qua đó, cho thấy hai vấn đề.
Thứ nhất, nhu cầu sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Bắc Ninh là nhu cầu có thực và đã được chuyển hóa thành những giao dịch, quyền sở hữu cụ thể.
Thứ hai, nếu hồ sơ đã đầy đủ và đủ điều kiện chuyển sang khâu đăng ký, cấp Giấy chứng nhận thì thời gian xử lý tại cơ quan đăng ký đất đai hiện không phải là một điểm nghẽn lớn.
Vì vậy, vấn đề chúng ta cần nhìn sâu hơn nằm ở toàn bộ hành trình trước và sau một giao dịch: người nước ngoài có dễ dàng tìm được sản phẩm phù hợp hay không; có biết chính xác dự án nào được phép sở hữu, còn hạn mức bao nhiêu; việc tư vấn, giao dịch và chuẩn bị hồ sơ có thuận tiện hay không; và các thông tin cần thiết có được kết nối, công khai để người có nhu cầu dễ dàng tiếp cận hay chưa.
MINH BẠCH NGUỒN CUNG NHÀ Ở CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI
Để thị trường phát triển đúng hướng, Phó Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý Bắc Ninh cần tập trung vào bốn vấn đề.
Thứ nhất, phải lượng hóa được nhu cầu. Hiện có bao nhiêu chuyên gia, nhà quản lý, kỹ sư và lao động nước ngoài? Họ tập trung tại những khu công nghiệp nào? Nhu cầu thuê hay mua, ngắn hạn hay dài hạn? Khả năng chi trả ra sao? Và 3–5 năm tới nhu cầu sẽ thay đổi như thế nào? Nếu không có dữ liệu đủ tốt thì rất khó có quy hoạch và quyết định đầu tư tốt.
Thứ hai, phải đánh giá đúng nguồn cung. Không chỉ đếm số căn hộ, mà phải trả lời được nguồn cung đó có nằm đúng nơi người lao động quốc tế cần, có đáp ứng được về dịch vụ, quản lý vận hành, giao thông, giáo dục, thương mại và chất lượng môi trường sống hay không.
Thứ ba, phải tách rõ vấn đề thuộc thẩm quyền nào. Những thủ tục nào Thành phố và các sở, ngành có thể xử lý ngay, thì cần xác định rõ đơn vị, cách làm và thời hạn. Những vấn đề thuộc pháp luật hoặc chính sách Trung ương thì tổng hợp đầy đủ, có căn cứ để kiến nghị. Không nên để tất cả khó khăn đều được gọi chung là 'vướng cơ chế'.
Thứ tư, giải quyết bài toán thông tin. Thành phố đã công khai danh mục dự án theo quy định. Tuy nhiên, bước tiếp theo nên hướng tới một hệ thống dữ liệu dễ tiếp cận hơn, trong đó người nước ngoài và doanh nghiệp FDI có thể biết rõ dự án nào phù hợp, còn bao nhiêu sản phẩm, điều kiện và thủ tục như thế nào, liên hệ với ai.
"Công khai thông tin là yêu cầu pháp lý, nhưng biến thông tin thành dữ liệu có thể sử dụng mới tạo ra giá trị cho thị trường', Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh nhấn mạnh.