Bộ Khoa học và Công nghệ điều chỉnh danh mục công nghệ chiến lược

Ngày 1/4/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Họp báo thường kỳ tháng 3 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương. 

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, trong tháng 3/2026, doanh thu toàn ngành đạt 516.817 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025, đóng góp vào tăng trưởng GDP 133.486 tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025.

Tại họp báo, ông Hoàng Anh Tú, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, đã trao đổi về kế hoạch điều chỉnh, bổ sung danh mục công nghệ chiến lược. Ông cho biết việc rà soát này nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển từ Trung ương, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số.

'Chúng tôi đã phối hợp với các bộ, ngành để xây dựng cách tiếp cận mới trong việc xác định các sản phẩm công nghệ thực sự tạo ra tác động đến nền kinh tế', ông Tú nói. 

Mặc dù Quyết định 1131/QĐ-TTg ban hành tháng 6/2025 đã xác lập danh mục các nhóm công nghệ và sản phẩm chiến lược, song bối cảnh hiện nay đòi hỏi phải tiếp tục tinh chỉnh sâu hơn. Theo đó, cách tiếp cận được xây dựng trên một số nguyên tắc cốt lõi.

Thứ nhất, xuất phát từ 'bài toán lớn' – những vấn đề quan trọng, cấp bách của quốc gia, ngành hoặc lĩnh vực. Đây là các bài toán nếu được giải quyết sẽ tạo ra tác động rõ ràng, có thể đo lường đối với tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Thứ hai, phải xác định được các chỉ tiêu tác động cụ thể nhằm đo lường mức độ cải thiện khi bài toán được giải quyết. Việc lượng hóa này giúp nhìn rõ hiệu quả thực chất của công nghệ.

Thứ ba, tập trung vào 'khâu giá trị' – tức những mắt xích trong chuỗi giá trị có khả năng tạo ra tác động lớn nhất. Từ đó, tiến hành bóc tách để xác định các công nghệ lõi và sản phẩm công nghệ chiến lược cần ưu tiên.

Thứ tư, sản phẩm công nghệ chiến lược phải là những sản phẩm tác động trực tiếp đến các khâu giá trị này, đồng thời đáp ứng tiêu chí xác định theo Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15.

Thứ năm, từ các sản phẩm đã xác định, tiếp tục truy ngược để nhận diện các công nghệ chiến lược – tức công nghệ cốt lõi tạo ra sản phẩm – và đảm bảo phù hợp với các tiêu chí pháp lý liên quan.

Lấy ví dụ trong các lĩnh vực có tỷ trọng lớn trong GDP như nông, lâm, thủy sản hay da giày, cơ quan quản lý sẽ 'soi chiếu' từng ngành để xác định các bài toán cụ thể.

Với ngành da giày, chuỗi giá trị bao gồm các khâu như nguyên liệu, cắt, may, hoàn thiện, gò, gắn… Trong đó, doanh nghiệp Việt Nam cần xác định rõ mình tham gia ở khâu nào, khâu nào có thể làm chủ, và khâu nào vẫn do doanh nghiệp quốc tế nắm giữ để từ đó có lộ trình nghiên cứu, tiếp cận và từng bước làm chủ công nghệ.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ đặc biệt nhấn mạnh việc phát triển công nghệ không thể thực hiện trong một sớm một chiều mà cần một lộ trình rõ ràng.

Theo đó, định hướng của cơ quan quản lý là phân các công nghệ thành hai nhóm chính: nhóm có thể làm chủ trong ngắn hạn với tác động trực tiếp đến kinh tế - xã hội, và nhóm công nghệ nền tảng đòi hỏi đầu tư dài hạn, mang tính chiến lược.

Trong tháng 4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về công nghệ chiến lược. 

Đáng chú ý, Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát và hoàn thiện Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, trình Thủ tướng Chính phủ; tham mưu thành lập Tổ Công tác điều phối liên ngành để thực hiện nhiệm vụ về công nghệ chiến lược. 

Bộ cũng sẽ chủ trì, phối hợp với bộ, ngành liên quan rà soát, hoàn thiện cơ chế tài chính, kinh phí cho phát triển công nghệ chiến lược, trọng tâm là các cơ chế đặc thù gắn với kết quả đầu ra và chấp nhận rủi ro có kiểm soát, cơ chế ưu đãi về thuế, tín dụng, hỗ trợ lãi suất, đồng tài trợ công - tư, cơ chế sử dụng ngân sách nhà nước đặt hàng mua sắm (hoàn thành trong tháng 5/2026).

Về công tác xây dựng thể chế, Bộ sẽ hoàn thành 100% các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các Luật đã được Quốc hội thông qua trong năm 2025. Dự kiến, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ trình 2 Nghị định Chính phủ, 1 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 3 Thông tư.

-Hạ Chi

]]>