Bộ Xây dựng: Đề xuất nghiên cứu giao 4 DN tham gia chuẩn bị đầu tư cao tốc Bắc - Nam

Bộ Xây dựng vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ về phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công tư (PPP), trong đó đề xuất nghiên cứu giao 4 doanh nghiệp tham gia công tác chuẩn bị đầu tư.

Các doanh nghiệp được đề cập gồm Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả, Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP. HCM (CII) và Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường.

Theo Bộ Xây dựng, đề xuất này được đưa ra trên cơ sở kết quả nghiên cứu tiền khả thi và đề xuất sơ bộ từ các nhà đầu tư. Việc lựa chọn phương thức PPP nhằm huy động nguồn lực ngoài ngân sách để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Hiện toàn bộ 23 dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã hoàn thành tuyến chính và đưa vào khai thác chậm nhất vào tháng 12/2025.

Về thời gian triển khai, các dự án thành phần thuộc giai đoạn 2017 - 2020 có thời hạn bảo hành đến tháng 6/2026, trong khi các dự án giai đoạn 2021 - 2025 có thời hạn bảo hành đến tháng 12/2027.

Trường hợp được cấp có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, việc thi công mở rộng dự kiến được thực hiện sau khi hết thời hạn bảo hành đối với các đoạn tuyến thuộc giai đoạn 2021 - 2025.

Nhà đầu tư được quản lý, thu phí toàn tuyến sau khi mở rộng

Một trong những nội dung đáng chú ý của phương án là cơ chế quản lý, khai thác sau đầu tư. Theo đó, nhà đầu tư PPP sau khi hoàn thành việc mở rộng có thể được giao quyền quản lý và thu phí toàn bộ đoạn tuyến, bao gồm cả phần hạ tầng đã được Nhà nước đầu tư trước đó.

Trước phương án này, xuất hiện ý kiến băn khoăn về việc nhà đầu tư chỉ bỏ vốn xây dựng thêm 2 làn xe mở rộng, nhưng lại được quyền quản lý và thu phí toàn bộ 6 làn xe mà không phải đấu giá quyền khai thác tài sản công hiện hữu.

Giải trình vấn đề trên, Bộ Xây dựng cho biết phần tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ 4 làn xe hạn chế hiện hữu không được tính vào phần vốn Nhà nước tham gia dự án PPP và không thực hiện đấu giá để xác định giá trị tham gia dự án.

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư theo phương thức PPP quy định doanh nghiệp dự án PPP có thể được Nhà nước cho phép sử dụng tài sản công khác để thực hiện hợp đồng dự án, theo quy định về đất đai và quản lý, sử dụng tài sản công.

Sau khi dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt và hợp đồng PPP được ký kết, cơ quan quản lý tài sản sẽ thực hiện bàn giao cho nhà đầu tư. Doanh nghiệp dự án có trách nhiệm quản lý, sử dụng, bảo trì và hạch toán tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, bao gồm cả phần tài sản do Nhà nước đầu tư, cho đến khi chuyển giao lại cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Bộ Xây dựng khẳng định việc mở rộng các tuyến cao tốc hiện hữu theo phương thức PPP phù hợp với quy định pháp luật về đường bộ, đầu tư PPP và quản lý, sử dụng tài sản công. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền, bộ sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ và các cấp có thẩm quyền xem xét, chỉ đạo.

Theo phương án được Bộ Xây dựng đề xuất trước đó, cao tốc Bắc - Nam phía Đông sẽ được mở rộng hoàn chỉnh trên đoạn Hà Nội - TP. HCM, chia thành 18 đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.144km.

Quy mô đầu tư dự kiến nâng cấp từ 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe cao tốc theo quy hoạch, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 178.357 tỷ đồng.