Báo cáo do Bain & Co, DBS và Vriens & Partners phối hợp thực hiện được công bố vào thứ Tư (16/9) dự báo tăng trưởng cơ sở giai đoạn 2026–2035 vẫn duy trì ở mức khả quan, mặc dù có giảm nhẹ so với mức dự báo 5,1% trong giai đoạn 10 năm trước đó.
Trong tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ròng đổ vào sáu nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á vào năm 2025, Singapore đã thu hút 64,3%, tương đương 151 tỷ USD. Con số này cho thấy sự gia tăng ổn định qua các giai đoạn 5 năm trước đó, cụ thể là 63,3% trong giai đoạn 2020–2024 và 57% trong giai đoạn 2015–2019.
Bên cạnh đó, Singapore ngày càng đóng vai trò là trung tâm điều phối tài chính của khu vực, đồng thời nổi lên như nguồn cung cấp FDI hàng đầu cho Malaysia, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam.
Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo rằng các nền kinh tế lân cận đang gặp khó khăn trong việc hấp thụ và triển khai hiệu quả các dòng vốn này do những hạn chế nội tại như: lưới điện thiếu sự ổn định, thiếu hụt nhân tài công nghệ, nợ hộ gia đình cao và sự thiếu nhất quán trong chính sách.
Khi chuỗi cung ứng dịch chuyển trong bối cảnh biến động toàn cầu, các thị trường có năng lực thực thi mạnh mẽ như Việt Nam và Malaysia đang thu hút được các hoạt động sản xuất giá trị cao và làn sóng dịch chuyển trong ngành bán dẫn.
Ngược lại, các quốc gia có tốc độ phát triển chậm hơn như Thái Lan và Indonesia đang đối mặt với những rủi ro ngày càng lớn; tình trạng suy giảm chất lượng thể chế và sự chậm trễ về cơ sở hạ tầng đang ngăn cản họ chuyển hóa các cam kết vốn thành sự gia tăng năng suất trực tiếp.
Triển vọng khu vực đang có sự phân hóa
Báo cáo chỉ ra rằng quỹ đạo tăng trưởng kinh tế của nhóm 6 nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á (ASEAN-6) đang có sự phân hóa rõ rệt do những khác biệt về nền tảng cơ cấu nội tại.
Việt Nam dẫn đầu dự báo tăng trưởng trong khu vực với mức dự báo cơ sở 6,2%, nhờ hưởng lợi từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng liên quan đến Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, độ ổn định của lưới điện vẫn là một trong những hạn chế lớn đối với tăng trưởng.
Philippines được dự báo tăng trưởng ở mức 5,8%, được hỗ trợ bởi cơ cấu dân số thuận lợi và sức chi tiêu của người tiêu dùng. Tuy nhiên, nền kinh tế này vẫn chịu tác động từ biến động giá năng lượng nhập khẩu, trong khi ngành gia công quy trình kinh doanh (BPO) đang đối mặt với sự cạnh tranh từ tự động hóa bằng trí tuệ nhân tạo (AI).
Mức tăng trưởng cơ sở 5,4% của Indonesia được duy trì nhờ quy mô thị trường nội địa và chiến lược gia tăng giá trị cho tài nguyên (đặc biệt là niken), song các rào cản về thể chế và sự thay đổi trong chính sách tài khóa đã hạn chế tiềm năng tăng trưởng cao hơn.
Malaysia dự kiến sẽ đạt mức tăng trưởng 4,3% nhờ các cam kết đầu tư lớn vào lĩnh vực bán dẫn và trung tâm dữ liệu, nhưng lại đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân tài và sự phụ thuộc quá nhiều vào các hoạt động lắp ráp có biên lợi nhuận thấp.
Trong khi đó, Singapore dự kiến tăng trưởng 2,7% nhờ vị thế trung tâm khu vực và việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm bù đắp những hạn chế về nhân khẩu học cũng như tình trạng khan hiếm nguồn cung lao động.
Thái Lan nằm ở mức thấp nhất với tốc độ tăng trưởng trung bình 2,2%, bị kìm hãm bởi tốc độ già hóa dân số nhanh chóng, nợ hộ gia đình cao và tình trạng phân mảnh chính trị.
Các trọng tâm chính sách
Để chuyển hóa sự quan tâm của nhà đầu tư thành những thành quả kinh tế bền vững, báo cáo đã xác định ba yêu cầu chính sách cốt lõi đối với các chính phủ trong khu vực.
Thứ nhất, tăng cường khả năng chống chịu của các thể chế, trong đó cần củng cố quản trị, duy trì ổn định tài khóa và phát triển sâu hơn các thị trường vốn nhằm giảm phần bù rủi ro.
Thứ hai, củng cố cơ sở hạ tầng năng lượng thông qua việc nâng cao độ tin cậy của lưới điện và đảm bảo năng lực cung ứng năng lượng tái tạo có thể điều phối linh hoạt nhằm đáp ứng nhu cầu của các trung tâm công nghệ và cơ sở sản xuất tiêu thụ nhiều điện năng.
Năng lượng có thể điều phối linh hoạt là nguồn năng lượng có khả năng điều chỉnh công suất theo yêu cầu của đơn vị vận hành lưới điện.
Thứ ba, vượt qua giai đoạn chỉ đơn thuần ứng dụng công nghệ để chuyển sang tích hợp AI ở cấp độ doanh nghiệp vào các quy trình kinh doanh cốt lõi, từ đó thúc đẩy gia tăng năng suất trên diện rộng trong toàn bộ nền kinh tế.