Các quốc gia sản xuất helium lớn nhất thế giới, Mỹ và Qatar dẫn đầu

Helium là loại khí có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế và an ninh quốc gia. Khí này được sử dụng trong nghiên cứu y khoa, sản xuất con chip, thăm dò không gian và công nghệ cáp quang.

Dù tồn tại trong khí quyển Trái Đất, helium hiện chưa thể được khai thác từ không khí một cách hiệu quả về mặt kinh tế. Vì vậy, nguồn cung helium trên thị trường chủ yếu đến từ quá trình tách chiết tại các mỏ khí tự nhiên.

Mỹ là nhà sản xuất lớn nhất thế giới, với 81 triệu m3 helium trong năm 2024, tương đương khoảng 43,8% nguồn cung toàn cầu. Đứng thứ hai là Qatar với 64 triệu m3, chiếm 34,6%. Như vậy, riêng hai nước này đã đóng góp 78,4% tổng sản lượng helium thương mại toàn cầu.

Các vị trí còn lại thuộc về Nga với 17 triệu m3, Algeria 11 triệu m3, Canada 6 triệu m3, Trung Quốc 3 triệu m3 và Ba Lan 3 triệu m3.

Cơ cấu này cho thấy nguồn cung helium toàn cầu phụ thuộc lớn vào một số ít quốc gia, nổi bật nhất là Mỹ và Qatar. Sự tập trung đó cũng đồng nghĩa thị trường helium toàn cầu dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị hoặc gián đoạn hạ tầng.

Trên thực tế, toàn bộ sản lượng 64 triệu m3 helium của Qatar đều xuất phát từ khu công nghiệp Ras Laffan do công ty năng lượng QatarEnergy vận hành. Khu tổ hợp công nghiệp này - cũng là trung tâm xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới - là một trong những mục tiêu đầu tiên bị Iran tấn công để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào cuối tháng 2.

Điều này đồng nghĩa 34,6% nguồn cung helium toàn cầu - tương đương hơn 1/3 sản lượng thế giới - đang bị gián đoạn chỉ vì một tổ hợp công nghiệp bên bờ biển của Qatar ngừng hoạt động.

Trong bối cảnh helium giữ vai trò quan trọng với nhiều ngành công nghệ cao, từ y tế đến bán dẫn và hàng không vũ trụ, bất kỳ gián đoạn nào ở các trung tâm sản xuất lớn cũng có thể nhanh chóng gây sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu.

-Hoài Thu

]]>