Tin tức thị trường

Chậm lập hoá đơn vài ngày bị phạt đến 70 triệu: Nỗi 'ám ảnh' lớn từ sai sót nhỏ

Vietnamfinance
· 9 giờ trước

Phân biệt sai sót thời điểm và hành vi giấu doanh thu, trốn thuế

Chia sẻ với VietnamFinance, ông Nguyễn Văn Thức - Chủ tịch HĐTV, Tổng giám đốc Công ty TNHH BCTC cho biết, ông và doanh nghiệp đã có kiến nghị gửi đến Thủ tướng Chính phủ về việc đơn giản hoá thủ tục hoá đơn chứng từ, điều chỉnh mức phạt vi phạm xuất hoá đơn sai thời điểm đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Ông dẫn duy định tại Nghị định 310/2025, sửa đổi, bổ sung cho Nghị định 125/2020 về mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi lập hoá đơn không đúng thời điểm, mức phạt cao nhất tối đa 70 triệu đồng trong trường hợp lập hoá đơn không đúng thời điểm, với số lượng 100 trở lên.

Theo đại diện BCTC, quy định người bán phải lập hoá đơn khi bán hàng hoá, dịch vụ, đồng thời, tăng cường quản lý hóa đơn điện tử, minh bạch doanh thu và chống thất thu ngân sách nhà nước là chủ trương đúng của cơ quan quản lý. Tuy nhiên, mức xử phạt nêu trên cần được xem xét lại để bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động kinh doanh và mục tiêu cải cách thủ tục hành chính.

Ông Nguyễn Văn Thức, Chủ tịch HĐTV, kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH BCTC.

Cụ thể, đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động bán lẻ, mỗi ngày có thể phát sinh hàng trăm, thậm chí hàng nghìn giao dịch có giá trị nhỏ. Với nhóm DN siêu nhỏ, kiến thức về kế toán, thuế và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, các doanh nghiệp, hộ và lớn đều có bộ máy kế toán chuyên nghiệp và khả năng kiểm soát sai sót do số lượng giao dịch lớn, sự cố phần mềm hoặc những nguyên nhân khách quan khác.

Ông Thức nêu quan điểm, việc lập hóa đơn chậm một vài ngày nhưng doanh thu đã được ghi nhận, hạch toán đầy đủ, kê khai đúng, kê khai đủ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, không gây thất thu ngân sách nhà nước thì không nên bị xử phạt ở mức hàng chục triệu đồng.

'Cần phân biệt rõ sai sót về thời điểm lập hóa đơn với hành vi cố tình che giấu doanh thu, trốn thuế. Chính sách yêu cầu người kinh doanh lập hóa đơn đầy đủ nhưng lại áp dụng mức phạt quá cao đối với sai sót thủ tục có thể tạo tâm lý e ngại, khiến người dân không dám khởi nghiệp, hộ kinh doanh không muốn chuyển đổi thành doanh nghiệp và doanh nghiệp không dám mở rộng quy mô hoạt động', ông Nguyễn Văn Thức đặt vấn đề.

Do đó, ông kiến nghị, cơ quan quản lý xem xét áp dụng hình thức cảnh cáo, không phạt tiền đối với trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm nhưng người bán đã ghi nhận đầy đủ doanh thu, kê khai và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, không gây thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời tự giác phát hiện, khắc phục sai sót theo điều kiện được pháp luật quy định.

Đồng thời, tiếp tục xử lý nghiêm đối với các trường hợp cố tình không lập hóa đơn, trì hoãn lập hóa đơn nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế hoặc thực hiện các hành vi gian lận khác, bảo đảm hiệu quả quản lý thuế và chống thất thu ngân sách nhà nước.

Về hiệu quả chính sách, ông đánh giá, việc điều chỉnh chế tài xử phạt theo hướng phân biệt rõ sai sót thủ tục với hành vi gian lận sẽ góp phần giảm áp lực và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Ngoài ra, khuyến khích người kinh doanh chủ động lập đầy đủ hóa đơn, ghi nhận trung thực doanh thu, tự giác phát hiện và khắc phục sai sót, thay vì lo ngại các khoản xử phạt lớn phát sinh từ những vi phạm mang tính thủ tục.

Mặt khác, việc tập trung chế tài nghiêm khắc vào những hành vi cố tình che giấu doanh thu, trốn thuế hoặc gian lận sẽ giúp cơ quan thuế nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực đúng trọng tâm và bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước.

'Chính sách thuế cần khuyến khích người kinh doanh lập hóa đơn đầy đủ, trung thực, chứ không nên để việc thực hiện nghĩa vụ lập hóa đơn trở thành một rủi ro xử phạt quá lớn, đặc biệt khi người kinh doanh đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với nhà nước', đại diện BCTC cho hay.

Xuất hoá đơn gộp cho ngưỡng thanh toán đến 1 triệu đồng

Nói thêm về vấn đề xuất hoá đơn gộp, ông Nguyễn Văn Thức dẫn quy định tại Thông tư 39/2014 của Bộ Tài chính về cơ chế cho phép người bán hàng lập bảng kê bán lẻ và cuối ngày lập một hoá đơn tổng hợp đối với các giao dịch bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ có giá trị dưới 200.000 đồng/ lần, mà người mua không yêu cầu lấy hoá đơn.

'Đây là cơ chế từng được áp dụng trong thực tiễn quản lý thuế, tạo thuận lợi cho hoạt động bán lẻ hàng hoá có số lượng giao dịch lớn, thậm chí rất lớn nhưng giá trị từng giao dịch nhỏ', ông Thức nhắc lại tiền lệ.

Nhiều chính sách về đơn giản hoá thủ tục hoá đơn, chứng từ đối với DN, hộ kinh doanh được chuyên gia đề xuất tháo gỡ.

Hiện quy định tại Nghị định 254/2026 về nghĩa vụ lập hoá đơn điện tử giao cho người khi bán hàng, trừ một số trường hợp, ông Thức cho rằng, việc lập hoá đơn điện tử riêng cho từng giao dịch có giá trị nhỏ, trong khi người mua không có nhu cầu lấy hoá đơn đã làm tăng khối lượng công việc và chi phí tuân thủ của người kinh doanh.

Ngoài ra, để vận hành được, cá nhân, hộ kinh doanh phải bỏ chi phí khá lớn đầu tư ban đầu gồm phần mềm bán hàng, thiết bị công nghệ, phần mềm kế toán… Tổng các chi phí này không hề nhỏ, đặc biệt với nhóm hộ tiểu thương, kinh doanh nhỏ lẻ.

Chính vì vậy, ông đề xuất, Chính phủ nghiên cứu, xem xét quy định cho cá nhân, hộ kinh doanh được lập bảng kê bán hàng xuất hoá đơn điện tử tổng hợp cuối ngày đối với các giao dịch bán hàng hoá dịch vụ đáp ứng các yêu cầu.

Thứ nhất, giá trị thanh toán dưới ngưỡng từ 500.000 đồng đến dưới 1 triệu đồng, Ngưỡng do Chính phủ quy định đảm bảo phù hợp. Thứ hai, người mua là cá nhân, khách lẻ không yêu cầu lấy hoá đơn. Thứ ba, người bán phải áp dụng thanh toán 100% không dùng tiền mặt đối với các giao dịch đưa vào bảng kê để lập hoá đơn điện tử cuối ngày, các giao dịch này phải có dữ liệu thanh toán hợp pháp để cơ quan thuế kiểm tra, đối chiếu doanh thu.

Trường hợp người mua yêu cầu lấy hoá đơn riêng hoặc thanh toán bằng tiền mặt, người bán vẫn có nghĩa vụ phải xuất hoá đơn đầy đủ theo quy định.

Từ những lập luận trên, ông Thức nhận định, cá nhân, hộ kinh doanh sẽ được giảm số lượng hoá đơn phải lập, giảm các chi phí tuân thủ khác, đồng thời, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, minh bạch dòng tiền trong kinh doanh và các hoạt động quản lý của cơ quan thuế.

'Chính sách vừa tạo thuận lợi cho người kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, kiểm soát được nguồn thu ngân sách, đảm bảo hài hoà lợi ích giữa Nhà nước và người nộp thuế', đại diện Công ty TNHH BCTC kỳ vọng.

Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính xem xét kiến nghị

Trong công văn mới nhất gửi đến Công ty TNHH BCTC, Văn phòng Chính phủ nêu rõ ý kiến của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, giao Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét xử lý các kiến nghị nêu trên của doanh nghiệp.

Cùng với đó, có văn bản trao đổi, trả lời cho Công ty TNHH BCTC trước ngày 20/11 và gửi đến Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) để tổng hợp, Văn phòng Chính phủ để theo dõi.