'Chìa khóa' mở dòng chảy 2,8 nghìn tỷ USD thương mại toàn cầu

'Chìa khóa' mở dòng chảy 2,8 nghìn tỷ USD thương mại toàn cầuGia Phúc-22/09/2026 08:00 (GMT+7)(VNF) - Số hóa đang trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam và ASEAN nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, trong khi Việt Nam tiếp tục củng cố vai trò là một mắt xích sản xuất và cung ứng quan trọng của chuỗi giá trị toàn cầu.TIN LIÊN QUANStandard Chartered tăng tốc dòng vốn xuyên biên giới, Việt Nam là một điểm đến quan trọng24/08/2026 08:30Số hóa củng cố chuỗi cung ứng của Việt NamViệt Nam đang củng cố vị thế là một thị trường cung ứng và sản xuất quan trọng khi các doanh nghiệp toàn cầu điều chỉnh chuỗi cung ứng để thích ứng với những bất định kéo dài.Theo Báo cáo Tương lai Thương mại 2026 của Ngân hàng Standard Chartered, Việt Nam ghi nhận mức 12% đối với hoạt động sản xuất và 11% đối với hoạt động nguồn cung ứng trong chỉ số đo lường của khảo sát.Chi phí lao động cạnh tranh, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mạnh và những cải cách chính sách được đánh giá là các yếu tố đang hỗ trợ Việt Nam trở thành một mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.Tuy nhiên, xu hướng đáng chú ý không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp dịch chuyển nhà máy hay nguồn cung sang các thị trường mới. Báo cáo cho thấy trọng tâm đang chuyển dần sang việc nâng cao hiệu quả của những chuỗi cung ứng hiện hữu thông qua dữ liệu, công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).Số hóa đang giúp thu hẹp rào cản thương mại xuyên biên giới, thúc đẩy dòng dữ liệu, thanh toán số và các dịch vụ cung cấp từ xa. (Ảnh minh họa)Theo kịch bản “Đẩy nhanh Số hóa” do Standard Chartered phối hợp với Oxford Economics xây dựng, việc đẩy nhanh số hóa thương mại có thể giúp thương mại toàn cầu tăng thêm 2,8 nghìn tỷ USD vào riêng năm 2031 so với kịch bản cơ sở, tương đương mức cao hơn 6,9%. Con số này tương đương khoảng 7,6 tỷ USD mỗi ngày.Đây là mức chênh lệch so với kịch bản cơ sở, không phải tổng giá trị thương mại tăng thêm tích lũy trong giai đoạn 2027-2031. Mô hình cho rằng tác động của số hóa sẽ tích lũy dần và đạt hiệu quả đầy đủ vào năm 2031.Đáng chú ý, thương mại dịch vụ được dự báo hưởng lợi mạnh hơn hàng hóa. Trong kịch bản đẩy nhanh số hóa, thương mại dịch vụ có thể cao hơn 11,4% so với kịch bản cơ sở vào năm 2031, gần gấp đôi mức tăng 5,9% dự kiến đối với hàng hóa.Theo Standard Chartered, các yếu tố như dòng dữ liệu xuyên biên giới, thanh toán số, khả năng tương tác giữa các hệ thống và quy trình tuân thủ được tinh gọn có thể giúp giảm chi phí và các rào cản trong giao dịch quốc tế.Xu hướng này đặc biệt đáng chú ý tại ASEAN. Khảo sát 2.100 lãnh đạo cấp cao tại 27 thị trường cho thấy 86% doanh nghiệp ASEAN ghi nhận lợi ích có thể đo lường được từ ít nhất một năng lực số. Tỷ lệ tương tự cho biết số hóa giúp cải thiện quá trình ra quyết định nhờ tăng khả năng quan sát và dự báo, cao nhất trong các khu vực được khảo sát.Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 4 trong 5 doanh nghiệp cho biết họ đã ghi nhận lợi ích từ đầu tư vào năng lực số, trong khi 83% cho rằng các công cụ số giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn trước những gián đoạn của chuỗi cung ứng.Sự phát triển của các dịch vụ được cung cấp bằng phương thức số cũng đang góp phần thay đổi cấu trúc thương mại. Nhóm dịch vụ gồm điện toán đám mây, dịch vụ máy tính, an ninh mạng, dịch vụ chuyên môn và các dịch vụ có thể cung cấp từ xa xuyên biên giới đã tăng kim ngạch xuất khẩu 136% trong giai đoạn 2016-2025, cao hơn đáng kể mức tăng 70% của tổng xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ. Nhóm này chiếm 14,7% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu năm 2025, tăng từ 10,6% năm 2016.AI đang trở thành một động lực mới của quá trình này. Có 56% doanh nghiệp được khảo sát đánh giá AI có mức độ liên quan cao hoặc mang tính chuyển đổi đối với số hóa thương mại. Tỷ lệ này lên tới 62% trong các ngành công nghệ, truyền thông và viễn thông, cũng như năng lượng.Với Việt Nam, xu hướng này mở ra một hướng tiếp cận khác đối với bài toán nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu: không chỉ thu hút thêm nhà máy và vốn đầu tư, mà còn nâng cao khả năng kết nối dữ liệu, dự báo nhu cầu, quản trị tồn kho và phối hợp giữa các mắt xích trong chuỗi.Chuỗi cung ứng không nhất thiết phải dịch chuyển địa điểmĐáng chú ý của báo cáo là quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải liên tục dịch chuyển địa điểm sản xuất hoặc rút khỏi các thị trường hiện hữu.Hơn 9 trong 10 doanh nghiệp được khảo sát dự kiến sẽ điều chỉnh hoạt động chuỗi cung ứng trong 3-5 năm tới. Tuy nhiên, khoảng 60% không dự kiến gia nhập hoặc rút khỏi thị trường trong các hoạt động tìm nguồn cung ứng, sản xuất và xuất khẩu. Thay vào đó, doanh nghiệp đang tập trung củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.Doanh nghiệp chuyển từ dịch chuyển chuỗi cung ứng sang tăng khả năng chống chịu, với trọng tâm là nhà cung cấp, tồn kho và quản trị ngân quỹ. (Ảnh minh họa)Cùng với đó, vai trò của bộ phận ngân quỹ cũng đang thay đổi. Khi doanh nghiệp duy trì lượng hàng tồn kho lớn hơn, mở rộng mạng lưới nhà cung cấp và thực hiện nhiều giao dịch xuyên biên giới hơn, nhu cầu về dữ liệu, thanh khoản và quản trị rủi ro tài chính ngày càng gắn chặt với hoạt động chuỗi cung ứng.Trong 3-5 năm tới, 37% doanh nghiệp được khảo sát dự kiến tích hợp chặt chẽ hơn chức năng ngân quỹ với chuỗi cung ứng. Một tỷ lệ tương tự dự kiến điều chỉnh chiến lược ngân quỹ.Quản trị rủi ro tiền tệ là ưu tiên trong chiến lược ngân quỹ của 57% doanh nghiệp. Đồng thời, hơn một phần ba doanh nghiệp dự báo mức độ rủi ro tỷ giá sẽ gia tăng.Công nghệ số đang được sử dụng để giải quyết một phần những thách thức này. Có 82% doanh nghiệp cho biết các công cụ số giúp cải thiện khả năng quan sát và dự báo trong hoạt động chuỗi cung ứng và tài chính. Trong khi đó, 74% cho biết các công cụ ngân quỹ số nâng cao khả năng chống chịu trong quản lý tiền mặt, thanh khoản và rủi ro tỷ giá trong những giai đoạn bất định.Theo ông Roberto Hoornweg, Tổng Giám đốc Khối Ngân hàng Doanh nghiệp và Đầu tư của Standard Chartered, khi doanh nghiệp giảm tập trung vào việc tái định hình chuỗi cung ứng và chú trọng hơn đến khả năng chống chịu, khả năng quan sát và tính linh hoạt, đầu tư vào năng lực số trở thành một yếu tố quan trọng để nâng cao lợi thế cạnh tranh.Với Việt Nam, nơi đang tiếp tục mở rộng vai trò trong mạng lưới sản xuất và cung ứng toàn cầu, quá trình này có ý nghĩa đặc biệt. Lợi thế về chi phí và dòng vốn FDI có thể giúp thu hút hoạt động sản xuất, nhưng năng lực số hóa, khả năng dự báo và quản trị chuỗi cung ứng sẽ ngày càng quyết định mức độ doanh nghiệp có thể tham gia sâu đến đâu vào các chuỗi giá trị quốc tế.Báo cáo Standard Chartered được xây dựng dựa trên khảo sát 2.100 lãnh đạo cấp cao tại các công ty đa quốc gia ở 27 thị trường, do Oxford Economics thực hiện trong tháng 6 và 7/2026.Top 3 châu Á về mức độ hấp dẫn sản xuất, Việt Nam cần làm gì để dẫn đầu?Top 3 châu Á về mức độ hấp dẫn sản xuất, Việt Nam cần làm gì để dẫn đầu?Đầu tư(VNF) - Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, Việt Nam đã nổi lên như một trung tâm sản xuất quan trọng ở châu Á, định vị mình để tiến xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu và củng cố vai trò trong mạng lưới cung ứng khu vực và quốc tế.