Kinh tế quốc tế

Chủ tịch Fed Jerome Powell đứng trước quyết định lớn cuối cùng: Rời đi hay ở lại?

Vneconomy
· 1 giờ trước
Câu chuyện kế nhiệm tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giờ đây phụ thuộc vào một quyết định mà chỉ Chủ tịch Fed Jerome Powell có thể đưa ra…

Thứ Sáu tuần trước (24/4), Bộ Tư pháp Mỹ thông báo sẽ dừng cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell. Đến Chủ nhật (26/4), Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thom Tillis, đại diện bang North Carolina, cho biết ông đã nhận được bảo đảm từ Bộ Tư pháp Mỹ rằng cuộc điều tra về cơ bản đã kết thúc.

Trước đó, việc đề cử ông Kevin Warsh kế nhiệm ông Powell có nguy cơ bị chậm lại vì ông Tillis chưa chắc sẽ bỏ phiếu ủng hộ nếu cuộc điều tra trên còn chưa kết thúc. Khi ông Tillis chuyển sang ủng hộ, trở ngại này được gỡ bỏ, mở đường để Thượng viện phê chuẩn ông Warsh trước khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell kết thúc vào ngày 15/5.

ĐIỀU KIỆN ĐỂ ÔNG POWELL RỜI FED

Vấn đề còn bỏ ngỏ là liệu ông Powell có rời ghế thành viên Hội đồng Thống đốc Fed sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch hay sẽ tiếp tục ở lại với tư cách thống đốc - vị trí mà ông có thể nắm giữ đến tháng 1/2028. Trên thực tế, các chủ tịch Fed trước đây hầu như luôn rời Hội đồng Thống đốc khi nhiệm kỳ chủ tịch kết thúc.

Tại một cuộc họp báo hồi tháng 3, ông Powell từng đưa ra điều kiện để đưa ra quyết định. Ông nói rằng ít nhất cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông phải 'thực sự khép lại một cách minh bạch và dứt khoát'. Hiện vẫn chưa rõ liệu điều kiện này đã được đáp ứng hay chưa.

Theo ông Tillis, Bộ Tư pháp Mỹ vẫn đang theo đuổi một kháng cáo liên quan đến phán quyết hồi tháng 3 của một thẩm phán liên bang. Phán quyết này từng bác bỏ các trát yêu cầu nộp tài liệu trong cuộc điều tra. Tuy nhiên, ông Tillis cho biết kháng cáo chỉ nhằm giữ lại quyền ban hành trát đòi tài liệu trong các vụ việc tương tự, chứ không phải để mở lại cuộc điều tra nhằm vào Fed. Dù vậy, trong chương trình phỏng vấn chính trị 'Meet the Press' phát sóng ngày 26/4 của đài NBC, ông cho rằng ông Powell có thể vẫn muốn chờ quá trình kháng cáo kết thúc rồi mới quyết định có rời Hội đồng Thống đốc Fed hay không.

'Quá trình này có thể mất nhiều thời gian. Nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra', ông Tillis nói.

Cũng trong chương trình này, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche lại phát tín hiệu rằng vụ việc chưa hoàn toàn khép lại. Ông Blanche nhắc đến cuộc rà soát chi phí xây dựng do tổng thanh tra của Fed tiến hành. Cuộc kiểm toán này bắt đầu từ năm ngoái theo đề nghị của ông Powell.

'Chúng tôi sẽ quyết định bước tiếp theo tùy vào kết luận của tổng thanh tra', ông Blanche nói.

Theo ông Kurt Lewis, cựu cố vấn cấp cao của ông Powell và hiện phụ trách theo dõi Fed tại công ty chứng khoán Piper Sandler, cách nói của ông Blanche cho thấy điều kiện mà ông Powell đặt ra có thể vẫn chưa được đáp ứng, dù ông Tillis đã chấp nhận các bảo đảm từ Bộ Tư pháp Mỹ.

'Dó đó, khả năng ông Powell tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed, ít nhất cho đến khi vụ việc được giải quyết dứt điểm, đã tăng lên', ông Lewis nhận định trong báo cáo gửi khách hàng sáng thứ Hai (27/4).

Nếu ông Powell rời Hội đồng Thống đốc Fed, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có thêm một ghế trống để bổ nhiệm, ngoài vị trí đang được dùng để đưa ông Warsh vào Fed. Ngược lại, nếu ông Powell ở lại, ông Trump sẽ không còn ghế trống nào trong Hội đồng để bổ nhiệm theo lịch hiện tại, ít nhất cho đến khi nhiệm kỳ thống đốc của ông Powell kết thúc vào tháng 1/2028.

Hồi tháng 3, ông Powell nhấn mạnh rằng điều kiện ông đưa ra mới chỉ là yêu cầu tối thiểu, chứ chưa đủ để quyết định việc ông sẽ rời Fed hay tiếp tục ở lại. Ngay cả khi cuộc điều tra 'thực sự khép lại', ông nói quyết định cuối cùng vẫn phải dựa trên điều gì là tốt nhất cho Fed và cho sứ mệnh của ngân hàng trung ương này.

QUYẾT ĐỊNH KHÓ KHĂN

Các quan chức trong chính quyền ông Trump kỳ vọng ông Powell sẽ làm theo thông lệ của các chủ tịch Fed tiền nhiệm, tức rời Hội đồng Thống đốc Fed sau khi hết nhiệm kỳ chủ tịch. Tuy nhiên, trong 1 năm qua, chính ông Trump đã nhiều lần phá vỡ các thông lệ lâu nay liên quan đến Fed, từ cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell đến nỗ lực sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook.

Những người quen biết ông Powell cho biết sau gần 14 năm làm việc tại Fed, trong đó có 8 năm giữ chức chủ tịch, ông đã sẵn sàng trở lại cuộc sống riêng. Tuy nhiên, việc rời Fed vào đúng thời điểm chính quyền ông Trump đang gây sức ép buộc ông rời Fed có thể khiến quyết định này bị hiểu là ông nhượng bộ trước sức ép đó. Vì vậy, những động thái của chính quyền trong vài tháng qua đã khiến một lựa chọn tưởng như đơn giản trở nên khó khăn hơn với ông Powell.

'Ông Powell hoàn toàn xứng đáng được nghỉ hưu vào thời điểm và theo cách mà ông ấy lựa chọn. Ông ấy đã cống hiến rất nhiều cho đất nước. Nhưng lịch sử đôi khi rất nghiệt ngã, đặt ông ấy vào hoàn cảnh buộc phải đưa ra một quyết định khó khăn', ông David Wilcox, từng là nhà kinh tế cấp cao của Fed từng làm việc với ông Powell, nhận xét với tờ báo Wall Street Journal.

Ông Powell hiện đứng trước hai lựa chọn khó, mỗi lựa chọn đều kéo theo hệ quả riêng. Nếu tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed, ông sẽ khiến ông Trump không có thêm ghế trống để bổ nhiệm nhân sự mới, qua đó hạn chế khả năng chính quyền can thiệp sâu hơn vào các chuẩn mực độc lập của Fed. Ngược lại, nếu rời đi, ông sẽ tạo điều kiện để ông Warsh, cựu Thống đốc Fed, có thêm không gian dẫn dắt ngân hàng trung ương này và Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan quyết định lãi suất của Fed.

Đến nay, ông Powell chưa phát tín hiệu nghiêng về lựa chọn nào. Một số người đánh giá cao nhiệm kỳ của ông Powell cho rằng nếu cuộc điều tra thực sự đã kết thúc, lựa chọn phù hợp lúc này là ông nên rời Fed.

'Tôi có cơ sở để tin rằng nếu ông Warsh được Thượng viện phê chuẩn, ông ấy có quyền tạo dấu ấn riêng tại Fed. Xét về mặt thể chế, sẽ không phù hợp nếu người đứng đầu mới vẫn phải làm việc cùng người tiền nhiệm trong FOMC', ông Jared Bernstein, cựu Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế dưới thời Tổng thống Joe Biden, nói.

Theo ông Bernstein, việc bảo vệ tính độc lập của Fed không nên đặt toàn bộ lên vai ông Powell.

'Ông Powell xứng đáng có cơ hội trở lại cuộc sống riêng', ông Bernstein nhận xét.

Nếu tiếp tục ở lại, ông Powell cũng sẽ phải đối mặt với các cuộc công kích chính trị. Trong 1 năm qua, ông Trump nhiều lần coi ông Powell là mục tiêu để quy trách nhiệm cho những khó khăn của nền kinh tế. Nếu ông Powell vẫn giữ ghế trong Hội đồng Thống đốc, điều này có thể tiếp diễn, dù việc dẫn dắt chính sách tiền tệ đã chuyển sang ông Warsh.

Ông David Wilcox, hiện làm việc tại Bloomberg Economics và Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE), bày tỏ hy vọng ông Powell sẽ ở lại Fed. Theo ông Wilcox, vấn đề quan trọng nhất nằm ở cán cân quyền lực trong Hội đồng Thống đốc Fed. Rủi ro không chỉ là tính độc lập của Fed bị suy yếu dần qua từng lần bổ nhiệm. Điều đáng lo hơn là khi tổng thống có được đa số thành viên sẵn sàng thay đổi sâu cấu trúc thể chế của ngân hàng trung ương này.

'Bước ngoặt sẽ xuất hiện khi tổng thống có được thế đa số sẵn sàng thay đổi cấu trúc thể chế của Fed', ông Wilcox nói.

Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã bổ nhiệm 2 thống đốc Fed hiện nay là bà Michelle Bowman và ông Christopher Waller. Ông cũng đang trên đà có thêm ghế thứ ba với đề cử ông Warsh. Nếu ông Trump có thêm ghế của ông Powell, Nhà Trắng sẽ có được sự ủng hộ của đa số trong Hội đồng Thống đốc - vốn gồm 7 thành viên.

'Với 4 lá phiếu có quan điểm gần với chính quyền, Hội đồng Thống đốc có thể thực hiện những thay đổi lớn đối với cấu trúc truyền thống của Fed, thậm chí tìm cách miễn nhiệm các chủ tịch ngân hàng dự trữ khu vực', ông Wilcox nhận định. Nếu ông Powell ở lại, bài toán này sẽ khó hơn nhiều với ông Trump.

-Hoài Thu

]]>