Chủ tịch Warsh muốn Fed 'im lặng', Fed lại càng 'ồn ào' hơn

Hiện nay, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang cùng lúc tham gia vào hai cuộc tranh luận, một là lãi suất cần tăng thêm bao nhiêu và một là mức độ thông tin cần công khai với công chúng về định hướng lãi suất trong tương lai...

Trong đó, cuộc tranh luận về cách thức truyền thông thậm chí còn căng thẳng hơn vấn đề còn lại.

Từ khi lên nắm quyền, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã chọn cách hạn chế phát ngôn về triển vọng chính sách, nhưng hầu hết các đồng nghiệp của ông lại không làm theo.

Theo thống kê của tờ báo Wall Street Journal, 16 quan chức Fed đã tại vị ít nhất một năm đã có tổng cộng không dưới 59 bài phát biểu, cuộc trả lời phỏng vấn và các bình luận công khai khác trong khoảng thời gian từ sau cuộc họp tháng 9 cho đến giai đoạn 'im lặng' trước cuộc họp tuần này. Con số này nhiều hơn khoảng 54 lần phát ngôn trong cùng kỳ năm ngoái. Ông Warsh nhậm chức Chủ tịch Fed vào tháng 5/2026.

Bà Kathy Bostjancic, chuyên gia kinh tế trưởng tại Nationwide, nhận định: 'Có vẻ như ông ấy chưa thuyết phục được những người khác bớt lên tiếng. Nếu ông Warsh không nói, những người khác sẽ lấp đầy khoảng trống đó.'

MỖI QUAN CHỨC FED MỘT QUAN ĐIỂM

Cuộc tranh luận thứ hai này có tầm ảnh hưởng vượt xa phạm vi của Fed. Chi phí mà một gia đình ở Mỹ phải trả cho khoản vay thế chấp, hay một doanh nghiệp phải trả cho các khoản vay kinh doanh, không chỉ phụ thuộc vào mức lãi suất hiện tại do Fed thiết lập, mà còn phụ thuộc vào kỳ vọng của các nhà đầu tư về hướng đi tương lai của ngân hàng trung ương này. Khi các quan chức Fed không giải thích rõ cách thức họ sẽ phản ứng trước các diễn biến kinh tế, nhà đầu tư buộc phải tự đưa ra dự đoán.

Gần đây, những dự đoán này đã liên tục thay đổi. Một tháng trước, các nhà đầu tư ước tính xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tuần này là khoảng 70%. Đến ngày 16/10 - ngày cuối cùng các quan chức được phép phát biểu công khai trước giai đoạn 'im lặng' - con số này đã giảm xuống còn 15%.

Wall Street Journal nhận định sự bất đồng về cách thức truyền thông của Fed thực tế không quá lớn như vẻ bề ngoài. Rất ít quan chức Fed, nếu có, muốn quay lại cách đưa ra cam kết về lộ trình lãi suất, bởi đây là phương thức từng góp phần khiến Fed phản ứng chậm chạp khi lạm phát tăng chóng mặt vào năm 2021. Vấn đề đặt ra là liệu Fed có nên tiếp tục giải thích cách họ dự định ứng phó với những thay đổi của nền kinh tế, hay nên để các nhà đầu tư tự suy luận điều đó thông qua các hành động thực tế của Fed.

Ông Warsh đã cho thấy ông thoải mái hơn với cách tiếp cận thứ hai. Ông lập luận rằng việc đưa ra các dự báo cụ thể sẽ trói buộc Fed vào chính những dự báo đó, đồng thời làm lu mờ những tín hiệu mà thị trường có thể cung cấp về tình hình nền kinh tế.

'Tôi không tin vào việc công bố ngay từ bây giờ những gì mình có thể sẽ thực hiện tại các cuộc họp trong thời gian còn lại của năm. Đây là một chương mới tại Fed và chúng tôi không còn đi theo cách làm đó nữa', Chủ tịch Fed phát biểu ở Bangkok trong tháng này.

Những lập luận này xuất hiện đúng thời điểm một nhóm chuyên gia bên ngoài đang chuẩn bị các khuyến nghị về cách thức truyền thông của Fed, theo dự kiến sẽ hoàn tất vào cuối năm nay. Ông Warsh cho biết mọi thay đổi đều sẽ cần sự thông qua của toàn thể ủy ban.

Trong khi đó, các quan chức khác của Fed đang bày tỏ quan điểm khác nhau trước công chúng về việc cơ quan này nên truyền thông như thế nào là hợp lý.

Chủ tịch Fed tại Richmond, ông Tom Barkin thường xuyên chia sẻ về những quan sát của mình về nền kinh tế, nhưng hầu như luôn từ chối đưa ra tín hiệu về quyết định mà ông ủng hộ cho một cuộc họp cụ thể nào đó.

'Mọi người đều biết tôi thực sự không thích bàn về cuộc họp tiếp theo, và tôi rất vui mừng khi thấy cách tiếp cận này dường như đã trở thành mô hình chung của thể chế hiện nay', ông nói với các phóng viên bên lề một sự kiện ở Washington vào tháng trước.

Một số đồng nghiệp của ông Barkin lại công khai thúc đẩy một sự thay đổi chừng mực hơn trong công tác truyền thông. Trong một bài phát biểu tháng này, Chủ tịch Fed tại Cleveland, bà Beth Hammack, cho rằng nếu một hộ gia đình hoặc doanh nghiệp vay vốn dựa trên 'nhận định sai lầm về cách các nhà hoạch định chính sách sẽ điều chỉnh lãi suất, thì sai lầm đó có thể gây ra hậu quả tốn kém.'

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn, bà Hammack nhấn mạnh rằng cách trình bày quan điểm của bà về chính sách tiền tệ không nên bị nhầm lẫn với việc cam kết một lộ trình cụ thể. 'Khi nghe tôi phát biểu, mọi người không nên hiểu đó là những lời hứa, vì tôi không hề đưa ra lời hứa nào cả. Tôi chỉ đang giải thích về một khuôn khổ mà thôi', bà nói.

Ngược lại, Chủ tịch Fed tại St. Louis, ông Alberto Musalem, đã phản bác quan điểm cho rằng việc ít đưa ra dự báo sẽ giúp thị trường tập trung tốt hơn vào nền kinh tế. Trong một bài phát biểu tại London tháng trước, ông cho rằng một ngân hàng trung ương giữ kín khuôn khổ hoạt động của mình 'không hề giúp thị trường tập trung vào dữ liệu thực tế, mà trái lại, việc phải đoán định chỉ tạo thêm những nhiễu loạn không cần thiết'.

Ông nói thêm rằng lựa chọn đặt ra cho Fed 'không phải là giữa việc hứa hẹn quá mức gây ồn ào và sự im lặng đầy kiên định, mà là giữa việc để công chúng tự suy đoán về quan điểm của Fed với việc chia sẻ quan điểm rõ ràng với họ'.

Cuộc tranh luận này đã trải qua một bài kiểm tra thực tế sau khi Fed tăng lãi suất vào tháng trước. Dựa trên diễn biến của nền kinh tế và các bình luận của giới chức Fed, các nhà đầu tư ban đầu cho rằng khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 10 là rất cao. Nhưng sau đó, các quan chức Fed lại gợi ý rằng thực tế không cho thấy cần phải tăng thêm lãi suất ngay lập tức, khiến xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 10 lại sụt giảm nhanh chóng.

SỰ CHIA RẼ TRONG FOMC

Thống đốc Fed Christopher Waller cho rằng biến động kỳ vọng lãi suất như vậy đã phản ánh những hạn chế của việc cắt giảm mạnh mẽ các thông tin định hướng (forward guidance), tức những tuyên bố có điều kiện mà các quan chức thường đưa ra về nền kinh tế và lộ trình chính sách dự kiến. Trong một bài phát biểu tại Thổ Nhĩ Kỳ trong tháng này, ông Waller cho rằng làm như vậy chẳng khác nào 'đập chuột, vỡ bình'.

Ông Donald Kohn, cựu Phó Chủ tịch Fed, cho biết ông không ủng hộ thái cực mà ở đó các quan chức trở nên quá chi tiết, vạch rõ chính xác tại cuộc họp nào họ dự định thay đổi lãi suất. Tuy nhiên, tình huống vừa qua cho thấy 'ít nhất một số thành viên trong ủy ban cảm thấy không thoải mái với việc thiếu thông tin định hướng đến mức thị trường đi trước cả định hướng mà ủy ban mong muốn'.

Mong muốn của ông Warsh về việc thay đổi cách thức truyền thông của Fed vẫn đang trong quá trình thực hiện, và đây rõ ràng một nhiệm vụ vốn đã vô cùng khó khăn ngay cả trong một nền kinh tế ổn định. Hiện tại, nền kinh tế Mỹ đang trải qua cú sốc năng lượng từ cuộc chiến ở Trung Đông và cả làn sóng đầu tư gắn liền với trí tuệ nhân tạo (AI). Các nhà hoạch định chính sách hiện chưa rõ nên tập trung ứng phó với yếu tố nào, hay mức độ can thiệp cần mạnh mẽ đến đâu.

Theo ông Jonathan Pingle, chuyên gia kinh tế trưởng về Mỹ tại ngân hàng UBS, thông thường, những phát biểu của chủ tịch Fed sẽ cung cấp các luận điểm để các quan chức khác cùng chia sẻ và lặp lại. Ông cho rằng việc Chủ tịch Fed thay mặt Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) đưa ra tuyên bố sẽ 'tạo ra sự nhất quán nhất định trong công tác truyền thông, điều mà tôi nghĩ hiện chúng ta đang thiếu'.

Nhưng ngay cả một vị chủ tịch Fed sẵn sàng đứng ra phát biểu thay cho FOMC cũng có thể gặp khó khăn trong việc tổng hợp các quan điểm, nhất là khi các quan chức đều đồng thuận rằng lãi suất cần tăng cao hơn nhưng lại bất đồng về lý do tại sao. Một số người cho rằng chính sách hiện tại đang quá nới lỏng. Trong khi đó, những người khác lại không nghĩ như vậy, mà coi việc tăng lãi suất chủ yếu là biện pháp phòng ngừa rủi ro, tránh lạm phát duy trì trên mức mục tiêu trong nhiều năm sẽ tác động đến cách các doanh nghiệp thiết lập giá cả.

Bà Sahm, một cựu chuyên gia kinh tế tại Fed, nhận định rằng vì ông Warsh không trình bày quan điểm của FOMC theo cách mà những người tiền nhiệm thường làm, nên các nhà đầu tư giờ đây buộc phải lắng nghe kỹ lưỡng hơn ý kiến từ tất cả các thành viên khác.

'Đây có lẽ là kịch bản tồi tệ nhất trong mọi khả năng có thể xảy ra. Chẳng ai có thể ép buộc ông ấy phải phát biểu thay mặt cho ủy ban. Và thẳng thắn mà nói, ông ấy cũng chẳng thể bắt các thành viên khác trong ủy ban phải im lặng', bà nói.