Chứng khoán Mỹ chao đảo sau phiên bầu cử và điều đáng sợ đang chờ phía trước

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11/2026 (giờ Mỹ) ghi nhận đảng Dân chủ giành được những chiến thắng quan trọng tại các bang như Texas, South Carolina, Ohio và North Carolina, đồng thời tiến gần đến việc giành quyền kiểm soát Hạ viện. Kết quả này có thể khiến chính quyền Tổng thống Trump gặp khó khăn hơn trong việc thông qua các đề xuất về ngân sách, thuế và chính sách kinh tế trong hai năm cuối nhiệm kỳ.

Khả năng Quốc hội tăng cường giám sát doanh nghiệp công nghệ, điều chỉnh chính sách tài khóa và hạn chế một số đề xuất của Nhà Trắng đang trở thành những yếu tố được theo dõi.

Chứng khoán Mỹ chao đảo, lợi suất trái phiếu lao dốc

Phản ứng của thị trường tài chính trước chiến thắng của đảng Dân chủ diễn ra nhanh chóng, với làn sóng bán tháo tập trung vào cổ phiếu công nghệ và các tài sản liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Trong khi đó, trái phiếu chính phủ Mỹ trở thành điểm đến của dòng tiền tìm kiếm sự an toàn.

Theo Reuters, trong phiên giao dịch ngày 4/11, hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,6%, trong khi hợp đồng tương lai Nasdaq có thời điểm mất hơn 2%, trước khi thu hẹp mức giảm xuống còn 0,8%. Hợp đồng tương lai chứng khoán châu Âu cũng giảm 1,4%.

Áp lực bán không chỉ xuất hiện tại Mỹ mà còn lan sang các thị trường châu Á. Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei giảm 3%, xuống mức thấp nhất trong hơn 5 tháng. Các cổ phiếu bán dẫn lớn như Samsung Electronics, SK Hynix và TSMC đồng loạt đi xuống khi nhà đầu tư lo ngại chiến thắng của đảng Dân chủ có thể ảnh hưởng đến làn sóng đầu tư hạ tầng AI.

Đây là lĩnh vực đã đóng vai trò quan trọng trong đà tăng của chứng khoán toàn cầu những năm gần đây. Các tập đoàn công nghệ lớn liên tục tăng chi tiêu cho trung tâm dữ liệu, chip xử lý và năng lực điện toán nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển AI. Tuy nhiên, chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ có thể kéo theo những quy định nghiêm ngặt hơn đối với hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu, đặc biệt liên quan đến tiêu thụ điện năng và tác động môi trường.

Texas là một trong những bang được nhà đầu tư chú ý bởi đây là thị trường phát triển nhanh về hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Mỹ. Việc đảng Dân chủ giành chiến thắng tại bang này làm dấy lên lo ngại các dự án có thể phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn, thậm chí bị trì hoãn nếu xuất hiện những quy định hạn chế mới.

Ngoài vấn đề AI, nhà đầu tư còn phải tính đến khả năng bế tắc chính trị tại Washington. Khi đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội trong khi Tổng thống Trump tiếp tục nắm Nhà Trắng, những đề xuất liên quan đến giảm thuế, ngân sách và chi tiêu chính phủ có thể gặp nhiều trở ngại. Điều này khiến triển vọng chính sách tài khóa trở nên khó dự báo hơn.

Trong khi cổ phiếu chịu áp lực bán, thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ lại ghi nhận diễn biến trái chiều. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm giảm 6 điểm cơ bản, xuống 4,906% trong ngày 4/11. Giá trái phiếu tăng khi nhà đầu tư chuyển một phần dòng tiền sang tài sản có mức độ an toàn cao hơn.

Theo Reuters, giới đầu tư kỳ vọng tình trạng chia rẽ quyền lực tại Washington có thể hạn chế việc mở rộng chi tiêu chính phủ, đồng thời làm giảm khả năng thông qua các đợt cắt giảm thuế mới. Những yếu tố này có thể làm thay đổi triển vọng phát hành nợ và nhu cầu vay vốn của chính phủ Mỹ.

Đồng USD cũng suy yếu trên diện rộng. Chỉ số USD Index giảm 0,37%, xuống 101,34 điểm. Đồng euro tăng 0,5%, lên 1,1249 USD, trong khi bảng Anh tăng 0,37%, lên 1,3464 USD. Đồng yen Nhật và franc Thụy Sĩ cũng tăng giá khi nhu cầu đối với các đồng tiền trú ẩn gia tăng.

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng đà giảm của cổ phiếu công nghệ không hoàn toàn xuất phát từ yếu tố chính trị, mà còn phản ánh những lo ngại đã tồn tại trước đó về định giá cao và quy mô chi tiêu ngày càng lớn cho AI.

Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu giảm có thể tạo ra yếu tố hỗ trợ cho chứng khoán trong những phiên tiếp theo, bởi chi phí vốn thấp hơn thường có lợi cho định giá cổ phiếu, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp công nghệ có kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận trong dài hạn.

Lịch sử chỉ số S&P 500 nói lên điều gì?

Mặc dù phản ứng ban đầu của thị trường khá tiêu cực, dữ liệu lịch sử lại cho thấy các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ thường mở ra giai đoạn thuận lợi cho chứng khoán trong năm tiếp theo.

Theo phân tích của CNBC về diễn biến chỉ số S&P 500 sau các cuộc bầu cử từ năm 1980 đến năm 2024, chỉ số này tăng trung bình 0,2% sau một ngày và một tuần, đồng thời tăng 1,1% sau một tháng. Trong vòng một năm sau bầu cử giữa nhiệm kỳ, mức tăng bình quân của S&P 500 lên tới 13,7%.

Đáng chú ý, S&P 500 ghi nhận mức tăng trong cả 11 cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ từ năm 1982 đến năm 2022. Tỷ lệ các trường hợp chỉ số tăng sau một năm cũng đạt 91% khi tính cả bầu cử tổng thống và bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Một điểm đáng chú ý khác là thị trường chứng khoán Mỹ thường có diễn biến tích cực hơn khi quyền lực chính trị được phân chia giữa hai đảng. Theo CNBC, trong 15 cuộc bầu cử tổng thống và giữa nhiệm kỳ khiến không đảng nào kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và cả hai viện Quốc hội, S&P 500 tăng trung bình 15% trong năm tiếp theo. Có tới 14 trong số 15 trường hợp ghi nhận mức tăng.

Trong khi đó, tại những cuộc bầu cử dẫn đến tình trạng một đảng kiểm soát toàn bộ bộ máy quyền lực liên bang, mức tăng bình quân của S&P 500 trong năm tiếp theo chỉ đạt 11,5%.

Đối với kịch bản đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội trong khi một tổng thống Cộng hòa nắm Nhà Trắng, dữ liệu từ ba cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 1986, 1990 và 2006 cũng cho thấy thị trường có xu hướng phục hồi sau phản ứng ban đầu. S&P 500 giảm trung bình 0,5% trong ngày giao dịch đầu tiên sau bầu cử, nhưng tăng 3,4% sau một tháng và 10,9% sau một năm.

Những số liệu này cho thấy nhà đầu tư thường có xu hướng quay trở lại thị trường khi bất định liên quan đến bầu cử được giải tỏa. Việc quyền lực được phân chia cũng có thể hạn chế những thay đổi chính sách quá mạnh, giúp doanh nghiệp có thêm khả năng dự báo về môi trường kinh doanh.

Tuy nhiên, lịch sử không đồng nghĩa thị trường chắc chắn sẽ lặp lại xu hướng tăng. CNBC dẫn dữ liệu cho thấy S&P 500 từng giảm 22,1% trong năm sau cuộc bầu cử năm 2000, khi bong bóng công nghệ dotcom sụp đổ. Ngược lại, chỉ số này tăng 38,3% trong năm sau cuộc bầu cử năm 2020, khi thị trường phục hồi mạnh sau cú sốc Covid-19.

Vì vậy, bên cạnh yếu tố chính trị, chính sách tiền tệ của Fed và chu kỳ lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là những yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn đến xu hướng dài hạn của chứng khoán. Với thị trường hiện tại, diễn biến đầu tư AI, triển vọng tăng trưởng kinh tế và lợi suất trái phiếu cũng sẽ quyết định liệu đà bán tháo sau bầu cử có kéo dài hay chỉ là phản ứng ngắn hạn trước những bất định mới.