Xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran diễn ra từ 28/2 đến nay chưa có dấu hiệu dừng lại. Nền kinh tế toàn cầu chịu tác động mạnh mẽ, trong đó có áp lực về giá dầu tăng kéo theo các hệ luỵ.
Trong phiên giao dịch ngày 30/3, giá dầu Brent vượt mốc 115 USD/thùng ngay khi mở cửa. Tính chung trong tháng 3, giá dầu đã tăng khoảng 59%, đây cũng là mức tăng mạnh nhất trong lịch sử.
Giá dầu Brent tăng mạnh làm gia tăng lo ngại về lạm phát. Các nhà giao dịch giảm kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay, trái ngược với dự báo trước đó về hai lần hạ lãi suất trước khi xung đột bùng phát.
TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, Ủy viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng - cho biết, có ba chỉ số nhạy cảm trước căng thẳng Trung Đông gồm giá dầu, đồng USD và giá vàng. Nếu như giá dầu tăng, đồng USD mạnh lên thì giá vàng giảm.
Lý giải bức tranh này, ông phân tích, so với thời điểm bắt đầu xung đột đến nay giá dầu tăng khoảng 60%, đồng USD tăng 1,26%, trong khi giá vàng giảm hơn 10%.
Thống kê cho thấy, ngày 1/3/2026 giá vàng thế giới giao dịch ở mức 5.200 - 5.274 USD/ounce. Ngày 30/3/2026, giá vàng thế giới giao dịch ở mức 4.491 USD/ounce, tương ứng giảm 13,6% so với đầu tháng.
'Đồng USD tăng mạnh vì giá dầu tăng kéo theo áp lực lạm phát tăng nên buộc Fed giữ lãi suất cao làm tăng giá trị đồng USD. Đây cũng là đồng tiền trú ẩn của nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường kinh tế toàn cầu có nhiều biến động trước tác động của căng thẳng Trung Đông. Trong khi đó, giá vàng và đồng USD là mối quan hệ tỷ lệ nghịch (đòn gánh). Đồng USD tăng, giá vàng sẽ giảm. Căng thẳng địa chính trị leo thang, xu hướng các nhà đầu tư thế giới chọn đồng USD hơn vàng', TS. Cấn Văn Lực lý giải.
Ông Lực lý giải thêm, khi khủng hoảng xảy ra, nhà đầu tư thường trú ẩn vào đồng USD với kỳ vọng lãi suất cao. Mặt khác, vàng sau thời gian tăng mạnh, nhiều nhà đầu tư đã chốt lời, rút dòng tiền ra khỏi kênh này. Áp lực chốt lời và áp lực đồng USD mạnh là hai yếu tố ảnh hướng tới xu hướng đi xuống của giá vàng thế giới thời gian qua.
Tại thị trường trong nước, ngày 30/3, tại thời điểm 12 giờ ngày 30/3, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng SJC mua vào - bán ra ở mức 169,9 - 172,9 triệu đồng/lượng. So với giá niêm yết 184 - 187 triệu đồng/lượng thời điểm ngày 1/3/2026, giá vàng đã giảm 7,6%, tương ứng mức giảm 14,1 triệu đồng/lượng.
Thị trường tài chính 'rung lắc' mạnh kể từ khi xung đột Trung Đông diễn ra. Nếu như thị trường chứng khoán từ đầu năm 2026 đến trước thời điểm xung đột diễn ra tăng trưởng tốt, thì kể từ khi căng thẳng bùng nổ, chứng khoán giảm, có thời điểm giảm rất mạnh, thậm chí Hàn Quốc có lúc phải tạm dừng giao dịch.
Lý giải về vấn đề này, TS. Cấn Văn Lực cho biết, xung đột xảy ra khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn, đồng USD tăng, lãi suất tăng, doanh nghiệp kinh doanh khó khăn, triển vọng lợi nhuận kém đi, đây cũng là một trong những nguyên nhân chủ lực tác động đến sự đi xuống của thị trường chứng khoán.
Với thị trường chứng khoán Việt Nam, ông Lực cho biết, sau thời gian tăng nóng sẽ phải điều chỉnh, có nhiều ngành nghề đang bị ảnh hưởng bởi biến động của nền kinh tế toàn cầu trước căng thẳng Trung Đông. Tuy nhiên, vẫn có những ngành được hưởng lợi hoặc ít bị ảnh hưởng bởi xung đột, áp lực giá dầu tăng, nên cổ phiếu vẫn tăng tốt.