Cổ phiếu dầu khí tiếp tục hưởng lợi nhờ giá dầu neo cao do căng thẳng Trung Đông

Khi chiến tranh xảy ra tại Trung Đông, giá dầu tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ các nước lớn như Saudi Arabia và rủi ro tại tuyến vận tải chiến lược Strait of Hormuz, qua đó hỗ trợ nhóm dầu khí...

Chiến sự Mỹ–Israel và Iran đã kéo dài gần bảy tháng, eo biển Hormuz vẫn chưa được mở lại. Dữ liệu sơ bộ ngày 22/09 chỉ ghi nhận hai tàu hàng đi qua eo biển trong ngày trước đó.

Phát biểu tại Liên Hợp Quốc ngày 23/09, Tổng thống Iran Pezeshkian tuyên bố không cho phép tự do hàng hải khi lệnh trừng phạt và phong tỏa hải quân của Mỹ còn hiệu lực, dù không đóng cửa đối thoại.

Từ tháng 7, xung đột Houthi–Saudi Arabia leo thang với các vụ tấn công nhằm vào tàu và cơ sở của Saudi Arabia, kéo theo không kích đáp trả.

Trong tháng 9, Houthi mở rộng kiểm soát bờ biển Yemen và các đảo gần eo Bab el-Mandeb, làm tăng rủi ro đối với tuyến vận tải Biển Đỏ, Houthi tuyên bố hàng hải vẫn an toàn cho mọi hãng tàu, trừ tàu của Saudi Arabia. Giao tranh trên bộ tiếp diễn quanh Taiz, Marib và Al-Jawf, trong khi Tổng thống Trump hủy kế hoạch không kích Houthi, với lý do Houthi đã cam kết không tấn công lực lượng Mỹ.

Về nguồn cung dầu khí, Saudi Arabia vận hành lại tuyến ống Đông – Tây từ ngày 22/09 sau các vụ tấn công bằng UAV giữa tháng 9 làm hư hại hai trong số mười một trạm bơm. Lưu lượng ban đầu thấp, xuất khẩu qua cảng Yanbu đang được khôi phục từng bước và việc phục hồi hoàn toàn có thể mất nhiều tuần.

CPI tháng 8/2026 của Mỹ tăng 0,4% so với tháng trước và 3,4% so với cùng kỳ; giá xăng tăng 3,9% trong tháng, đóng góp hơn một phần ba mức tăng CPI. CPI lõi tăng 2,4% so với cùng kỳ, thấp hơn mức 2,5% của tháng 7. Giá diesel vượt 6 USD/gallon làm gia tăng rủi ro chi phí vận tải truyền sang giá hàng hóa.

Ngày 16/09, Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75–4,00%. Dự phóng lãi suất cuối năm 2026 tăng từ 3,8% lên 4,1%, khả năng có thêm một đợt tăng trong năm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt 5,18%.

CPI tháng 8/2026 của Việt Nam tăng 4,89% so với cùng kỳ; CPI bình quân tám tháng tăng 4,45% và lạm phát cơ bản tăng 4,24%. Giá dầu cao làm gia tăng lạm phát đẩy, đồng thời kéo theo nguy cơ nhập khẩu lạm phát thông qua chi phí nhập khẩu năng lượng, nhập siêu hàng hóa lũy kế tám tháng khoảng 20,46 tỷ USD.

Lãi suất huy động và cho vay tiếp tục neo cao trong tháng 8/2026: huy động kỳ hạn 6–12 tháng ở mức 6,5–8,0%/năm; kỳ hạn trên 12 tháng tăng lên 6,1–7,6%; cho vay trung và dài hạn cũng tăng lên 8,4–10,7%. Tăng trưởng cho vay vượt tăng trưởng tiền gửi tại nhóm ngân hàng niêm yết duy trì áp lực cạnh tranh huy động và đẩy chi phí vốn sang lãi suất cho vay.

Dù thanh khoản liên ngân hàng đã hạ nhiệt nhờ hỗ trợ OMO, KBSV cho rằng lãi suất đối với khách hàng khó giảm trong ngắn hạn khi CPI tám tháng tăng 4,45%, gần mục tiêu cả năm khoảng 4,5%.

Theo nhận định của Mirae Asset, khi chiến tranh xảy ra tại Trung Đông, giá dầu tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ các nước lớn như Saudi Arabia và rủi ro tại tuyến vận tải chiến lược Strait of Hormuz, qua đó hỗ trợ nhóm dầu khí. Đồng thời, cước vận tải biển tăng có lợi cho doanh nghiệp shipping, trong khi giá năng lượng đi lên cũng thúc đẩy biên lợi nhuận của một số công ty phân bón, hóa chất. Và xu hướng mua tài sản mang tính chất phòng thủ cũng sẽ đẩy giá vàng lên.

Mirae Asset đánh giá dầu khí sẽ là nhóm hưởng lợi rõ nhất khi chiến sự làm giá dầu tăng và duy trì ở mặt bằng cao hơn. Nhóm này được hỗ trợ bởi kỳ vọng cải thiện doanh thu, biên lợi nhuận và dòng tiền thị trường vào các cổ phiếu năng lượng.

Vận tải dầu khí cũng được lợi lớn khi Hormuz bị phong tỏa và Houthi cấm tàu Saudi qua Bab el-Mandeb khiến tàu dầu phải đi đường dài hơn, nhiều tàu bị kẹt trong vùng Vịnh, nguồn cung tàu hiệu dụng giảm. Cước tàu dầu thô đang ở mức cao nhất 5 năm và vẫn tăng mạnh trong tháng 9 sau vụ tấn công tuyến ống Đông - Tây.

Về nguồn phân bón, Trung Đông là khu vực xuất khẩu urê lớn, phần lớn đi qua Hormuz. Nguồn cung bị gián đoạn đẩy giá urê quốc tế lên,trong khi doanh nghiệp trong nước dùng khí nội địa và không phụ thuộc nguồn cung vùng Vịnh. Mức độ tích cực phụ thuộc vào chênh lệch giữa giá bán và chi phí đầu vào trong từng giai đoạn.

Với nhóm cao su: Giá dầu cao làm cao su tổng hợp đắt lên, hỗ trợ nhu cầu cao su tự nhiên; giá cao su tự nhiên tăng từ đầu năm. Kênh hưởng lợi gián tiếp và yếu hơn các nhóm trên; giá cao su còn phụ thuộc thời tiết, nguồn cung Thái Lan, Indonesia và nhu cầu ô tô. Nếu leo thang làm tăng trưởng toàn cầu chậm lại, nhu cầu lốp xe có thể suy yếu và lấn át lợi ích từ giá dầu.

Các nhóm còn lại bị ảnh hưởng tiêu cực như: Hàng không, Vận tải Logistics, Thép, Xi măng, Nhựa, Chứng khoán, Bán lẻ không thiết yếu, du lịch....