Cơn ác mộng TMĐT 2026: Thời tăng nóng 3 chữ số chấm dứt, lạm phát đè nặng lên ví tiền người dùng

Không còn tăng trưởng 3 con số‏

‏Ngày 10/8, YouNet ECI công bố 'Báo cáo Doanh thu và Tiêu dùng Thương mại Điện tử Việt Nam nửa đầu 2026'. ‏

‏Báo cáo ghi nhận tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 nền tảng Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 264.800 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy có tăng nhưng mức tăng này khiêm tốn so với con số 23% cùng kỳ năm ngoái.‏

‏YouNet ECI cho biết con số này thấp hơn các báo cáo của các đơn vị trong ngành. Bản báo cáo được xây dựng dựa trên quy trình xử lý dữ liệu đa tầng kết hợp AI và đội ngũ chuyên gia phân tích dữ liệu, giúp lọc bỏ các trường hợp doanh thu 'ảo', đưa ra con số về sát với thực trạng thị trường.‏

‏Báo cáo ghi nhận vị thế lần lượt dẫn đầu thị trường thương mại điện tử Việt Nam đến từ nền tảng Shopee và TikTok trong nửa đầu năm. Cụ thể, Shopee tiếp tục giữ vị trí nền tảng lớn nhất với 54,5% thị phần, tăng trưởng 15% so với doanh thu cùng kỳ năm 2025. ‏

‏TikTok Shop tiếp tục là nền tảng xếp thứ 2, thị phần tăng nhẹ từ 42% (quý I/2025) lên 43,4% sau một năm. Dù doanh thu TikTok Shop tăng 27% so với cùng kỳ, mức tăng này là thấp hơn nhiều so với mức tăng vọt 148% của chính họ một năm trước. ‏

‏Ông Nguyễn Phương Lâm, Giám đốc Bộ phận Tư vấn và Phân tích thị trường YouNet ECI, đánh giá: 'Tăng trưởng thương mại điện tử đang tiến vào giai đoạn bình ổn và cùng nhịp với thị trường bán lẻ hàng hóa chung, thay vì bứt phá nhờ chính sách kích cầu của các sàn như trước.'‏

‏Áp lực về giá của người tiêu dùng‏

‏Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố lạm phát vượt 5,6% trong tháng 5/2026 cho thấy áp lực giá của Việt Nam đã bước sang giai đoạn đáng chú ý.

Cùng lúc đó, kết quả khảo sát trong báo cáo của YouNet ECI cho thấy người tiêu dùng trực tuyến cũng đã bắt đầu quan tâm hơn về giá và thận trọng trước các quyết định tiêu dùng trong nửa đầu năm 2026. ‏

‏Dù niềm tin tiêu dùng trực tuyến trong nửa đầu năm vẫn duy trì ở mức cao với Chỉ Số Niềm Tin Người Tiêu Dùng Trực Tuyến (ECCI) đạt 122 điểm. Tuy nhiên, trong quý II chỉ số này đã giảm so với quý I (127 điểm), phản ánh tâm lý người tiêu dùng bắt đầu thận trọng hơn trước áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt gia tăng.‏

‏Khảo sát cũng chỉ ra sự thay đổi rõ rệt trong các yếu tố thúc đẩy quyết định mua sắm trực tuyến của người dân. Trong đó 'Giá bán' tiếp tục là yếu tố quan trọng nhất với 68% người tiêu dùng lựa chọn. 'Khuyến mãi' gia tăng vai trò khi được 53% người tiêu dùng lựa chọn. ‏

‏Ngược lại, 'chất lượng sản phẩm' giảm mạnh mức độ quan trọng từ 77% xuống chỉ còn 52%, cho thấy người tiêu dùng đang ưu tiên tối ưu ngân sách hơn so với trước.‏

‏Ông Nguyễn Phương Lâm nhận định: 'Nhu cầu mua sắm trực tuyến nửa cuối năm vẫn duy trì, nhưng tỷ lệ chuyển đổi và giá trị đơn hàng sẽ chịu áp lực lớn từ yếu tố giá và chương trình khuyến mãi.'‏

‏Khảo sát đi kèm cho thấy tâm lý thận trọng xuất hiện ở cả hai nhóm người tiêu dùng chủ lực. Đối với thế hệ ‏‏Millennials (Gen Y), ‏‏43% người tiêu dùng giữ nguyên hoặc cắt giảm chi tiêu trực tuyến trong quý II so với quý I.‏

‏Còn có tới 60% người tiêu dùng GenZ cho biết giữ nguyên hoặc cắt giảm chi tiêu trực tuyến trong quý II so với quý trước đó.‏

‏Cụ thể, dữ liệu doanh thu ngành hàng của YouNet ECI chỉ ra hai ngành hàng chủ lực của e-commerce là Thời trang và Làm đẹp chỉ tăng trưởng lần lượt 18% và 12% so với cùng kỳ - thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 25% và 27% ở cuối năm ngoái.‏

‏Điểm sáng của TMĐT 6 tháng đầu năm nay là nhóm ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) - tăng trưởng 20% so với cùng kỳ và tiếp tục giữ vị trí thứ hai về tổng doanh thu. Với việc các sản phẩm thiết yếu ít bị ảnh hưởng bởi lo ngại về giá, FMCG được dự báo sẽ là nguồn tăng trưởng chính cho TMĐT Việt Nam 6 tháng cuối năm.‏