Trong giai đoạn 2027-2045, Việt Nam đẩy mạnh đầu tư vào đường sắt tốc độ cao, sân bay, cảng biển, năng lượng, lưới điện và trung tâm dữ liệu. Đây là cơ hội để các công ty bảo hiểm phi nhân thọ tham gia sâu hơn vào quá trình thẩm định, định phí và quản trị rủi ro các dự án lớn, thay vì chủ yếu đảm nhận những phần rủi ro đơn giản hoặc chuyển phần lớn rủi ro sang thị trường tái bảo hiểm quốc tế.
Theo ông Nam Sơn - chuyên gia bảo hiểm độc lập, bên cạnh nỗ lực nâng cấp năng lực doanh nghiệp, Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện khung khổ pháp lý, thúc đẩy hợp tác giữa các chủ thể và tạo điều kiện hình thành cấu trúc bảo hiểm phù hợp với các siêu dự án.
Về phía doanh nghiệp, tính đến cuối tháng 10/2026, Bảo hiểm PVI (công ty con của CTCP PVI, mã chứng khoán PVI) ước đạt tổng doanh thu 27.050 tỷ đồng, hoàn thành kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế đạt 1.550 tỷ đồng, tương đương 159% kế hoạch.
Tương tự, Bảo Minh (mã chứng khoán BMI) ghi nhận tổng doanh thu hơn 7.052 tỷ đồng đến ngày 26/10/2026, tăng 17,12% so với cùng kỳ và hoàn thành hơn 97% mục tiêu cả năm.
Lợi nhuận cao chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng khả năng kiểm soát rủi ro và bảo đảm cam kết chi trả trong dài hạn.
Trên bình diện chung thị trường, có 8/13 công ty bảo hiểm ghi nhận lợi nhuận tăng sau 9 tháng đầu năm 2026, với tổng lợi nhuận sau thuế khoảng 6.361 tỷ đồng.
2 công ty mẹ của các công ty bảo hiểm là Tập đoàn Bảo Việt (mã BVH, công ty mẹ của 2 công ty bảo hiểm là Bảo hiểm Bảo Việt và Bảo Việt Nhân thọ) và PVI cũng ghi nhận tổng lợi nhuận ấn tượng. Trong đó, Tập đoàn Bảo Việt dẫn đầu về quy mô với gần 2.700 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Còn PVI đạt 1.382,5 tỷ đồng, tăng 17%.
Ở nhóm tăng trưởng cao hơn, Bảo hiểm Agribank - ABIC (mã chứng khoán ABI) đạt 266 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 33%. Bảo hiểm DBV (mã chứng khoán AIC) đạt gần 17 tỷ đồng, tăng 31%; doanh thu phí bảo hiểm gốc vượt 5.016 tỷ đồng tính đến đầu tháng 11, tăng 64% so với cùng kỳ.
Với đặc thù thu phí trước, chi trả bồi thường sau, doanh nghiệp bảo hiểm có nguồn vốn để đầu tư vào tiền gửi, trái phiếu và các tài sản tài chính phù hợp. Vì vậy, thu nhập đầu tư là cấu phần quan trọng trong kết quả kinh doanh.
Chẳng hạn, tại Bảo Việt, doanh thu hoạt động tài chính 9 tháng qua đạt khoảng 13.130 tỷ đồng, gồm lãi tiền gửi gần 7.580 tỷ đồng và thu từ trái phiếu, tín phiếu khoảng 4.523 tỷ đồng. Trong khi đó, lợi nhuận gộp hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt khoảng 779 tỷ đồng, giảm gần 45% so với cùng kỳ.
Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm phi nhân thọ đạt khoảng 75.057 tỷ đồng, tăng 16,6% so với cùng kỳ; bồi thường bảo hiểm gốc đạt 24.693 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ bồi thường 32,9% (chưa bao gồm dự phòng bồi thường).
Tỷ lệ này chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả khai thác do doanh nghiệp còn phải tính đến dự phòng bồi thường, hoa hồng, chi phí quản lý và tái bảo hiểm. Chưa kể, tổn thất cũng biến động mạnh giữa các nghiệp vụ, đặc biệt ở bảo hiểm tài sản, kỹ thuật, hàng hải và xe cơ giới.
Vì vậy, tỷ lệ kết hợp (Combined Ratio) là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của một công ty bảo hiểm phi nhân thọ. Chỉ số này phản ánh tổng tỷ lệ bồi thường và chi phí hoạt động trên doanh thu phí bảo hiểm thuần. Tỷ lệ dưới 100% cho thấy doanh nghiệp có lãi từ hoạt động bảo hiểm trước thu nhập đầu tư và ngược lại, trên 100% đồng nghĩa hoạt động bảo hiểm đang lỗ kỹ thuật.
Trong cuộc đua thị phần, tăng trưởng doanh thu chưa đồng nghĩa với hiệu quả cao nếu chi phí bồi thường và khai thác tăng nhanh hơn. Lợi thế dài hạn thuộc về những doanh nghiệp có chiến lược định phí, lựa chọn rủi ro phù hợp và kiểm soát tốt chất lượng danh mục bảo hiểm.
Theo chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán, với doanh nghiệp bảo hiểm, thách thức không chỉ là duy trì đà tăng doanh thu, mà còn là chuyển hóa quy mô khai thác thành lợi nhuận bền vững. Còn với các cổ đông, bên cạnh tốc độ tăng lợi nhuận, cần theo dõi tỷ lệ kết hợp, hiệu quả kinh doanh bảo hiểm, thu nhập đầu tư và năng lực thực hiện nghĩa vụ bồi thường của doanh nghiệp. Bởi lợi nhuận cao chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng khả năng kiểm soát rủi ro và bảo đảm cam kết chi trả trong dài hạn.
