Đằng sau làn sóng giảm lãi suất: Khoảng cách con số niêm yết và thực tế

Đằng sau làn sóng giảm lãi suất: Khoảng cách con số niêm yết và thực tếNam Anh-12/08/2026 12:00 (GMT+7)(VNF) - Theo giới phân tích, lãi suất niêm yết của các ngân hàng và lãi suất thực tế cho khách hàng vẫn tồn tại một khoảng cách lớn, nhất là trong bối cảnh thanh khoản của hệ thống vẫn còn căng thẳng.Lãi suất cho vay bắt đầu giảmNhững ngày gần đây, làn sóng giảm lãi suất cho vay diễn ra tại nhiều ngân hàng, kể cả nhóm quốc doanh lẫn tư nhân.Ở nhóm quốc doanh, cả 4 ngân hàng Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank đều đã tham gia làn sóng này khi công bố gói tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực ưu tiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) với mức lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn.Trong đó, riêng Agribank triển khai gói 70.000 tỷ đồng còn ba ngân hàng còn lại BIDV, VietinBank, Vietcombank đều đưa ra gói tín dụng ưu đãi 50.000 tỷ đồng.Ở nhóm ngân hàng tư nhân, BVBank, Nam A Bank hay NCB cũng lần lượt tung ra các gói tín dụng với mức lãi suất giảm từ 0,5% - 0,7%/năm.Cụ thể, từ ngày 11/8, NCB triển khai chính sách giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay đối với toàn bộ các gói vay dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng tài trợ vốn cho các dự án xanh, kinh tế số, doanh nghiệp xây lắp, cung ứng vật liệu xây dựng, đặc biệt là những doanh nghiệp tham gia chuỗi công trình trọng điểm quốc gia.Nhiều ngân hàng triển khai gói ưu đãi lãi suất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.Tương tự, kể từ 12/8, Nam A Bank sẽ chính thức giảm lãi suất 0,5-0,7%/năm đối với các khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh và nông nghiệp. Đối với các khoản vay mua nhà hoặc tiêu dùng phục vụ đời sống, khách hàng được hưởng mức giảm lãi suất từ 0,1% đến 0,3%/năm. Ngoài ra, Nam A Bank cũng tham gia chương trình ưu đãi chuyên biệt dành cho các lĩnh vực trọng tâm của nền kinh tế với tổng hạn mức lên đến 25.000 tỷ đồng cũng với mức lãi suất cho vay giảm sâu từ 1% đến 1,8%/năm so với biểu niêm yết.Trong khi đó, BVBank tung gói tín dụng 2.500 tỷ đồng được áp dụng từ ngày 12/8/2026 với lãi suất vay giảm xuống còn chỉ từ 9,7%/năm. Ngân hàng cho biết gói tín dụng này tập trung vào nhóm khách hàng doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh cũng như các lĩnh vực trọng điểm được NHNN định hướng.Động thái này của các ngân hàng diễn ra ngay sau chỉ đạo mới nhất của NHNN. Theo đó, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng thương mại từ tháng 8 xây dựng và công bố chương trình tín dụng hướng vào các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn; đồng thời thực hiện miễn, giảm các loại phí dịch vụ (nếu có) đối với khách hàng, phù hợp với quy định pháp luật và quy mô hoạt động, năng lực của ngân hàng.Lãi suất huy động vẫn còn "độ vênh"Ở đầu vào, các ngân hàng cũng rục rịch giảm lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn. Cụ thể, LPBank mới đây đã công bố biểu lãi suất huy động mới với mức giảm 0,1 – 0,5%/năm ở toàn bộ các kỳ hạn. Lãi suất huy động của ngân hàng dao động trong khoảng 4,3% - 6,5%/năm.SeABank cũng giảm đồng loạt 0,3% đối với lãi suất tiền gửi trực tuyến ở các kỳ hạn từ 6-36 tháng. Tại BIDV, lãi suất huy động trực tuyến kỳ hạn 6 – 12 tháng được điều chỉnh giảm 0,6%/năm trong khi mức giảm của kỳ hạn 13 – 36 tháng là 0,4%/năm.VPBank điều chỉnh giảm lãi suất huy động kỳ hạn 36 tháng tới 1,4%/năm. Song, ngân hàng này lại nâng 0,2%/năm đối với lãi suất huy động kỳ hạn từ 6 – 13 tháng.Việc lãi suất niêm yết được duy trì ở mức thấp chủ yếu xuất phát từ các biện pháp hành chính và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm kiềm chế mặt bằng lãi suất, không để tăng nóng. Dù mức giảm trên biểu niêm yết chưa thực sự đáng kể, nhưng điều này cũng phần nào giúp tâm lý thị trường trở nên tích cực hơn.Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng những con số trên chưa phản ánh đúng thực tế huy động của ngân hàng. Nói cách khác, lãi suất niêm yết của các ngân hàng và lãi suất thực tế mà khách hàng được hưởng vẫn tồn tại một khoảng cách lớn khi khách hàng thường được cộng thêm từ 2-3% so với mức niêm yết thông qua các hình thức gia tăng lợi ích như quà tặng, voucher hay các chương trình ưu đãi đi kèm.Lãi suất niêm yết của các ngân hàng và lãi suất thực nhận vẫn tồn tại một khoảng cách lớn.Khảo sát nhanh trên thị trường hiện nay, ngay cả tại các ngân hàng Big 4, lãi suất kỳ hạn 6 tháng mà khách hàng có thể nhận được ở mức không dưới 8%, còn tại một số ngân hàng TMCP tư nhân, con số này phổ biến trên 8-9%, thậm chí có nơi lên tới hơn 10-11%.Giới phân tích nhận định, với áp lực huy động vốn để bù đắp khoảng cách tín dụng, các ngân hàng vẫn phải đua lãi suất để thu hút tiền gửi, khiến lãi suất thực tế khó có thể giảm sâu trong bối cảnh hiện tại.Theo ông Phan Lê Thành Long, CEO AFA Capital, tổng tín dụng và tổng huy động đang ngày càng lệch nhau, với khoảng cách giữa hai đường này ngày càng giãn rộng. Tín dụng 7 tháng đầu năm đã tăng khoảng 8,4%, trong khi đầu vào (huy động vốn) không đáp ứng kịp, dẫn đến câu hỏi "tiền đâu mà cho vay".“Trong bối cảnh đó, các ngân hàng buộc phải đẩy lãi suất tiền gửi lên cao để thu hút dòng vốn. Khi lãi suất đầu vào tăng, lãi suất cho vay cũng bị neo ở mức cao, khiến kỳ vọng hạ lãi suất từ nay đến cuối năm trở nên rất khó khăn”, ông chia sẻ.Đồng quan điểm, các chuyên gia phân tích Yuanta nhận định, nhìn chung, căng thẳng thanh khoản hệ thống có thể tiếp tục dịu bớt trong ngắn hạn, khi NHNN chủ động duy trì hỗ trợ và lãi suất qua đêm đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất trên thị trường 1 khó giảm ngay trong thời gian tới do nhu cầu vốn trung – dài hạn vẫn lớn và tăng trưởng tín dụng tiếp tục tạo áp lực lên huy động.“Theo đó, lãi suất liên ngân hàng nhiều khả năng tiếp tục dao động quanh vùng hiện tại, với các nhịp biến động cục bộ theo kỳ hạn, trong khi mặt bằng lãi suất huy động và cho vay khả năng đã qua giai đoạn tăng mạnh nhưng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong quý III”, phía Yuanta nói.