Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 24-30/5/2026: Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran vẫn mong manh, dự trữ dầu toàn cầu xuống mức nguy hiểm

Dưới đây là các thông tin và sự kiện kinh tế thế giới đáng chú ý trong tuần 24-30/5/2026 do VnEconomy điểm lại:

Chưa chốt gia hạn thỏa thuận ngừng bắn

Trong bối cảnh cuộc xung đột Mỹ - Iran đã bước sang tháng thứ tư, triển vọng biến lệnh ngừng bắn hiện nay thành một thỏa thuận bền vững vẫn rất mong manh. Hai bên đã tiến gần một biên bản ghi nhớ nhằm gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày và mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải then chốt của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn cần ông Trump phê duyệt, trong khi Iran nói văn bản chưa hoàn tất và không tin vào các bảo đảm từ Mỹ.

Những điều kiện cứng của Mỹ - gồm yêu cầu Iran từ bỏ chương trình hạt nhân, giao nộp uranium làm giàu và mở lại eo biển Hormuz mà không thu phí - tiếp tục là điểm nghẽn lớn. Ông Trump cũng phát tín hiệu thiếu nhất quán về mức độ nhượng bộ, trong khi Mỹ vẫn áp thêm trừng phạt dầu mỏ để gây sức ép với Tehran.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào cuối buổi sáng ngày thứ Sáu (29/5), ông Trump nói rằng ông đã sẵn sàng đưa ra 'quyết định cuối cùng' về thỏa thuận sơ bộ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, cuộc họp kéo dài khoảng 2 giờ tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng sau đó kết thúc mà không có bất kỳ thông báo nào từ tổng thống.

Mỹ để ngỏ khả năng nới trừng phạt Iran

Phát biểu tại một sự kiện ngày thứ Sáu, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent để ngỏ khả năng chính quyền ông Trump dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt Iran, tùy vào tiến triển đàm phán với Tehran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi động thái nới lỏng sẽ được thực hiện từ từ và gắn với các điều kiện cụ thể mà Iran phải đáp ứng.

Ông Bessent cũng cảnh báo Mỹ có thể tăng thêm trừng phạt nếu thỏa thuận không sớm đạt được. Phát biểu này cho thấy lập trường trong chính quyền Mỹ vẫn thiếu thống nhất, khi ông Trump trước đó bác bỏ khả năng nới lỏng trừng phạt Iran.

Cảnh báo tồn trữ dầu toàn cầu xuống mức thấp nguy hiểm

Tuần này, cả tập đoàn dầu khí Mỹ Exxon Mobil và ngân hàng Goldman Sachs cùng cảnh báo tồn trữ dầu toàn cầu đang giảm nhanh trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, khiến nguồn cung thiếu hụt nghiêm trọng.

Theo Goldman Sachs, lượng tồn trữ dầu thô toàn cầu có thể giảm từ mức đủ dùng 101 ngày cuối tháng 4 xuống còn 98 ngày cuối tháng 5, trong khi 'tồn trữ nhìn thấy được' chỉ còn 73 ngày. Trong khi đó, Exxon Mobil cho rằng khi tồn kho chạm đáy trong vài tuần tới, giá dầu có thể tăng mạnh, thậm chí đẩy dầu Brent giao ngay lên 150-160 USD/thùng, buộc các nước phải kiềm chế nhu cầu tiêu thụ.

Đồng rúp mạnh gây áp lực lên kinh tế Nga

Từ giữa tháng 3, đồng rúp Nga tăng lên mức cao nhất trong hơn 3 năm, phản ánh thặng dư thương mại lớn và dòng vốn ra nước ngoài bị hạn chế. Tuy nhiên, đồng nội tệ mạnh đang trở thành sức ép mới với nền kinh tế Nga trong bối cảnh chiến tranh Ukraine bước sang năm thứ 5. Rúp tăng giá khiến doanh thu xuất khẩu khi quy đổi về nội tệ giảm, ảnh hưởng đến các ngành như dầu khí, ngũ cốc, thép và phân bón.

Kinh tế Singapore tăng trưởng mạnh nhờ cơn sốt AI

Theo số liệu công bố tuần này, trong quý 1/2026, kinh tế Singapore tăng trưởng 6% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa ước tính ban đầu, nhờ nhu cầu toàn cầu mạnh đối với AI. Làn sóng này thúc đẩy lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu điện tử và giúp Singapore chống chịu tốt hơn trước sức ép từ xung đột ở Trung Đông. Tuy nhiên, triển vọng vẫn đối mặt nhiều rủi ro, nhất là nếu giá dầu tăng mạnh và gián đoạn nguồn cung kéo dài.

Mỹ chuẩn bị phương án phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD in hình Tổng thống Trump

Ông Bessent hôm thứ Năm cho biết Bộ Tài chính đã chuẩn bị phương án phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD in hình Tổng thống Donald Trump, nhằm kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ. Tuy nhiên, kế hoạch này chỉ có thể triển khai nếu Quốc hội thông qua dự luật cho phép đưa hình ảnh người còn sống lên tiền giấy. Dự luật hiện chưa được đưa ra bỏ phiếu.

Hồng Kông vượt Thụy Sỹ thành trung tâm quản lý tài sản nước ngoài lớn nhất thế giới

Theo Boston Consulting Group, Hồng Kông đã lần đầu vượt Thụy Sỹ để trở thành trung tâm quản lý tài sản nước ngoài lớn nhất thế giới. Năm 2025, các công ty quản lý tài sản tại Hồng Kông nắm giữ 2,95 nghìn tỷ USD tài sản quốc tế, nhỉnh hơn mức 2,94 nghìn tỷ USD của Thụy Sỹ.

Khoảng 60% lượng tài sản này đến từ Trung Quốc Đại lục, trong bối cảnh dòng vốn từ đại lục tăng, thị trường vốn cổ phần tại Hồng Kông phục hồi và tài sản tại châu Á tiếp tục mở rộng nhanh. Xu hướng phân tán tài sản để phòng ngừa rủi ro địa chính trị cũng góp phần củng cố vị thế của Hồng Kông.

Trung Quốc siết giao dịch chứng khoán xuyên biên giới

Trung Quốc vừa triển khai biện pháp siết kiểm soát mạnh nhất từ trước đến nay đối với hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép. Bắc Kinh cũng yêu cầu các tài khoản bị coi là bất hợp pháp phải được tất toán trong vòng 2 năm. Động thái này nhằm hạn chế dòng vốn chảy ra nước ngoài và hướng nhà đầu tư sang các kênh chính thức, như chương trình kết nối chứng khoán với Hồng Kông (Stock Connect) và chương trình Nhà đầu tư tổ chức trong nước đủ điều kiện (QDII).

Mỹ giảm một số thuế quan với hàng hóa Đài Loan

Chính quyền Trump tuần này ra thông báo miễn trừ thuế quan áp dụng lên thép, nhôm và đồng đối với linh kiện máy bay nhập khẩu từ Đài Loan, đồng thời giới hạn tổng mức thuế 15% với một số mặt hàng như phụ tùng ô tô, gỗ và sản phẩm từ gỗ. Động thái này nhằm thực hiện một phần thỏa thuận thương mại hai bên ký kết hồi tháng 2.

Anh đề xuất lập thị trường hàng hóa chung với EU

Theo The Guardian, Chính phủ Anh đề xuất lập một thị trường chung dành cho hàng hóa với Liên minh châu Âu (EU), trong nỗ lực giảm rào cản thương mại sau Brexit và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo đề xuất này, Anh sẽ điều chỉnh một số quy định trong nước theo tiêu chuẩn EU để hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn. Tuy nhiên, Brussels chưa ủng hộ phương án chỉ tập trung vào hàng hóa, do lo ngại Anh được hưởng lợi từ thị trường EU mà không tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ liên quan.

ECB cảnh báo chiến tranh ở Vùng Vịnh có thể dẫn tới khủng hoảng tài chính toàn cầu

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo chiến tranh ở Vùng Vịnh, cùng sự bất định trong chính sách thương mại và vai trò quốc tế của Mỹ, đang làm gia tăng nguy cơ khủng hoảng tài chính toàn cầu. Theo ECB, xung đột kéo dài có thể đẩy lạm phát lên cao, làm suy yếu tăng trưởng và gây sức ép lên khả năng trả nợ của chính phủ cũng như doanh nghiệp. Cơ quan này cũng lo ngại rủi ro từ tấn công mạng, tín dụng tư nhân và tâm lý quá lạc quan của nhà đầu tư trên thị trường tài chính.

Giá xăng cao khiến người tiêu dùng Mỹ bi quan chưa từng thấy

Tâm lý người tiêu dùng Mỹ giảm xuống mức thấp kỷ lục trong tháng 5, khi giá xăng dầu tăng cao do tác động từ cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Người dân lo ngại giá nhiên liệu cao sẽ lan sang các hàng hóa và dịch vụ khác, khiến lạm phát kéo dài. Kỳ vọng lạm phát tăng cũng là yếu tố khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phải theo dõi chặt chẽ.

Trung Quốc hạn chế chuyên gia AI hàng đầu ra nước ngoài

Theo hãng tin Bloomberg, Trung Quốc đang siết kiểm soát việc ra nước ngoài của một số chuyên gia AI hàng đầu của các doanh nghiệp tư nhân, trong đó có Alibaba và DeepSeek. Những nhân sự được xem là giữ vai trò chiến lược sẽ phải xin phê duyệt trước khi xuất cảnh. Động thái này cho thấy Bắc Kinh ngày càng coi nhân tài AI là tài sản chiến lược quốc gia, đồng thời muốn hạn chế nguy cơ rò rỉ công nghệ ra bên ngoài.

Thêm hai hãng chip đạt mức vốn hóa trên 1 nghìn tỷ USD

Theo Bloomberg, làn sóng đầu tư vào AI đã đưa hãng chip Micron của Mỹ và SK Hynix của Hàn Quốc vào nhóm doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 nghìn tỷ USD. Cổ phiếu Micron tăng 19% trong phiên 26/5, sau khi UBS nâng mạnh giá mục tiêu nhờ triển vọng nhu cầu chip nhớ. Tại Hàn Quốc, cổ phiếu SK Hynix cũng tăng mạnh, hưởng lợi từ vai trò nhà cung cấp chủ chốt cho Nvidia.

-Ngọc Trang

]]>