Đề xuất đóng BHXH bắt buộc đối với lao động nền tảng số

Đề xuất đóng BHXH bắt buộc đối với lao động nền tảng sốTiểu Vy-23/09/2026 11:15 (GMT+7)(VNF) - Theo đề xuất của Chính phủ khi sửa Luật BHXH, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số.Sáng 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết dự thảo luật không thay đổi phạm vi điều chỉnh so với Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, mà tập trung hoàn thiện một số quy định nhằm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và điều chỉnh một số chế độ, chính sách.Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định liên quan đến người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số.Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (Ảnh: Quốc hội).Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, dự thảo sửa đổi khoản 6 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 theo hướng giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với hai nhóm đối tượng này trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.Sau khi có quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá trong quá trình xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và BHXH để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.Theo Chính phủ, cách tiếp cận này nhằm tạo lộ trình phù hợp để mở rộng độ bao phủ BHXH, đồng thời bảo đảm tính khả thi đối với nhóm người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số.Dự thảo cũng quy định người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.Một nội dung khác được đề xuất sửa đổi là khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung. Theo đó, loại hình bảo hiểm này được xác định mang tính tự nguyện, hoạt động theo nguyên tắc thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc.Nguồn hình thành quỹ có thể đến từ đóng góp của người sử dụng lao động, người lao động hoặc cả hai bên. Dự thảo đồng thời mở rộng theo hướng cho phép cá nhân trực tiếp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung.Ngoài ra, dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết về hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH thông qua tài khoản của người thụ hưởng.Đối với BHXH tự nguyện, Chính phủ sẽ quy định cụ thể thời gian đóng BHXH để được hưởng trợ cấp thai sản cũng như nguồn kinh phí bảo đảm thực hiện chính sách này.Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia BHXH, tăng cường bảo đảm an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết 28.Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý nhóm đối tượng “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số” có phạm vi rất rộng. Vì vậy, Chính phủ được đề nghị tiếp tục cân nhắc và đánh giá kỹ trước khi quy định.Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị xác định cụ thể nhóm đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc trên cơ sở đánh giá đầy đủ cả về pháp lý và thực tiễn. Đồng thời, cần rà soát để bảo đảm sự đồng bộ giữa pháp luật về BHXH với pháp luật về lao động, việc làm và các lĩnh vực liên quan.Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, một số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cho rằng việc quy định đối tượng tham gia chỉ gồm người lao động có thể chưa phù hợp với quan điểm của Luật BHXH năm 2024.Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ hơn phạm vi đối tượng được tham gia, đồng thời bổ sung cơ chế kiểm soát việc quản lý, sử dụng quỹ và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân có liên quan.Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị cân nhắc việc sửa đổi quy định này ở thời điểm hiện nay nếu chưa có đánh giá đầy đủ về tác động của chính sách cũng như hiệu quả thực hiện trong thời gian qua.