Diễn đàn Tổng Biên tập: Định hình báo chí trong không gian phát triển mới

Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 định hình hướng đi cho Báo chí Cách mạng Việt Nam trong không gian phát triển mới. Sự kiện thôi thúc tòa soạn đổi mới mô hình, làm chủ công nghệ, chuyển từ người đưa tin sang kiến tạo sự hiểu biết…

Chiều 25/9/2026, tại Quảng Ninh, Hội Nhà báo Việt Nam giao Báo Nhà báo và Công luận tổ chức Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 - năm 2026 với chủ đề 'Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới'.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, khẳng định báo chí đang bước vào không gian phát triển mới. Công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội thay đổi sâu sắc cách tạo lập, tiếp nhận thông tin; tạo thời cơ để báo chí đổi mới mô hình, sản xuất, phân phối, tiếp cận công chúng đa dạng hơn.

Một trong những nền tảng quan trọng của không gian phát triển mới là Luật Báo chí số 126/2025/QH15 được Quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật mở rộng không gian phát triển, định hình hoạt động báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số, định hướng phát triển chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn và bền vững.

Theo ông Lợi, vấn đề đặt ra không chỉ là nhận diện những cơ hội mới, mà quan trọng hơn là làm thế nào để các tòa soạn nắm bắt nhanh, trúng và vận dụng thành công những cơ hội vào thực tiễn hoạt động.

Từ góc độ địa phương, ông Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh, đánh giá cao sự đồng hành của báo chí. Đồng thời khẳng định: 'Báo chí vừa lan tỏa hình ảnh, vừa phản ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân, những bất cập, điểm nghẽn và vấn đề phát sinh từ cơ sở, giúp chính quyền điều hành hiệu quả. Quảng Ninh cam kết cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch, tạo thuận lợi cho báo chí tác nghiệp, hạn chế thông tin thiếu kiểm chứng'.

Nội dung xuyên suốt Diễn đàn là yêu cầu báo chí phải chủ động chuyển đổi thành tòa soạn số, trung tâm dữ liệu và tri thức, giữ vững vị thế địa chỉ tin cậy của công chúng.

Ông Trương Thành Trung, Tổng Biên tập Báo Đại đoàn kết, cho rằng tòa soạn phải vượt trội ở năng lực công nghệ không thể thay thế: phát hiện vấn đề, thông tin gốc, kiểm chứng, giải thích, dự báo, kết nối và chịu trách nhiệm. Dù công nghệ đổi thay, tính chân thật, chiều sâu và trách nhiệm xã hội là cốt lõi làm nên uy tín báo chí.

Cùng với đổi mới mô hình, người làm báo cũng đứng trước đòi hỏi mới. Dẫn định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh nhà báo phải tiếp tục là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa và thông tin số; có bản lĩnh, đạo đức, nhân văn và làm chủ công nghệ.

Diễn đàn gồm hai phiên thảo luận: Phiên thứ nhất với chủ đề 'Nhận diện không gian phát triển mới; Nhận diện cơ hội phát triển trong không gian mới của các cơ quan báo chí Việt Nam', tập trung làm rõ những thay đổi của môi trường truyền thông và các cơ hội đặt ra đối với báo chí.

Phiên thứ hai với chủ đề 'Kinh nghiệm thực tế của các tòa soạn từ việc khai mở các cơ hội trong không gian phát triển mới', tập trung chia sẻ những mô hình, cách làm và kinh nghiệm thực tiễn từ các tòa soạn.

Tại Diễn đàn, ông Trung chỉ rõ khi thông tin bùng nổ, lợi thế báo chí nằm ở khả năng kiểm chứng, lý giải. Khoảng cách giữa 'có thông tin' và 'hiểu thông tin' mở ra dư địa để báo chí khẳng định vai trò, theo sát chính sách, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận. Công nghệ chỉ hỗ trợ, trách nhiệm thông tin thuộc về cơ quan báo chí.

 'Không gian thông tin mới đòi hỏi báo chí dịch chuyển từ người đưa tin sang năng lực kiến tạo sự hiểu biết. Báo chí phải nhìn thấy những vấn đề đang hình thành, đi sâu vào bản chất chính sách và theo sát hành trình từ quyết sách đến đời sống để giữ vai trò định hướng trong môi trường thông tin ngày càng đa chiều, phức tạp', ông Trung nhấn mạnh.

Qua các phiên thảo luận, những ý kiến tâm huyết, thẳng thắn và giàu tính thực tiễn của các đại biểu sẽ góp phần mở rộng tư duy, định hình hướng đi phù hợp cho báo chí Cách mạng Việt Nam trong không gian phát triển mới.