Điện khí LNG tắc vì vướng nhiều 'khóa': Dòng tiền khó, thị trường chưa rõ

Điện khí LNG tắc vì vướng nhiều 'khóa': Dòng tiền khó, thị trường chưa rõKhánh Hồng-15/08/2026 13:00 (GMT+7)(VNF) - Các chuyên gia cho rằng, để phát triển điện khí LNG, cần tháo gỡ đồng thời các điểm nghẽn về vốn, thị trường, hợp đồng mua bán điện và hạ tầng, qua đó bảo đảm nguồn điện phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao.Mở khóa vốn, minh bạch thị trườngChia sẻ tại Hội thảo “Phát triển điện khí LNG: Bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng hai con số” do Báo Công Thương phối hợp với Sở Công Thương TP. Đà Nẵng tổ chức, PGS.TS. Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam cho rằng, iện khí LNG đã được đưa vào quy hoạch, nhưng từ quy hoạch đến một nhà máy thực sự được triển khai, vận hành và phát điện với giá hợp lý là một khoảng cách rất lớn.“Câu hỏi đặt ra không chỉ là cần bao nhiêu dự án LNG, mà quan trọng hơn là làm thế nào để các dự án có thể huy động được vốn, vận hành hiệu quả và cạnh tranh được trên thị trường”, PGS.TS. Ngô Trí Long đặt vấn đề.PGS.TS. Ngô Trí LongTừ góc độ này, để phát triểnđiện khí LNGcần đồng thời mở hai "khóa", gồm khóa về vốn và khóa về thị trường. Trong đó, khóa về vốn đòi hỏi dòng tiền phải rõ ràng, hợp đồng đủ điều kiện vay vốn; còn khóa về thị trường cần tạo được tín hiệu giá minh bạch, cạnh tranh và cơ chế vận hành hiệu quả.Theo PGS.TS. Ngô Trí Long, các dự án điện khí thường cần nguồn vốn lớn và thời gian đầu tư dài. Vì vậy, nếu chưa rõ về sản lượng điện, tỷ giá, cơ chế giá và chưa xác định được chủ thể chịu rủi ro thì ngân hàng khó có cơ sở cho vay, trong khi nhà đầu tư cũng khó đưa ra quyết định.Ở chiều ngược lại, thị trường điện khí cũng chịu tác động từ biến động giá nhiên liệu, giá điện và nhu cầu tiêu thụ. Trong khi đó, cách tính giá điện chưa thực sự rõ ràng sẽ làm gia tăng rủi ro đối với dòng tiền của dự án. Do vậy, cơ chế huy động vốn phải bảo đảm tính minh bạch, đồng thời nhà đầu tư phải có khả năng tiếp cận thị trường một cách công bằng.“Nếu không códòng tiềnthì ngân hàng không thể cho vay, đồng thời nếu không có thị trường thì cũng khó kiểm soát được rủi ro”, PGS.TS. Ngô Trí Long nhấn mạnh.Về cơ chế tài chính, PGS.TS. Ngô Trí Long đề xuất ba nhóm giải pháp để huy động vốn mà không chuyển toàn bộ rủi ro sang Nhà nước và người tiêu dùng.Thứ nhất, hợp đồng mua bán điện phải đủ điều kiện vay vốn. Theo đó, hợp đồng cần làm rõ sản lượng, giá, nguyên tắc huy động và trách nhiệm của các bên. Đây là cơ sở quan trọng để các tổ chức tín dụng đánh giá khả năng tài chính và quyết định cho vay.Thứ hai, cần có cơ chế chia sẻ rủi ro. Không phải tất cả rủi ro đều do Nhà nước gánh chịu. Nếu rủi ro xuất phát từ quản trị yếu thì chủ thể quản trị phải chịu trách nhiệm; nếu là rủi ro khách quan thì cần có cơ chế chia sẻ minh bạch.Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn. Cần kết hợp tín dụng quốc tế, nguồn lực cho hạ tầng, hợp tác đầu tư và nguồn vốn doanh nghiệp để hỗ trợ các dự án.Mục tiêu cuối cùng của dự án, từ khi hình thành đến khi đi vào thực tế, là phải tạo được dòng tiền, song không thể chuyển toàn bộ rủi ro sang Nhà nước và người tiêu dùng.Có vốn vẫn chưa đủ nếu dòng tiền không ổn định. Trong giai đoạn đầu, có thể áp dụng các hợp đồng dài hạn để giảm bớt rủi ro cho nhà đầu tư; khi thị trường phát triển, mức độ cạnh tranh cần được tăng dần. Cùng với đó, thị trường phải bảo đảm tính minh bạch để tạo cơ sở cho các quyết định đầu tư dài hạn.Thu hẹp khoảng cách quy hoạch - thực tếÔng Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương, cho biết nhiều dự án điện khí dù đã được cấp chủ trương đầu tư vẫn triển khai chậm, trong khi các dự án LNG phải đối mặt với nhiều thách thức do vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài và giá nhiên liệu phụ thuộc thị trường quốc tế.Ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công ThươngÔng Hùng cho rằng để thúc đẩy điện khí LNG, cần tập trung vào 5 nhóm vấn đề.Thứ nhất, cơ chế hợp đồngmua bán điệnphải tạo sự ổn định cần thiết. Dự án LNG có những đặc thù khác với các dự án điện khác, trong đó chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng rất lớn. Vì vậy, nếu chỉ có hợp đồng mua bán điện ngắn hạn hoặc thiếu tính ổn định về sản lượng và doanh thu thì rất khó thu xếp nguồn vốn, thu xếp tài chính cho dự án, cũng như bảo đảm nguồn cung LNG dài hạn cho quá trình vận hành các nhà máy.Thứ hai, đồng bộ hạ tầng. Quy hoạch đã xác định rất rõ việc ưu tiên đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ nhu cầu dự trữ, tiêu thụ LNG. Cần nghiên cứu các mô hình hạ tầng dùng chung, bao gồm hệ thống tái hóa khí và các hệ thống từ kho LNG đến nhà máy, hạn chế tình trạng mỗi dự án tự xây dựng riêng, dẫn đến hiệu quả kinh tế không cao.Thứ ba, phát triển đồng bộ với hạ tầng lưới điện. Nhà máy điện công suất lớn nếu hoàn thành nhưng không có điều kiện truyền tải đồng bộ sẽ tạo ra điểm nghẽn, ảnh hưởng đến hiệu quả của dự án nói riêng và bảo đảm điện nói chung.Thứ tư, phải nâng cao trách nhiệm của các chủ đầu tư. Một dự án đã được xác định là quan trọng trong quy hoạch thì phải có lộ trình cụ thể, có năng lực tài chính, kế hoạch thu xếp LNG, tiến độ giải phóng mặt bằng, tiến độ xây dựng và đồng bộ dự án.Thứ năm, phát triển LNG phải đồng bộ với năng lực chuyển dịch năng lượng. Điện khí cần được phát triển theo hướng tương thích với quá trình chuyển dịch năng lượng.PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhấn mạnh, giá trị của 1 MW không nằm ở con số ghi trong quy hoạch. Quy hoạch chỉ là con số định hướng, còn giá trị thực của nguồn điện nằm ở khả năng phát đúng lúc, đúng chỗ và đúng chức năng. Vì vậy, cần đánh giá công suất khả dụng và mức độ sẵn sàng của nguồn điện, thay vì chỉ nhìn vào tổng công suất được quy hoạch.PGS.TS. Trần Đình ThiênMột nút thắt lớn là khoảng cách giữa công suất điện khí trong quy hoạch và năng lực triển khai thực tế. Một dự án có thể mất nhiều năm từ đàm phán đến phát điện, trong khi thị trường năng lượng biến động nhanh. Do đó, cơ chế chính sách phải đủ linh hoạt để vừa thu hút vốn, vừa bảo đảm lợi ích quốc gia.PGS.TS. Trần Đình Thiên cho rằng bài toán LNG hiện nay không đơn thuần là tăng số dự án hay công suất, mà phải thu hẹp khoảng cách giữa quy hoạch và năng lực thực tế, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng các tài sản năng lượng đã đầu tư.Điện khí LNG gặp vướng mắc: Thủ tướng yêu cầu phản hồi rõ ràng, xử lý dứt điểmĐiện khí LNG gặp vướng mắc: Thủ tướng yêu cầu phản hồi rõ ràng, xử lý dứt điểmTiêu điểm(VNF) - Chiều 26/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Thường trực Chính phủ nhằm xem xét một số nội dung trọng tâm. Tham dự có các Phó Thủ tướng, lãnh đạo bộ, ngành Trung ương và đại diện địa phương liên quan.