Định hình Thủ đô trong kỷ nguyên mới: Tầm nhìn dài hạn, thể chế vượt trội

Nghị quyết thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò đặc biệt của Thủ đô Hà Nội với tư cách là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia; nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ, nguồn lực của đất nước; trung tâm kiến tạo, định hình tư duy và mô hình phát triển mới. Hà Nội được xác định là hạt nhân kết nối vùng, động lực phát triển của cả nước và là cực tăng trưởng có sức lan tỏa mạnh mẽ.

Phát triển Thủ đô là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị; trong đó, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô giữ vai trò trực tiếp, thường xuyên. Nghị quyết nhấn mạnh xây dựng Hà Nội theo định hướng 'Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc', lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, coi 'Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo' là giá trị cốt lõi và nguồn lực nội sinh.

Cùng với đó, Thủ đô được định hướng phát triển nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm; gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

QUY HOẠCH 100 NĂM, THỂ CHẾ ĐẶC THÙ VÀ MÔ HÌNH QUẢN TRỊ HIỆN ĐẠI

Nghị quyết đặt ra yêu cầu xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn dài hạn 100 năm, ổn định theo không gian phát triển mở, cấu trúc đô thị 'đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm', lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo. Phát triển Hà Nội gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc, cũng như các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.

Định hướng quy hoạch chuyển từ 'tĩnh' sang 'động và mở', ứng dụng dữ liệu số, mô phỏng đô thị thông minh, bảo đảm phát triển có căn cứ khoa học, minh bạch và hiệu quả lâu dài. Hạ tầng được xác định là trục xương sống của phát triển, ưu tiên đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông chiến lược, đặc biệt là đường sắt đô thị, giao thông công cộng khối lượng lớn và các kết nối liên vùng.

Một trọng tâm xuyên suốt là xác lập thể chế đặc thù, vượt trội cho Thủ đô; thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để, toàn diện gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Hà Nội được trao đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện đối với các vấn đề phát triển; đồng thời được thí điểm các cơ chế, chính sách mới, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), từ đó tổng kết, nhân rộng.

Nghị quyết cũng xác lập mô hình quản trị Thủ đô thông minh, hiện đại, dựa trên dữ liệu và theo thời gian thực, có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển, từ phân tán sang tích hợp, đồng bộ, từ ngắn hạn sang dài hạn.

MỤC TIÊU DÀI HẠN, TRỤ CỘT TĂNG TRƯỞNG VÀ LỘ TRÌNH ĐƯA NGHỊ QUYẾT VÀO CUỘC SỐNG

Nghị quyết đề ra hệ mục tiêu theo các mốc thời gian cụ thể. Đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; có năng lực cạnh tranh cao, chính trị – xã hội ổn định; là điểm đến an toàn, thân thiện, hấp dẫn; hình thành các trung tâm giáo dục – đào tạo, y tế chất lượng cao; trung tâm tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo quan trọng ở tầm quốc gia và khu vực.

Đến năm 2045, Thủ đô trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nơi hội tụ tri thức và công nghệ; hạ tầng và quản trị đô thị hiện đại; chất lượng sống người dân ở mức cao. Tầm nhìn đến năm 2054 và 2065 hướng tới Hà Nội là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao, bền vững, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Nghị quyết xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao. Các ngành kinh tế thế mạnh được ưu tiên phát triển gồm tài chính – ngân hàng, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp số, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, kinh tế đô thị và kinh tế ban đêm.

Song song với phát triển kinh tế, Nghị quyết nhấn mạnh phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô; bảo tồn và phát huy giá trị nghìn năm văn hiến; gắn kết phát triển văn hóa với du lịch, giáo dục, công nghiệp văn hóa; nâng cao an sinh xã hội, phúc lợi, giảm nghèo bền vững, thu hẹp chênh lệch phát triển.

Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng và hệ thống chính trị của Hà Nội triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết; phát huy sự đồng thuận xã hội, vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng và sự tham gia của các tầng lớp Nhân dân.

Thành ủy Hà Nội phối hợp với các cơ quan Trung ương trong việc hoàn thiện Luật Thủ đô (mới), các quy hoạch, chiến lược, cơ chế, chính sách liên quan; thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện. Các bộ, ngành, địa phương trong vùng Thủ đô và các vùng liên kết tăng cường phối hợp, tạo sức mạnh tổng hợp cho phát triển Thủ đô và cả nước.

Nghị quyết 02-NQ/TW được xác định là khuôn khổ định hướng chiến lược, tạo nền tảng chính trị – pháp lý quan trọng để Hà Nội phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới, phát huy vai trò dẫn dắt và lan tỏa trong tiến trình phát triển quốc gia.

-Hà Lê

]]>