Kết quả kinh doanh

DN ngành điện phân cực: Nhiệt điện bứt tốc, thủy điện hụt hơi

Vietnamfinance
· 12 giờ trước

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống trong tháng 9 đạt gần 30 tỷ kWh, tăng 9,2% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng đầu năm, sản lượng điện toàn hệ thống đạt gần 266 tỷ kWh, tăng 9,3%.

Trong cơ cấu nguồn điện, nhiệt điện than tiếp tục giữ vai trò chủ lực với sản lượng hơn 132,6 tỷ kWh, chiếm gần 50% tổng sản lượng. Thủy điện đóng góp khoảng 68,5 tỷ kWh, tương đương 25,8%, trong khi năng lượng tái tạo đạt 33,6 tỷ kWh và điện tua bin khí đạt hơn 20,4 tỷ kWh.

Tuy nhiên, đà tăng của nhu cầu điện không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp ngành điện đều được hưởng lợi. Trong quý III, điều kiện thủy văn kém thuận lợi tại một số lưu vực khiến sản lượng của nhiều nhà máy thủy điện suy giảm. Ngược lại, các nhà máy nhiệt điện được tăng cường huy động để đáp ứng nhu cầu hệ thống, tạo điều kiện cải thiện doanh thu và lợi nhuận.

Lợi nhuận nghìn tỷ tại PV Power, EVNGENCO3 và REE

Nổi bật trong nhóm doanh nghiệp điện niêm yết là Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (HoSE: POW), với quy mô lợi nhuận thuộc nhóm lớn nhất ngành.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, PV Power đạt doanh thu thuần 16.772 tỷ đồng, tăng 114% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 2.073 tỷ đồng, tăng gần 119%, trong đó lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 1.860 tỷ đồng, tăng 130%.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 49.406 tỷ đồng, tăng 94%. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 6.899 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ; phần lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 6.435 tỷ đồng, tăng 246%.

Một doanh nghiệp lớn khác là Tổng công ty Phát điện 3 - Công ty CP (EVNGENCO3, HoSE: PGV), với lợi nhuận quý III tăng hơn 7 lần so với cùng kỳ.

Cụ thể, doanh thu thuần của EVNGENCO3 đạt 11.963 tỷ đồng, tăng 43%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 1.220 tỷ đồng, so với mức 167 tỷ đồng của quý III/2025.

Theo giải trình của doanh nghiệp, sản lượng điện bán trong kỳ tăng khoảng 1,25 tỷ kWh, góp phần cải thiện doanh thu và lợi nhuận gộp. Bên cạnh yếu tố sản lượng, kết quả kinh doanh còn được hỗ trợ bởi doanh thu tài chính tăng và chi phí tài chính giảm, đặc biệt là những biến động tích cực liên quan đến chênh lệch tỷ giá.

Lũy kế 9 tháng, EVNGENCO3 đạt doanh thu 37.289 tỷ đồng, tăng gần 21%; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt khoảng 3.395 tỷ đồng, gần gấp 3 lần cùng kỳ. Đáng chú ý, chi phí tài chính giảm hơn 57%, từ khoảng 2.295 tỷ đồng xuống còn 975 tỷ đồng. Điều này cho thấy tăng trưởng lợi nhuận không chỉ đến từ hoạt động phát điện mà còn được hỗ trợ đáng kể bởi việc giảm áp lực chi phí tài chính.

Cùng ghi nhận lợi nhuận ở quy mô lớn là Công ty CP Cơ Điện Lạnh (HoSE: REE), doanh nghiệp có danh mục đầu tư đáng kể trong lĩnh vực điện và hạ tầng năng lượng.

Trong quý III, REE đạt doanh thu thuần 3.270 tỷ đồng, tăng 28%. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 926 tỷ đồng, trong đó lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 788 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ.

Theo giải trình, tăng trưởng doanh thu chủ yếu đến từ mảng cơ điện lạnh khi một số dự án được nghiệm thu, hoàn thành trong kỳ, đóng góp thêm khoảng 686 tỷ đồng doanh thu. Trong khi đó, mảng điện đóng góp thêm 44 tỷ đồng lợi nhuận cho công ty mẹ, trong đó có ảnh hưởng từ hoạt động thoái vốn tại Công ty CP Thủy điện Sử Pán 2.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, REE đạt doanh thu 8.167 tỷ đồng, tăng 14%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 2.134 tỷ đồng, tăng 12%.

Nhóm nhiệt điện áp đảo trong danh sách doanh nghiệp lãi lớn

Không chỉ các doanh nghiệp đầu ngành, nhiều đơn vị phát điện quy mô vừa và nhỏ cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý III, đặc biệt ở nhóm nhiệt điện.

Công ty CP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (HoSE: NT2) đạt doanh thu thuần 2.807 tỷ đồng, tăng gần 46% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 419 tỷ đồng, tăng 95%.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ hoạt động bán điện cải thiện, trong khi giá vốn tăng chậm hơn doanh thu. Nhờ đó, lợi nhuận gộp của NT2 tăng từ khoảng 205 tỷ đồng lên gần 490 tỷ đồng, đưa biên lợi nhuận gộp từ 10,6% lên 17,5%.

Lũy kế 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 7.803 tỷ đồng, tăng 43%; lợi nhuận sau thuế đạt 906 tỷ đồng, tăng 57%.

Tại Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh (UPCoM: QTP), doanh thu thuần quý III đạt 2.815 tỷ đồng, tăng 37%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt gần 76 tỷ đồng, tăng 129%.

Theo doanh nghiệp, sản lượng điện thương phẩm tăng là yếu tố chính giúp doanh thu và lợi nhuận cải thiện. Bên cạnh đó, doanh thu tài chính tăng hơn 3 lần nhờ lãi tiền gửi, trong khi chi phí tài chính giảm mạnh do doanh nghiệp không còn phát sinh đáng kể chi phí lãi vay.

Lũy kế 9 tháng, Nhiệt điện Quảng Ninh đạt doanh thu 9.173 tỷ đồng, tăng 17%; lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 600 tỷ đồng, tăng 51%.

Một trường hợp đáng chú ý khác là Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng (UPCoM: HND). Trong quý III, doanh thu của doanh nghiệp đạt 2.782 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 35 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ khoảng 15 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Kết quả cải thiện chủ yếu nhờ sản lượng điện thương phẩm và doanh thu bán điện tăng. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ giá than và các khoản chi phí phát sinh. Đáng chú ý, chi phí khác trong quý lên tới gần 116 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến khoản bù giá than và lãi chậm trả theo phán quyết của tòa án.

Tính chung 9 tháng, Nhiệt điện Hải Phòng đạt doanh thu 8.862 tỷ đồng, tăng hơn 15%; lợi nhuận sau thuế đạt 544 tỷ đồng, tăng 38%.

Trong khi đó, Công ty CP Nhiệt điện Phả Lại (HoSE: PPC) cũng ghi nhận sự cải thiện về kết quả kinh doanh, dù biên lợi nhuận vẫn ở mức thấp. Doanh thu quý III đạt 1.882 tỷ đồng, tăng 26%; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 4 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ hơn 14 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Với doanh thu gần 1.900 tỷ đồng nhưng lợi nhuận chỉ hơn 4 tỷ đồng, tỷ suất lợi nhuận ròng của PPC trong quý chỉ khoảng 0,2%. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 170 tỷ đồng, gấp gần 4 lần cùng kỳ. Tuy nhiên, kết quả này được hỗ trợ đáng kể bởi khoản thu nhập cổ tức khoảng 107 tỷ đồng, thay vì hoàn toàn đến từ hoạt động sản xuất điện.

Ở nhóm thủy điện, Công ty CP Thủy điện Đa Nhim - Hàm Thuận - Đa Mi (UPCoM: DNH) là một trong những trường hợp hiếm hoi ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận cao trong quý III.

Doanh thu của DNH đạt khoảng 653 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt hơn 364 tỷ đồng, tăng gần 74%. Đáng chú ý, giá vốn giảm nhẹ trong khi doanh thu tăng, giúp lợi nhuận gộp tăng hơn 50%, lên gần 410 tỷ đồng.

Theo giải trình của doanh nghiệp, kết quả tích cực chủ yếu nhờ giá thị trường điện toàn phần bình quân cải thiện so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, doanh thu DNH đạt 1.930 tỷ đồng, tăng gần 18%; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt hơn 1.031 tỷ đồng, tăng khoảng 60%.

Thủy điện kém sắc, lợi nhuận doanh nghiệp năng lượng phân hóa

Trái ngược với đà tăng trưởng của nhiều doanh nghiệp nhiệt điện, một bộ phận doanh nghiệp thủy điện ghi nhận kết quả kinh doanh suy giảm trong quý III do điều kiện thủy văn không thuận lợi, kéo sản lượng điện thương phẩm đi xuống.

Điển hình là Công ty CP Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh (HoSE: VSH). Trong quý III, doanh thu của doanh nghiệp đạt khoảng 419 tỷ đồng, giảm gần 25% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất chỉ còn 121 tỷ đồng, giảm gần 43%.

Theo giải trình, lưu lượng nước về các hồ thủy điện giảm mạnh do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño, khiến sản lượng điện thương phẩm giảm gần 44%, tương đương khoảng 246 triệu kWh. Sản lượng suy giảm kéo doanh thu sản xuất điện giảm khoảng 137 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận từ hoạt động này giảm hơn 102 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, VSH đạt doanh thu khoảng 1.613 tỷ đồng, giảm 4%; lợi nhuận sau thuế đạt 628 tỷ đồng, giảm gần 3%.

Cùng chịu ảnh hưởng từ sản lượng điện suy giảm, Công ty CP Thủy điện Hủa Na (HoSE: HNA) ghi nhận doanh thu quý III đạt 322 tỷ đồng, giảm 13,4% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 200 tỷ đồng, giảm 18,6%.

Theo doanh nghiệp, sản lượng điện trong quý chỉ đạt hơn 295 triệu kWh, thấp hơn khoảng 97 triệu kWh so với cùng kỳ, tương đương mức giảm gần 25%. Dù vậy, tính chung 9 tháng đầu năm, Thủy điện Hủa Na vẫn ghi nhận lợi nhuận 409 tỷ đồng, tăng gần 8%.

Không chỉ các doanh nghiệp thuần thủy điện, những đơn vị có danh mục đầu tư năng lượng lớn cũng ghi nhận kết quả phân hóa.

Công ty CP Tập đoàn Hà Đô (HoSE: HDG) đạt doanh thu thuần khoảng 598 tỷ đồng trong quý III, giảm 16% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 228 tỷ đồng, giảm hơn 32%, trong khi lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ chỉ còn 163 tỷ đồng, giảm 43%.

Theo giải trình, sự suy giảm chủ yếu đến từ doanh thu mảng năng lượng đi xuống, trong khi các hoạt động khác tương đối ổn định. Lũy kế 9 tháng, Hà Đô đạt doanh thu 1.773 tỷ đồng, giảm 7%; lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 465 tỷ đồng, giảm khoảng 10%.

Đối với Công ty CP Tập đoàn PC1 (HoSE: PC1), bức tranh kinh doanh phức tạp hơn do doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, từ xây lắp điện, phát điện đến bất động sản và khai thác khoáng sản.

Trong quý III, PC1 ghi nhận doanh thu thuần 2.619 tỷ đồng, giảm 20% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất vẫn tăng gần 6%, đạt 416 tỷ đồng, nhưng phần lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ giảm hơn 14%, còn khoảng 258 tỷ đồng.

Sự khác biệt xuất phát từ việc lợi nhuận phân bổ cho cổ đông không kiểm soát tăng mạnh. Đáng chú ý, doanh thu xây lắp điện của PC1 giảm gần 38% trong quý, trong khi doanh thu phát điện vẫn tăng khoảng 17%. Lũy kế 9 tháng, doanh thu của PC1 đạt 6.825 tỷ đồng, giảm hơn 15%, song lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ vẫn tăng 14%, đạt 569 tỷ đồng.

Ở nhóm năng lượng tái tạo, Công ty CP Điện Gia Lai (HoSE: GEG) cũng ghi nhận diễn biến trái chiều giữa kết quả quý III và lũy kế 9 tháng. Doanh thu quý III đạt 722 tỷ đồng, tăng 7,5%; lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ đạt gần 90 tỷ đồng, tăng khoảng 20%.

Tuy nhiên, lũy kế 9 tháng, doanh thu GEG giảm 14%, còn 2.069 tỷ đồng; lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ chỉ đạt khoảng 325 tỷ đồng, giảm gần 48%.

Trong khi đó, Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Phát triển Trường Thành (HoSE: TTA) đạt doanh thu quý III khoảng 210 tỷ đồng, tăng nhẹ 2%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 8%, còn 74 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, doanh nghiệp đạt doanh thu 575 tỷ đồng và lợi nhuận 207 tỷ đồng, lần lượt tăng 6% và 10%.

Đáng chú ý nhất trong nhóm doanh nghiệp kinh doanh kém khả quan là Tổng công ty Điện lực TKV (HNX: DTK). Trong quý III/2026, doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 2.688 tỷ đồng, tăng gần 9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế âm hơn 162 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ lỗ khoảng 3 tỷ đồng.

Nguyên nhân trực tiếp là giá vốn hàng bán lên tới gần 2.790 tỷ đồng, vượt doanh thu, khiến doanh nghiệp lỗ gộp gần 100 tỷ đồng ngay từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Dù thua lỗ trong quý III, lũy kế 9 tháng đầu năm, Tổng công ty Điện lực TKV vẫn ghi nhận doanh thu khoảng 10.434 tỷ đồng, tăng 4%; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 602 tỷ đồng, tăng gần 5% so với cùng kỳ.