Doanh nghiệp lộ 'chất' qua đại hội cổ đông, dòng vốn tìm về giá trị thật
Mùa đại hội cổ đông thường niên năm 2026 diễn ra cao điểm trong tháng 4, đang phác họa rõ nét bức tranh phân hóa của doanh nghiệp niêm yết. Trong bối cảnh TTCK biến động nhưng dòng tiền chưa rút lui, những con số lợi nhuận, chính sách cổ tức và chiến lược kinh doanh buộc nhà đầu tư nhìn sâu hơn vào chất lượng doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng trưởng.
Bức tranh phân hóa từ mùa đại hội cổ đông
Bước vào cao điểm mùa đại hội cổ đông (ĐHCĐ) thường niên 2026, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang đi qua giai đoạn công bố kết quả kinh doanh quý I với quy mô lớn. Hiện có khoảng 1.600 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch trên ba sàn HOSE, HNX và UPCoM, trải rộng trên các nhóm ngành trọng điểm như tài chính, bất động sản, công nghiệp chế tạo, hàng tiêu dùng, nguyên vật liệu và năng lượng.
Tại ĐHCĐ vừa diễn ra, HĐQT SABECO đề xuất mức chi trả cổ tức tổng cộng tương đương 50% vốn điều lệ cho năm 2025. Ảnh: S.B.C
Tính đến ngày 23/4, khoảng 35% - 40% doanh nghiệp đã công bố báo cáo tài chính hoặc hé lộ kết quả kinh doanh tại ĐHCĐ, trong đó nhóm ngân hàng, chứng khoán và phân bón đi đầu về tiến độ. Phần còn lại của thị trường đang bước vào giai đoạn “nước rút” trước hạn chót công bố báo cáo hợp nhất vào cuối tháng 4.
Trong bối cảnh đó, TTCK năm 2026 đang thể hiện trạng thái “lệch pha” rõ rệt giữa kinh tế thực và thị trường tài chính. Hoạt động xuất nhập khẩu phục hồi mạnh, đạt gần 250 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ, phản ánh chu kỳ sản xuất - xuất khẩu đang quay lại. Tuy nhiên, TTCK lại điều chỉnh đáng kể khi VN-Index giảm hơn 6,16% và VN30 giảm tới 9,9% trong quý I.
Điểm đáng chú ý không nằm ở mức giảm của chỉ số mà ở phản ứng của dòng tiền. Dư nợ cho vay ký quỹ (margin) tiếp tục tăng mạnh, ước đạt khoảng 405.000 tỷ đồng, tăng thêm khoảng 9.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Điều này cho thấy nhà đầu tư không rút khỏi thị trường mà vẫn duy trì vị thế, thậm chí chấp nhận sử dụng đòn bẩy với lãi suất 13 - 14%/năm để gia tăng danh mục, qua đó phản ánh kỳ vọng vẫn được duy trì nhưng đã chuyển sang trạng thái chọn lọc cao hơn.
Theo ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FG, dòng tiền hiện nay đang trở nên thông minh và chọn lọc hơn, không còn lan tỏa rộng mà tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt và chiến lược rõ ràng. Mùa ĐHCĐ vì vậy trở thành “bài kiểm tra toàn diện” về sức khỏe doanh nghiệp. Không chỉ công bố lợi nhuận, các doanh nghiệp phải làm rõ cấu trúc lợi nhuận, dòng tiền và mức độ bền vững.
Nhóm ngân hàng tiếp tục đóng vai trò trụ cột của thị trường khi chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa và thanh khoản. Techcombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 8.900 tỷ đồng (+22,6%), MBBank đạt 9.500 tỷ đồng (+13,3%), trong khi ACB đạt khoảng 5.400 tỷ đồng (+17%) .
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong cấu trúc tăng trưởng. Tỷ trọng tín dụng bất động sản tại một số ngân hàng lớn đã giảm xuống dưới 30%, trong khi tín dụng bán lẻ và SME tăng mạnh. Đồng thời, nhiều ngân hàng tăng trích lập dự phòng ngay từ đầu năm, cho thấy xu hướng chủ động “làm sạch” bảng cân đối.
Ông Nguyễn Đức Hinh, Giám đốc phân tích Chứng khoán SSI nhận định: “Các ngân hàng đang chuyển từ mục tiêu tăng trưởng sang mục tiêu chất lượng. Điều này giúp hệ thống bền vững hơn, nhưng cũng đồng nghĩa tốc độ tăng lợi nhuận sẽ không còn quá cao như giai đoạn trước”.
Ở nhóm công nghiệp, Hòa Phát ghi nhận doanh thu hơn 53.300 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 9.056 tỷ đồng, tăng 170%. Tuy nhiên, khoảng 3.800 tỷ đồng đến từ chuyển nhượng dự án, phần còn lại hơn 5.200 tỷ đồng là lợi nhuận cốt lõi.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Hòa Phát (HPG) - Trần Đình Long cho biết các quý sau sẽ tốt hơn, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu thép nội địa và đầu tư công sẽ là động lực chính. Qua đó cho thấy, doanh nghiệp đang đặt cược vào chu kỳ hạ tầng dài hạn.
Trong lĩnh vực năng lượng, Bình Sơn Refining and Petrochemical đạt khoảng 41.000 tỷ đồng doanh thu và hơn 3.300 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt xa kế hoạch năm. Tuy nhiên, theo phân tích, lợi nhuận này phụ thuộc vào crack spread khoảng 11 USD/thùng - yếu tố có thể biến động mạnh theo thị trường quốc tế.
Ở ngành chứng khoán, sự phân hóa thể hiện rõ nét. SSI đạt lợi nhuận trước thuế 1.593 tỷ đồng (+52%), trong khi VPS đạt khoảng 1.547 tỷ đồng (+68%), cho thấy lợi thế từ quy mô margin và mạng lưới khách hàng. Ngược lại, VNDirect ghi nhận lợi nhuận 681 tỷ đồng nhưng đối mặt áp lực khi dư nợ margin giảm và danh mục tự doanh biến động .
Ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng Chứng khoán SSI nhận định: “Giai đoạn này sẽ phân loại rõ doanh nghiệp chứng khoán - ai có hệ sinh thái khách hàng và nguồn vốn mạnh sẽ giữ được tăng trưởng, còn lại sẽ chịu biến động lớn”.
Tái định vị giá trị doanh nghiệp
Nếu kết quả kinh doanh phản ánh “quá khứ gần” thì các quyết sách tại ĐHCĐ lại cho thấy tương lai của doanh nghiệp đang quyết định hướng đi của dòng tiền. Một trong những tín hiệu rõ nhất tại mùa ĐHCĐ năm nay là chính sách cổ tức - thước đo trực tiếp phản ánh khả năng tạo dòng tiền thực của doanh nghiệp.
Cụ thể, trong ĐHCĐ thường niên 2026 mới đây, SABECO công bố tiếp tục duy trì mức cổ tức 50% hai năm liên tiếp - thuộc nhóm cao nhất thị trường. Chính sách này dựa trên nền tảng lợi nhuận sau thuế 4.573 tỷ đồng, hệ số thanh khoản 2,49 lần và tổng tài sản hơn 32.500 tỷ đồng.
Toàn cảnh ĐHCĐ thường niên 2026 của Tasco. Ảnh: BTC
Tại đại hội, Tổng Giám đốc Tan Teck Chuan Lester nhấn mạnh: “Chúng tôi tập trung vào những cải thiện mang tính cấu trúc, nâng cao năng lực vận hành, thương mại và số hóa, thay vì theo đuổi tăng trưởng ngắn hạn bằng mọi giá”. Thông điệp này cho thấy, doanh nghiệp đang tái định vị theo hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng, đồng thời kỳ vọng vào sự phục hồi của tiêu dùng nội địa trong năm 2026.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, trong bối cảnh thị trường biến động, những doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và cổ tức cao sẽ đóng vai trò như “trái phiếu cổ phiếu”, trở thành nơi trú ẩn của dòng vốn dài hạn.
Ở chiều tăng trưởng, Tasco ghi nhận doanh thu hơn 52.533 tỷ đồng, tăng 36%, lợi nhuận sau thuế đạt 630 - 993 tỷ đồng. Doanh nghiệp hiện sở hữu hơn 220 điểm kinh doanh, tiêu thụ khoảng 37.000 xe và phát triển nền tảng VETC với 4,3 triệu khách hàng.
Tại ĐHCĐ, Tasco cho biết sẽ “lấy công nghệ và dữ liệu làm trung tâm”, tích hợp toàn bộ hệ sinh thái để tối ưu trải nghiệm khách hàng, đồng thời kỳ vọng năm 2026 là giai đoạn khai thác hiệu quả theo chiều sâu. Theo giới phân tích, mô hình này mở ra dư địa tăng trưởng lớn nhưng cũng đòi hỏi cao về vốn và năng lực quản trị.
Tuy nhiên, theo ông Trần Đức Anh, Giám đốc vĩ mô Chứng khoán KB Việt Nam, thị trường đang định giá lại nhóm tăng trưởng. Nhà đầu tư sẽ yêu cầu cao hơn về hiệu quả vốn và dòng tiền, không còn chấp nhận tăng trưởng chỉ dựa trên mở rộng quy mô.
Cuối tháng 12/2025, VETC đã chính thức đưa vào vận hành trung tâm cứu hộ toàn quốc 24/7, hiện sở hữu lượng xe cứu hộ lớn nhất cả nước với hơn 300 đầu xe, phủ tới 100% xã, phường. Ảnh: Tasco
Nhìn tổng thể, dòng tiền đang phân hóa rõ rệt: Nhóm cổ tức cao, dòng tiền ổn định (SABECO, ngân hàng lớn); nhóm tăng trưởng hệ sinh thái (Tasco); nhóm chu kỳ (thép, năng lượng); nhóm rủi ro cao (chứng khoán phụ thuộc tự doanh).
Ông Huỳnh Minh Tuấn, Giám đốc môi giới Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cảnh báo: “Margin ở mức kỷ lục là yếu tố cần đặc biệt lưu ý. Nếu thị trường có biến động mạnh, áp lực giải chấp sẽ khuếch đại rủi ro”.
Theo đó, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư trong quý II/2026 nên ưu tiên doanh nghiệp có chất lượng lợi nhuận cao, dòng tiền ổn định và chiến lược rõ ràng. Đây cũng chính là điểm khởi đầu cho quá trình sàng lọc này, nơi chỉ những doanh nghiệp thực sự vững mới có thể giữ chân dòng vốn.
Hải Yên/Báo Tin tức và Dân tộc