Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu tiếp tục cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hoạt động, đầu tư và mở rộng sản xuất. Ảnh: NT
Tại phiên họp về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM ngày 4/9, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đánh giá Thành phố tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực trong 8 tháng năm 2026, với nhiều động lực tăng trưởng được phát huy.
Thu ngân sách đạt khoảng 78% dự toán, trong khi giải ngân đầu tư công có chuyển biến rõ nét, đạt 57,7% kế hoạch. Tuy nhiên, người đứng đầu chính quyền Thành phố lưu ý tiến độ giải ngân đầu tư tư nhân còn chậm và nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng chung.
Về tình trạng số doanh nghiệp rời khỏi thị trường tăng khá cao, Chủ tịch UBND TP.HCM cho rằng có nhiều nguyên nhân, nhưng nhiều doanh nghiệp đánh giá họ phải rời thị trường có liên quan đến thủ tục hành chính.
Do vậy, ông yêu cầu Sở Nội vụ rà soát tổng thể, sắp xếp lại nhân sự, trong đó có đội ngũ trưởng, phó phòng, nhằm bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả hơn. Thành phố đồng thời tiếp tục cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hoạt động, đầu tư và mở rộng sản xuất.
Báo cáo tại phiên họp, Trưởng Thống kê TPHCM Nguyễn Khắc Hoàng cho biết trong 8 tháng năm 2026, Thành phố có 38.253 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 7,9% so với cùng kỳ; đáng chú ý, tổng vốn đăng ký tăng 20,7%, cao hơn tốc độ tăng về số doanh nghiệp.
Tổng số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường đạt 51.835 doanh nghiệp, tăng 4,9%; trong khi số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 43.093 doanh nghiệp, tăng 24,4%. Tương quan giữa doanh nghiệp gia nhập và rút lui khỏi thị trường ở mức khoảng 10:8, cải thiện đáng kể so với đầu năm.
Các số liệu cho thấy môi trường kinh doanh vẫn có những chuyển biến tích cực, thể hiện qua tốc độ thành lập mới và quy mô vốn đăng ký tăng. Tuy nhiên, mức tăng mạnh của số doanh nghiệp rút lui cũng phản ánh áp lực mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt, đặc biệt về thị trường, chi phí và khả năng duy trì hoạt động.
 |
Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM lưu ý cần thận trọng khi đánh giá số liệu doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, bởi một phần trong số này có thể xuất phát từ yếu tố kỹ thuật hành chính. Ảnh: NT |
Do đó, bên cạnh việc thúc đẩy thành lập doanh nghiệp mới, TP.HCM cần chú trọng hơn đến khả năng tồn tại, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhóm doanh nghiệp đang hoạt động.
Phân tích về tình trạng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, cho rằng khó khăn hiện nay tập trung nhiều ở nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là những doanh nghiệp có sức chống chịu yếu.
Theo ông An, vấn đề đầu tiên nằm ở thị trường và đơn hàng. Nhiều doanh nghiệp thiếu đơn hàng mới trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng suy giảm, trong khi chi phí logistics tăng, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu. Áp lực tài chính cũng là một vấn đề đáng lưu ý. Mặt bằng lãi suất hiện vẫn ở mức cao so với khả năng chịu đựng của nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó tạo sức ép lên dòng tiền và khả năng duy trì hoạt động.
Tuy nhiên, ông Phạm Bình An lưu ý cần thận trọng khi đánh giá số liệu doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, bởi một phần mức gia tăng doanh nghiệp rút khỏi thị trường có thể xuất phát từ yếu tố kỹ thuật hành chính. Theo ông An, chiến dịch làm sạch mã số thuế và dữ liệu về môi trường đầu tư, kinh doanh đã mang lại những tác động tích cực, nhưng đồng thời cũng khiến số doanh nghiệp được ghi nhận là rút lui khỏi thị trường tăng lên.
Trên thực tế, có những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa thực hiện thủ tục giải thể chính thức do chi phí thực hiện thủ tục còn cao. Một số doanh nghiệp cũng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Khi Thành phố đẩy mạnh việc rà soát và làm sạch dữ liệu, nhóm doanh nghiệp này được cập nhật, khiến số lượng doanh nghiệp giải thể và rút lui khỏi thị trường tăng mạnh.
Do đó, theo ông Phạm Bình An, một phần số liệu tăng không hoàn toàn phản ánh diễn biến thực tế của hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ông cho rằng việc số doanh nghiệp giải thể, rút lui tăng do yếu tố kỹ thuật hành chính không nhất thiết ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TP.HCM, cũng không thể dùng riêng chỉ tiêu này để đánh giá môi trường đầu tư, kinh doanh của Thành phố.
Từ thực tế này, lãnh đạo Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đề xuất rà soát lại quy trình, thủ tục liên quan đến doanh nghiệp ngừng hoạt động, đồng thời có thể khoanh lại một số hồ sơ để doanh nghiệp không phải chịu thêm các khoản chi phí lớn như lệ phí môn bài hay tiền phạt.