Đối đầu với hàng giá rẻ Trung Quốc: Không thể tránh khỏi, phải thông minh hơn để thích ứng

Nhà máy phải đủ lớn để cạnh tranh với hàng Trung Quốc
Tình trạng dư thừa công suất tại Trung Quốc là 'thực tế không thể tránh khỏi', do đó các nhà sản xuất Đông Nam Á phải xây dựng những nhà máy đủ lớn để cung ứng sản phẩm trên toàn khu vực. Nếu không, doanh nghiệp sẽ có nguy cơ mất khả năng cạnh tranh do chi phí sản xuất quá cao. Đây là nhận định của ông Thammasak Sethaudom, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Tập đoàn Siam Cement Group (SCG) của Thái Lan tại Hội nghị thượng đỉnh Fortune Đông Nam Á 500 ngày 3/11 ở TP.HCM.
'Nếu nhìn vào tình hình hiện tại, chúng ta đang đối mặt với tình trạng dư thừa nguồn cung từ Trung Quốc đại lục. Có rất nhiều sản phẩm chất lượng tốt, giá cả cạnh tranh từ Trung Quốc đang tràn vào toàn khu vực. Đối với SCG, đây là thực tế không thể tránh khỏi và chúng tôi phải thích ứng', ông Thammasak cho biết.
Dư thừa công suất xảy ra khi các nhà máy sản xuất nhiều hơn nhu cầu của thị trường. Trong ngành hóa dầu, lĩnh vực cung cấp nguyên liệu cơ bản để sản xuất nhựa và nhiều vật liệu công nghiệp khác, việc Trung Quốc mở rộng sản xuất nhanh chóng đang tạo áp lực lên các nhà sản xuất tại những quốc gia khác.

Theo công ty nghiên cứu thị trường ICIS, xuất khẩu polypropylene, một loại nhựa được sử dụng rộng rãi, của Trung Quốc đã tăng từ 1,3 triệu tấn năm 2022 lên 3,1 triệu tấn năm 2025. Một nhà phân tích của ICIS ước tính con số này có thể đạt khoảng 5,1 triệu tấn vào năm 2026 nếu tốc độ tăng trưởng ghi nhận trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5 tiếp tục được duy trì.
Ông Thammasak cho rằng quy mô thị trường của từng quốc gia Đông Nam Á quá nhỏ để có thể tự hấp thụ lượng hàng hóa dư thừa từ Trung Quốc. Quy mô sản xuất chỉ phục vụ riêng thị trường Việt Nam có thể không đủ lớn. Chúng ta cần xây dựng năng lực sản xuất để phục vụ toàn bộ ASEAN.
'Trong năm qua, chúng tôi đã phá dỡ một nhà máy nhỏ cũ và xây dựng nhà máy mới có quy mô lớn hơn. Theo đó, một nhà máy sản xuất gốm sứ mới tại Việt Nam có quy mô lớn hơn đáng kể so với nhà máy trước đây sẽ vận hành thời gian tới
Ngày 28/10, SCG Chemicals đã nộp hồ sơ xin sáp nhập mảng kinh doanh olefin và polyolefin tại Thái Lan với PTT Global Chemical, nhà sản xuất hóa dầu lớn nhất nước này. Thương vụ có giá trị doanh nghiệp hợp nhất 187 tỷ baht Thái (khoảng 5,5 tỷ USD). Sau sáp nhập, SCG Chemicals sẽ nắm giữ 44% cổ phần trong liên doanh. Các cổ đông dự kiến bỏ phiếu thông qua thương vụ vào ngày 3/12.
Khi công bố kế hoạch sáp nhập, ông Thammasak cho biết ngành công nghiệp olefin và polyolefin toàn cầu đang phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng gay gắt, gây sức ép liên tục lên biên lợi nhuận sản phẩm và chi phí vận hành.
Nâng cấp sản xuất để thoát bẫy thu nhập trung bình
Với tham vọng đưa ông Nam Á vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu, ông Salil Chari, Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương của FedEx cho biết, ông vừa đến thăm một khách hàng tại Việt Nam. Trước đây, doanh nghiệp này chủ yếu sản xuất các loại đầu nối công nghiệp truyền thống. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của ngành trung tâm dữ liệu AI, doanh nghiệp đã chuyển sang sản xuất cáp quang phục vụ các trung tâm dữ liệu.
Ông Chari cho biết FedEx hiện khai thác khoảng 42 chuyến bay đến và đi từ Việt Nam. Phần lớn nhu cầu vận chuyển đến từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trong khi đó, ông Liher Urbizu, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành SAP Đông Nam Á, cho rằng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) là một trong những giải pháp giúp các quốc gia Đông Nam Á thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình và tham gia vào những công đoạn có giá trị cao hơn trong chuỗi sản xuất.
Theo ông, Hàn Quốc dành khoảng 5% GDP mỗi năm cho nghiên cứu và phát triển, Singapore khoảng 2%, trong khi các quốc gia ASEAN còn lại chỉ đạt mức 1% hoặc thấp hơn.
Trong hai thập kỷ qua, SAP tập trung xây dựng các trung tâm phát triển lớn tại Ấn Độ và Trung Quốc. Tuy nhiên, trong hai năm gần đây, tập đoàn đã bắt đầu mở rộng năng lực nghiên cứu và phát triển tại Đông Nam Á. Hoạt động này bao gồm việc xây dựng một phòng thí nghiệm tại TP. HCM, hiện có khoảng 500 nhà phát triển phần mềm. Các sản phẩm do đội ngũ này xây dựng đang được khách hàng của SAP trên toàn cầu sử dụng.
Ông Urbizu cũng nhận định, các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ASEAN đang ứng dụng AI nhanh hơn những doanh nghiệp cùng ngành ở châu Âu và Mỹ. Nhận thức về khả năng AI tạo ra giá trị và cải thiện kết quả kinh doanh đang ngày càng tăng qua từng năm.
Về phía SCG, ông Thammasak thừa nhận tập đoàn không thể cạnh tranh với Trung Quốc về quy mô ngân sách dành cho nghiên cứu và phát triển. Do đó, doanh nghiệp cần phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra lợi thế cạnh tranh.
'Chúng ta cần phải thông minh hơn và lớn mạnh hơn', ông nhấn mạnh.