Dòng vốn đổ về Mỹ, quỹ đầu tư rút tiền khỏi Trung Quốc
Các quỹ của chính phủ, bao gồm các quỹ hưu trí, đã đầu tư tổng cộng 154 tỷ USD vào các tài sản tại Bắc Mỹ trong năm 2025, tương đương một nửa tổng giá trị đầu tư của các tổ chức này. Trong khi quy mô tài sản của các quỹ tiếp tục tăng, dòng vốn hướng vào các nền kinh tế mới nổi lại giảm xuống. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một trong những yếu tố góp phần làm dòng vốn phân bổ ngày càng mất cân đối.
Các quỹ đầu tư nhà nước sử dụng thặng dư tài chính quốc gia để bổ sung nguồn thu từ thuế và tìm kiếm lợi nhuận. Nhiều quỹ được hình thành từ nguồn thu dầu mỏ, khí đốt và các tài nguyên thiên nhiên khác, cũng như từ những tài sản của chính phủ như dự trữ ngoại hối.
Trong số những nhà cung cấp vốn lớn có các quỹ đầu tư quốc gia Trung Đông, như Cơ quan Đầu tư Abu Dhabi (ADIA). Các quỹ tại Trung Đông và Bắc Phi đã vượt qua các quỹ tương tự ở châu Á về lượng đầu tư từ năm 2021 và chiếm 39% tổng đầu tư của các quỹ quốc gia trên toàn cầu vào cuối năm 2025. Các nền kinh tế Trung Đông đang tìm kiếm những nguồn lợi nhuận đầu tư ổn định nhằm giảm sự phụ thuộc vào doanh thu từ dầu mỏ.
Mỹ hút dòng vốn nhờ cơn sốt AI
Một phần đáng kể dòng vốn đang tìm đến Mỹ, nơi cuộc đua phát triển AI đang thúc đẩy nhu cầu đầu tư vào công nghệ, trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng liên quan.
Tháng 2, công ty khởi nghiệp AI của Mỹ Anthropic cho biết đã huy động được 30 tỷ USD từ các nhà đầu tư, trong đó có các quỹ đầu tư quốc gia. Các nhà đầu tư này bao gồm MGX, một liên doanh có trụ sở tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất), tập trung vào các công nghệ tiên tiến, và Cơ quan Đầu tư Qatar.
Năm 2025, MGX cũng đầu tư vào Dự án Stargate nhằm xây dựng các trung tâm dữ liệu cho OpenAI, công ty phát triển AI của Mỹ. Quỹ Đầu tư Công của Saudi Arabia cũng xác định AI là một mục tiêu chiến lược trong chiến lược 5 năm đến năm 2030, được công bố vào tháng 4.
Xu hướng này được phản ánh rõ qua tỷ trọng vốn mà các quỹ đầu tư của chính phủ dành cho Mỹ. Theo công ty nghiên cứu Global SWF, các quỹ này đã phân bổ khoảng 20-30% vốn vào Mỹ kể từ năm 2018. Tuy nhiên, tỷ lệ này tăng mạnh lên 52% trong năm 2025, khi đầu tư vào AI bắt đầu tăng tốc. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên 58%.
Trong khi đó, đầu tư vào các nền kinh tế mới nổi, bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ, giảm xuống mức thấp nhất trong 7 năm, còn 50 tỷ USD trong năm 2025, tương đương chưa đến 20% tổng giá trị đầu tư. Trong 6 tháng đầu năm 2026, dòng vốn này tiếp tục ở mức thấp, khoảng 25 tỷ USD.
Trung Quốc mất sức hút với dòng vốn quốc tế
Sự suy giảm đầu tư vào các nền kinh tế mới nổi đặc biệt đáng chú ý tại Trung Quốc. Theo Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc, đầu tư nước ngoài vào nước này giảm mạnh từ 344,1 tỷ USD năm 2021 xuống còn 42,6 tỷ USD năm 2024. Dòng vốn phục hồi lên 80 tỷ USD trong năm 2025, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với những năm trước.
Thị trường bất động sản suy thoái kéo dài là một trong những nguyên nhân khiến các nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn với Trung Quốc. Bên cạnh đó, việc Bắc Kinh tăng cường giám sát đối với đầu tư nước ngoài cũng khiến một số nhà đầu tư ngày càng dè dặt trong việc đưa vốn vào nước này.
Ở chiều ngược lại, đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc ngày càng tăng, nhằm tài trợ cho các dự án thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường, chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng toàn cầu của nước này.
Dù dòng vốn đang tập trung mạnh hơn vào Mỹ, quy mô của các quỹ đầu tư nhà nước trên toàn cầu vẫn tiếp tục mở rộng. Theo Boston Consulting Group, tổng tài sản được quản lý trên toàn cầu bởi cả các nhà đầu tư công và tư nhân đạt 147 nghìn tỷ USD vào cuối năm 2025. Riêng các quỹ đầu tư nhà nước quản lý 16,57 nghìn tỷ USD tính đến tháng 8, theo Global SWF, tương đương khoảng 10% tổng tài sản được quản lý trên toàn cầu.
Các quỹ chính phủ là nguồn cung cấp vốn quan trọng cho cơ sở hạ tầng và những dự án quy mô lớn trên toàn thế giới bởi họ có khả năng chấp nhận rủi ro trong dài hạn. Tuy nhiên, sự tập trung ngày càng lớn vào AI cũng đặt ra câu hỏi về cách các quỹ này phân bổ nguồn vốn.
Các quỹ đầu tư nhà nước cần thoát khỏi tình trạng đầu tư 'quá tập trung vào AI', theo ông Toru Nishihama, chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Daiichi Life.
Ông cho rằng các quỹ cũng nên phân bổ vốn cho những khoản đầu tư liên quan đến năng lượng, lĩnh vực ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông gia tăng.