Dòng vốn tư nhân cần chính sách có thể dự báo

Dòng vốn tư nhân cần chính sách có thể dự báoHà Giang-24/08/2026 07:30 (GMT+7)(VNF) - Khu vực kinh tế tư nhân được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, theo chuyên gia Trần Hữu Huỳnh, rào cản lớn nhất hiện nay không phải là thiếu cơ chế, chính sách mà là khoảng cách giữa chính sách và thực thi.Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030 và dư địa tăng trưởng từ vốn và lao động dần thu hẹp, chất lượng thể chế, hiệu quả thực thi pháp luật và mức độ minh bạch của môi trường kinh doanh sẽ trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sức bật của nền kinh tế.Liên quan đến vấn đề này Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance đã có buổi trao đổi với chuyên gia Trần Hữu Huỳnh, nguyên Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).-Trước đây, nhiều ý kiến cho rằng thể chế đang là “điểm nghẽn của các điểm nghẽn”. Theo ông, hiện nay, đâu mới thực sự là “điểm nghẽn của điểm nghẽn” đang cản trở khu vực kinh tế tư nhân phát huy hết tiềm năng?Chuyên gia Trần Hữu Huỳnh: Theo tôi, “điểm nghẽn của điểm nghẽn” hiện nay không còn nằm ở việc thiếu luật, mà nằm ở hiệu quả thi hành pháp luật. Đây là một căn bệnh mang tính dai dẳng, kéo dài qua nhiều giai đoạn phát triển. Chúng ta đã có nhiều chủ trương, chính sách và hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, nhưng khoảng cách giữa chính sách được ban hành và chính sách đi vào cuộc sống vẫn còn khá lớn.Nguyên nhân sâu xa là tư duy quản lý và phương thức thực thi ở một số nơi vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới. Cơ chế quản lý còn nặng về tiền kiểm, kiểm soát rủi ro theo hướng hạn chế, trong khi chưa chuyển mạnh sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu và trách nhiệm giải trình. Tâm lý e ngại sai, sợ trách nhiệm khiến một bộ phận cán bộ lựa chọn cách làm an toàn là trì hoãn, xin ý kiến nhiều cấp hoặc né tránh quyết định, làm phát sinh thêm chi phí và làm mất cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp.Ông Trần Hữu Huỳnh Nguyên Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).Bên cạnh đó, tình trạng cùng một quy định nhưng cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các địa phương cũng làm suy giảm tính ổn định, minh bạch của môi trường kinh doanh. Đối với doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các dự án đầu tư dài hạn, điều quan trọng không chỉ là một hệ thống pháp luật đầy đủ mà là một hệ thống pháp luật được thực thi thống nhất, có thể dự báo và bảo vệ được quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp.Vì vậy, trọng tâm của cải cách trong giai đoạn mới không chỉ là hoàn thiện pháp luật mà còn phải nâng cao chất lượng quản trị nhà nước, đặc biệt là công tác tổ chức thi hành pháp luật. Khi Nhà nước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo, phục vụ và đồng hành”, nguồn lực của khu vực tư nhân sẽ được khơi thông, tạo động lực mới cho tăng trưởng.-Trong bối cảnh hiện nay, điều doanh nghiệp tư nhân cần nhất là các gói hỗ trợ về vốn, thuế, tín dụng hay một cuộc cải cách thể chế thực chất, thưa ông?Chuyên gia Trần Hữu Huỳnh:Các chính sách hỗ trợ về vốn, thuế, tín dụng vẫn rất cần thiết, đặc biệt trong những thời điểm doanh nghiệp gặp khó khăn. Tuy nhiên, đó chủ yếu là những giải pháp có tác động trong ngắn hạn. Tạo lập một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo mới là điều doanh nghiệp thực sự cần.Một doanh nghiệp có thể chấp nhận những quy định nghiêm ngặt nếu các quy định đó rõ ràng, công bằng và được thực thi nhất quán. Điều doanh nghiệp lo ngại nhất không phải là yêu cầu tuân thủ cao, mà là sự bất định trong chính sách, chi phí phát sinh trong quá trình thực hiện và việc phải mất quá nhiều thời gian để giải quyết các thủ tục hành chính.Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, lợi thế của một quốc gia không chỉ đến từ nguồn vốn hay ưu đãi, mà còn đến từ chất lượng thể chế, tốc độ ra quyết định của bộ máy và khả năng hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Một môi trường thể chế ổn định và minh bạch sẽ tạo động lực cho mọi doanh nghiệp phát triển, thay vì chỉ hỗ trợ một nhóm doanh nghiệp trong một thời điểm nhất định.-Thực tế nhiều quy định đã được sửa đổi nhưng doanh nghiệp vẫn gặp khó trong thực thi. Theo ông, đâu là rào cản cần ưu tiên tháo gỡ và cần làm gì để cải cách thực sự đi vào cuộc sống?Chuyên gia Trần Hữu Huỳnh:Nếu phải lựa chọn một rào cản cần ưu tiên tháo gỡ, tôi cho rằng đó là chất lượng tổ chức thi hành pháp luật. Hệ thống pháp luật đã từng bước hoàn thiện, nhưng nếu khâu triển khai không chuyển biến thì các cải cách khó phát huy đầy đủ hiệu quả. Vì vậy, cần đổi mới tư duy quản trị, chuyển từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý dựa trên dữ liệu, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời đánh giá cán bộ không chỉ ở việc hạn chế sai sót mà còn ở khả năng giải quyết vấn đề, thúc đẩy phát triển và phục vụ người dân, doanh nghiệp.Một yêu cầu quan trọng khác là phải xây dựng cơ chế trách nhiệm giải trình rõ ràng. Mỗi quy trình, mỗi hồ sơ cần xác định rõ cơ quan và cá nhân chịu trách nhiệm cuối cùng, tránh tình trạng trách nhiệm chung nhưng không có người chịu trách nhiệm cụ thể. Đồng thời, cần có cơ chế bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung để khuyến khích tinh thần đổi mới trong bộ máy.Công nghệ cũng phải trở thành công cụ cải cách quan trọng. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và nền tảng số có thể hỗ trợ rà soát quy định chồng chéo, chuẩn hóa cách hiểu pháp luật, theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ và cảnh báo những điểm nghẽn trong thực thi. Khi quy trình được số hóa, doanh nghiệp có thể giám sát rõ hồ sơ của mình đang ở đâu, ai xử lý và thời hạn hoàn thành là bao lâu.Bên cạnh vai trò của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội doanh nghiệp cũng cần trở thành đối tác tích cực trong quá trình cải cách. Doanh nghiệp không chỉ phản ánh khó khăn mà cần tham gia phản biện chính sách, giám sát quá trình thực thi, đánh giá mức độ phục vụ của cơ quan công quyền và đóng góp các giải pháp từ thực tiễn sản xuất kinh doanh.Đặc biệt, việc triển khai đồng bộ bốn nghị quyết chiến lược của Đảng (Nghị quyết số 57, 59, 66 và 68) có ý nghĩa quyết định đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước. Điều quan trọng hiện nay là bảo đảm việc triển khai các nghị quyết được giám sát và đánh giá thường xuyên; đồng thời lấy mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm một tiêu chí quan trọng để đo lường kết quả. Khi người dân và doanh nghiệp trở thành chủ thể đồng hành cùng Nhà nước, các chủ trương sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống.Trân trọng cảm ơn ông!'Không thể để doanh nghiệp tư nhân tiếp tục chạy trong chiếc áo chật''Không thể để doanh nghiệp tư nhân tiếp tục chạy trong chiếc áo chật'Diễn đàn(VNF) - Kinh tế tư nhân đang được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam. Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, nếu những điểm nghẽn về thể chế, vốn, đất đai và môi trường kinh doanh không được tháo gỡ quyết liệt, doanh nghiệp tư nhân sẽ vẫn phải "chạy trong chiếc áo chật", khó bứt phá dù cơ hội phát triển đang rất lớn.