Đột phá trong chuyển đổi số ở Quảng Ngãi: Từ chính quyền số đến kinh tế số

Gỡ rào cản địa lý, đưa dịch vụ công đến gần người dân

Một trong những mục tiêu trọng tâm trong chuyển đổi số ở Quảng Ngãi là thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ công theo hướng thuận tiện hơn, lấy thời gian và chi phí của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chất lượng cải cách.

Theo số liệu trong tài liệu về chuyển đổi số của tỉnh, Quảng Ngãi hiện có 2.009 thủ tục hành chính, trong đó 1.521 thủ tục được cung cấp trực tuyến toàn trình, chiếm 75%. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,7%.

Việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử VNeID và số hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính giúp người dân giảm thời gian đi lại, hạn chế kê khai lại những thông tin đã có. Cùng với đó, dịch vụ công phi địa giới hành chính được triển khai theo hướng cho phép người dân thực hiện một số thủ tục tại địa điểm thuận tiện, thay vì phải đến đúng cơ quan hành chính tại địa bàn cư trú như trước.

Tuy nhiên, không phải người dân nào cũng có đủ kỹ năng và điều kiện để tự thực hiện thủ tục trên môi trường mạng. Với những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách đến trung tâm hành chính và khả năng tiếp cận công nghệ vẫn là những trở ngại đáng kể. Từ thực tế này, mô hình hành chính công lưu động được triển khai nhằm đưa hoạt động hỗ trợ thủ tục đến gần người dân hơn.

Tại xã Ba Tô và xã biên giới Dục Nông, các tổ công tác gồm cán bộ phụ trách địa chính, tư pháp và lực lượng công an xã trực tiếp đến nhà văn hóa thôn, xóm để hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính. Thay vì phải vượt quãng đường xa đến điểm tiếp nhận hồ sơ, người dân được hỗ trợ ngay tại địa bàn sinh sống.

Điểm đáng chú ý là cán bộ không chỉ tiếp nhận, giải quyết hồ sơ mà còn hướng dẫn người dân từng thao tác trên điện thoại thông minh như quét mã QR, tải tài liệu và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Qua đó, mô hình vừa giải quyết nhu cầu trước mắt, vừa giúp người dân từng bước hình thành kỹ năng số.

Thiếu tá Võ Huy Chương, Phó trưởng Công an xã Dục Nông cho biết, mục tiêu của mô hình không chỉ là giải quyết thủ tục hành chính mà còn giúp người dân hình thành kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến, từng bước tiếp cận chính quyền số ngay tại cơ sở.

Ở cấp xã, Quảng Ngãi còn thí điểm Mini App 'Chính quyền số cấp xã' trên nền tảng Zalo, do Trung tâm Chuyển đổi số và Đổi mới sáng tạo tỉnh triển khai. Việc tận dụng nền tảng quen thuộc với đông đảo người dùng giúp người dân có thêm kênh kết nối với chính quyền mà không nhất thiết phải cài đặt một ứng dụng riêng.

Một số giải pháp công nghệ khác cũng được đưa vào thử nghiệm, vận hành. Trong đó, Trợ lý Nhân dân có khả năng hỗ trợ tự động điền khoảng 80% thông tin biểu mẫu, rút thời gian thao tác từ 15-30 phút xuống còn 3-5 phút. Tại các bệnh viện, Kiosk đăng ký khám, chữa bệnh thông minh được đưa vào vận hành nhằm hỗ trợ người dân thực hiện các bước đăng ký.

Từ chính quyền số đến chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh

Bên cạnh cải cách hành chính, Quảng Ngãi đang mở rộng ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, gắn chuyển đổi số với khai thác tài nguyên bản địa, hỗ trợ khởi nghiệp và phát triển sản phẩm đặc trưng.

Với lĩnh vực nông nghiệp, ứng dụng công nghệ vào chế biến, quảng bá và tiêu thụ được xem là hướng đi để nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Thay vì chủ yếu tiêu thụ nguyên liệu thô qua các kênh truyền thống, các cơ sở sản xuất có thể ứng dụng công nghệ để cải thiện quy trình, nâng cao khả năng bảo quản, đa dạng hóa sản phẩm và tiếp cận thị trường rộng hơn.

Định hướng này cũng gắn với hoạt động thúc đẩy khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa. Theo đó, lợi thế về nông sản và sản phẩm đặc trưng cần được kết hợp với công nghệ, tri thức và phương thức tổ chức sản xuất phù hợp để tạo ra giá trị gia tăng. Việc xây dựng thương hiệu, quảng bá trên nền tảng số và kết nối khách hàng được xem là những khâu quan trọng giúp sản phẩm địa phương mở rộng đầu ra.

Một nhóm đối tượng được chú trọng là phụ nữ khởi nghiệp. Quảng Ngãi định hướng kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh, hỗ trợ phụ nữ ứng dụng nền tảng trực tuyến trong quảng bá, kinh doanh sản phẩm, đồng thời hướng đến phương thức sản xuất tiết kiệm nguyên liệu, giảm chất thải và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Đối với thanh niên, hoạt động tập huấn kỹ năng bán hàng trên các nền tảng số được gắn với việc quảng bá, tiêu thụ sản phẩm OCOP. Đây là cách giúp người trẻ tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển kinh tế địa phương, đồng thời hỗ trợ các chủ thể OCOP tiếp cận phương thức kinh doanh mới.

Song song với hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, Quảng Ngãi đang tập trung hoàn thiện nền tảng quản trị và dữ liệu dùng chung. Tỉnh đẩy mạnh hoàn thiện Khung kiến trúc số, chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành trong các lĩnh vực đất đai, y tế, giáo dục và nội vụ.

Có thể thấy, chuyển đổi số ở Quảng Ngãi đang được triển khai trên nhiều phương diện, từ cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ người dân vùng xa đến ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh và xây dựng dữ liệu dùng chung.

Khi công nghệ không còn là công cụ riêng của cơ quan quản lý mà trở thành phương tiện phục vụ đời sống, sản xuất và kinh doanh, chuyển đổi số mới thực sự tạo ra giá trị và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở Quảng Ngãi.