Dùng dầu Venezuela để làm đầy dự trữ chiến lược của Mỹ: Việc không đơn giản

Mỹ tìm cách dùng dầu thô Venezuela vào việc làm đầy dự trữ dầu lửa chiến lược đang cạn dần...

Trong bối cảnh dự trữ dầu lửa chiến lược của Mỹ (SPR) giảm xuống mức thấp nhất trong 44 năm qua, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm kiếm các giải pháp để làm đầy lại kho dự trữ này.

Một trong những phương án đã được nghĩ tới là dùng dầu thô từ Venezuela để bổ sung vào SPR. Theo thông tin từ ông Trump cách đây ít ngày, dầu từ thỏa thuận mà Mỹ mới đạt được với Venezuela sẽ được sử dụng để làm đầy lại SPR. Ông cho biết quá trình làm đầy dự trữ này sẽ sớm bắt đầu.

Tuy nhiên, giới chuyên gia đã nhanh chóng chỉ ra đây là cách làm bất khả thi do sự khác biệt về chất lượng giữa dầu thô Venezuela và dầu thô hiện có trong SPR. Dầu thô của Venezuela có hàm lượng lưu huỳnh cao và tính chất đặc, đồng nghĩa loại dầu này không phù hợp với tiêu chuẩn của SPR.  Do đó, một phương án khác đã được đưa ra là hoán đổi dầu.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin CNBC vào ngày 2/9, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết nói Mỹ 'sẽ hoán đổi một thùng dầu thô nặng của Venezuela lấy một thùng dầu thô nhẹ hoặc trung bình của Mỹ", nhấn mạnh rằng thị trường dầu mỏ rất linh hoạt.

Theo các nhà giao dịch và phân tích, một phương án hoán đổi dầu có thể là lựa chọn tốt nhất - dù không phải là dễ dàng - để giúp làm đầy lại kho dự trữ của Mỹ.

THỎA THUẬN DẦU LỬA MỸ - VENEZUELA BỊ NGHI NGỜ

Việc làm đầy lại SPR là một phần quan trọng trong chiến lược năng lượng của chính quyền ông Trump, nhất là sau khi Mỹ xả hàng trăm triệu thùng dầu từ SPR như một phần của nỗ lực toàn cầu nhằm ổn định thị trường năng lượng sau khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran nổ ra vào cuối tháng 2.

SPR của Mỹ là kho dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất thế giới. Dầu trong dự trữ này được lưu trữ trong một loạt các hang muối ngầm ở bờ biển Texas và Louisiana.

Việc giải phóng một lượng dầu lớn - lên tới 172 triệu thùng từ Mỹ - từ SPR và lượng dầu dự trữ còn lại giảm xuống mức thấp đã làm dấy lên mối lo ngại về khả năng hư hại của các hang muối chứa dầu và năng lực phản ứng nhanh của Mỹ trong trường hợp xảy ra các cú sốc nguồn cung dầu trong tương lai.

Đúng vào lúc đó, Mỹ đạt một thỏa thuận giành quyền kiểm soát đa số đối với một trữ lượng 65 tỷ thùng dầu của Venezuela. Số dầu này chiếm khoảng 1/5 tổng trữ lượng dầu đã được chứng minh của Venezuela là hơn 300 tỷ thùng, lớn nhất thế giới.

Một tài liệu do Nhà Trắng công bố vào đầu tuần này đã tiết lộ những nét chính của thỏa thuận nói trên. Theo đó, công ty dầu khí tư nhân North American Blue Energy Partners (NABEP) có trụ sở ở Venezuela sẽ nhận được quyền thuê trong 100 năm đối với 17 mỏ dầu tại nước này. Tổng trữ lượng dầu đã được chứng minh của các mỏ này là khoảng 65 tỷ thùng.

Chính phủ Mỹ sẽ nắm giữ 35% cổ phần tại công ty mẹ NABEP, được đảm bảo nhận 20% sản lượng dầu khai thác và có quyền ưu tiên mua toàn bộ phần sản lượng còn lại.

NABEP thuộc quyền kiểm soát của doanh nhân người Venezuela Alejandro Betancourt. Theo Reuters, ông Betancourt từng bị các cơ quan chức năng Mỹ và châu Âu điều tra liên quan đến các giao dịch trong quá khứ với chính phủ Venezuela, mặc dù chưa bao giờ bị chính thức buộc tội. Ông cũng từng bác bỏ các cáo buộc nhằm vào mình.

Theo giới thạo tin tiết lộ với Reuters, sự có mặt của ông Betancourt trong thỏa thuận này gây ra một số hoài nghi và dè dặt từ phía các công ty dầu khí lớn nước ngoài. "Các tập đoàn dầu khí lớn và những công ty nước ngoài đang đàm phán chuyển đổi hợp đồng đều muốn đảm bảo rằng họ sẽ không phải ngồi cùng bàn với ông Betancourt', một nguồn tin cho hay.

Giới chức Mỹ đã lên tiếng bảo vệ thỏa thuận. Trao đổi báo giới hôm 1/9, một quan chức Mỹ nói thỏa thuận này là "một cơ hội địa chính trị để nắm quyền kiểm soát các mỏ dầu vốn phần lớn chịu ảnh hưởng từ các công ty Trung Quốc và Nga'.

Khi được hỏi về vấn đề ông Betancourt, vị quan chức cho biết doanh nhân này đã trải qua quá trình thẩm định và khẳng định rằng "ông ấy không phải đối mặt với bất kỳ cáo buộc nào tại Mỹ về việc vi phạm pháp luật'.

PHƯƠNG ÁN ĐỔI DẦU NẶNG LẤY DẦU NHẸ CHO SPR

Với lượng dự trữ dầu chiến lược đang ở mức thấp nhất trong 44 năm và Washington được cho là sẽ tiếp cận được nguồn cung hàng tỷ thùng dầu thô từ Venezuela, một giải pháp có thể là bơm những thùng dầu Venezuela này vào dự trữ của Mỹ. Tuy nhiên, sự khác biệt rõ rệt về chất lượng giữa dầu thô Venezuela và tiêu chuẩn hiện tại của SPR khiến ý tưởng này khó khả thi.

Vấn đề hàm lượng lưu huỳnh và độ đặc của dầu thô là một yếu tố quan trọng cần tính đến.

Mặc dù SPR chứa một số loại dầu thô trong nước và nước ngoài, song các loại dầu đó thường có hàm lượng tối đa 1,99% lưu huỳnh - theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin năng lượng (EIA) thuộc Bộ Năng lượng Mỹ (DOE). Các loại dầu phổ biến của Venezuela là Merey-16 và Boscan đều chứa hàm lượng lưu huỳnh cao hơn và độ đặc cao hơn so với giới hạn đặt ra cho SPR - theo EIA.

"Phần lớn các loại dầu thô mà Venezuela xuất khẩu sẽ không phù hợp về mặt chất lượng với các hang chứa dầu của SPR', ông Jeremy Irwin - trưởng nhóm phân tích dầu thô toàn cầu của công ty Energy Aspects - cho biết. SPR không chứa dầu thô nặng và DOE đã phát hiện rằng chi phí lưu trữ dầu nặng vượt quá lợi ích mang lại, theo một báo cáo của bộ này gửi Quốc hội Mỹ vào năm 2016.

Việc lưu trữ dầu nặng sẽ gây ra những khó khăn vận hành đáng kể, báo cáo cho biết, đồng thời nói thêm rằng cơ cấu tồn kho hiện tại của SPR cung cấp cho DOE các loại dầu có thể thay thế được, theo đó tối đa hóa tính linh hoạt của kho dự trữ trong trường hợp khủng hoảng.

Với những thách thức như vậy, thay vì dùng chính dầu thô Venezuela để làm đầy SPR, Chính phủ Mỹ có thể hoán đổi dầu thô nặng, có hàm lượng lưu huỳnh cao của Venezuela lấy dầu thô nhẹ hoặc trung bình của Mỹ trên thị trường để làm đầy kho dự trữ - theo Bộ trưởng Wright. Cách làm này sẽ giúp vượt qua những thách thức về chất lượng và bổ sung nguồn cung cấp quan trọng.

Vậy việc hoán đổi dầu có thể được tiến hành như thế nào? Các cuộc hoán đổi dầu đã được Chính phủ Mỹ triển khai trong quá khứ để xả dầu dự trữ và mua dầu cho dự trữ. Hiện tại, dầu từ SPR đang được cung ứng ra thị trường dưới dạng các khoản vay mà các công ty sẽ trả lại kèm theo một khoản phí bảo hiểm là các thùng dầu bổ sung. Một cuộc hoán đổi dầu thô Venezuela lấy các dầu ở Mỹ để làm đầy SPR có thể diễn ra tương tự.

Thông thường trong một cuộc hoán đổi dầu, một nhà máy lọc dầu mượn dầu thô từ SPR trong một thời gian ngắn, do các sự kiện như bão hoặc gián đoạn cung cấp tạm thời, và sau đó thay thế đầy đủ số dầu đã mượn, cùng với một khoản phí bảo hiểm là một lượng dầu bổ sung.

Trong trường hợp hoán đổi dầu Venezuela, doanh nghiệp sẽ nhận dầu Venezuela, sau đó trả bằng dầu thô phù hợp để bơm vào SPR.

Nhưng vẫn có một vấn đề khác phát sinh là dù các nhà máy lọc dầu của Mỹ có thể nhận thêm một số lượng dầu thô nặng của Venezuela, nhu cầu này có thể bị hạn chế vì việc xử lý dầu nặng đòi hỏi các đơn vị chuyên dụng có công suất nhất định - giới chuyên gia cho biết.

Các nhà máy lọc dầu thường có cấu hình để xử lý dầu có độ đặc và lưu huỳnh nằm trong các phạm vi nhất định. Mức độ trên hoặc dưới phạm vi đó có thể ảnh hưởng đến hoạt động, sản lượng sản phẩm tinh chế và biên lợi nhuận. Trong khi đó, việc xây dựng các đơn vị mới để xử lý loại dầu nặng của Venezuela có thể tốn kém và mất thời gian đối với các nhà máy lọc dầu ở Mỹ.