EVN, Hòa Phát vẫn vướng tại thủ phủ công nghiệp miền Trung
Việc triển khai các dự án trọng điểm của EVN, Hòa Phát và một số nhà đầu tư lớn khác tại Quảng Ngãi đang đối diện nhiều khó khăn vướng mắc dẫn tới ảnh hưởng đến tiến độ.
Thuộc các dự án trọng điểm ngành điện, hai nhà máy điện tua-bin khí hỗn hợp Dung Quất I và III do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đảm nhận tới nay đều bị liệt vào danh sách 41 dự án chậm tiến độ và chậm đưa đất vào sử dụng ở Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Riêng Dung Quất III chậm tiến độ sử dụng đất 12 tháng kể từ thời điểm bàn giao đất trên thực địa (từ tháng 4/2021) theo kết quả kiểm toán ban hành tháng 7/2023 của Kiểm toán Nhà nước khu vực III.
.png)
Phối cảnh Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất. Ảnh: quangngai.gov.vn
Dung Quất I (dự kiến khởi công tháng 1/2021, vận hành thương mại tháng 12/2023) và Dung Quất III (khởi công tháng 1/2022, vận hành tháng 12/2024) mới chỉ đạt 20% khối lượng theo giấy phép xây dựng dù đã được cấp chủ trương đầu tư từ năm 2019.
Cả hai trường hợp này đều gặp chung khó khăn liên quan đến khâu thượng nguồn và mặt bằng.
Cụ thể, tiến độ thực hiện các nhà máy nêu trên đồng bộ với tiến độ cấp khí của dự án thượng nguồn thuộc chuỗi dự án khí Cá Voi Xanh. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa xác định được thời điểm cấp khí từ mỏ Cá Voi Xanh cho dự án nên EVN chưa thể trình phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án để làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Tức việc chậm tiến độ của các dự án là do tiến độ cấp khí từ mỏ khí Cá Voi Xanh.
Bên cạnh đó, do vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng dẫn tới hiện tại vẫn chưa Hòan thành để bàn giao đất sạch cho EVN triển khai dự án.
Tiếp đến là dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất của Công ty CP Ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất tại xã Vạn Tường. Được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư hồi quý III/2025, dự án có mục tiêu sản xuất sắt, thép, gang với công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, sản phẩm chính gồm thép ray, thép hình và thép đặc biệt.
Tổng vốn đầu tư dự án là 10.000 tỷ đồng, trong đó vốn góp của nhà đầu tư 3.800 tỷ đồng chiếm 38% còn lại vốn huy động là 6.200 tỷ đồng.
Ban quản lý khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi cho biết, dự án sẽ hoàn thành thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng từ quý III/2025 đến quý II/2026, dự kiến đưa vào khai thác bắt đầu từ quý III sang năm đến quý III/2028.
Tuy nhiên, đến nay, dự án vẫn chưa xong khâu mặt bằng do còn khoảng 3,5ha chưa giao đất. Lý do xuất phát của tình trạng này là chi phí hạ tầng.
Cụ thể, Ban quản lý khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi có ý kiến về khối lượng, dự toán phục vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với tuyến đường số 5 Đông bị ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất.
Đồng thời chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng tuyến đường 5 Đông cũ đang chờ Trung tâm quỹ đất Bình Sơn rà soát niêm yết phương án.
Bên cạnh dự án này, ba dự án khác của Hòa Phát tại Quảng Ngãi tới nay đã phải gia hạn nhiều lần vì các nguyên nhân khác nhau.
Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất trị giá 86.000 tỷ đồng gia hạn 4 lần, trong đó lần gần nhất vào tháng 4/2026 đối với phần nâng công suất thêm 2 triệu tấn/năm được kéo dài thêm 2 năm đến quý IV/2027.
Các dự án khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 (88.400 tỷ đồng, trong đó chủ đầu tư – Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất (thành viên lớn nhất của Tập đoàn Hòa Phát) góp 40.800 tỷ đồng, còn lại 47.600 tỷ đồng (tương đương khoảng 1,8 tỷ USD) là vốn huy động từ VietinBank), nhà máy chế tạo thiết bị phụ trợ và bãi đỗ phương tiện vận tải Hòa Phát Dung Quất gia hạn từ 2-3 lần đối với các phần nâng công suất.
Ngoài các dự án của EVN và Hòa Phát nêu trên, một trường hợp đáng chú ý là nhà máy bột – giấy VNT 19 gần 9.900 tỷ đồng của Công ty CP Bột – giấy VNT 19 (Vietracimex) đã phải trải qua 5 lần điều chỉnh tiến độ với nguyên nhân bồi thường, giải phóng mặt bằng. Ra đời từ năm 2011, theo điều chỉnh gần nhất, dự án hứa hẹn về đích vào quý IV năm nay.
Cũng thuộc mảng công nghiệp, ghi nhận dự án khu công nghiệp nhẹ Bình Hòa – Bình Phước rơi vào ‘báo động’ khi chủ đầu tư Công ty TNHH DeaYoung Industrial Park Quảng Ngãi không đảm bảo năng lực tài chính để triển khai. Với quy mô gần 250ha tại xã Bình Sơn, dự án được Thủ tướng quyết định chủ trương đầu tư vào tháng 5/2022.
Khu công nghiệp nhẹ Bình Hòa – Bình Phước (thuộc Khu kinh tế Dung Quất) được tỉnh phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/2000 năm 2014, do Bộ Kế hoạch và đầu tư thẩm định, trình Thủ tướng (lần thứ 3) xem xét quyết định chủ trương đầu tư (tháng 12/2020).