FAO: Giá lương thực thế giới đang cao nhất 4 năm do rủi ro nguồn cung

Theo báo cáo công bố ngày thứ Sáu (4/9) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), giá lương thực thế giới trong tháng 8 năm nay đã tăng lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2022...

Chỉ số giá lương thực FAO, theo dõi biến động giá quốc tế của một nhóm hàng hóa lương thực được giao dịch phổ biến trên toàn cầu, đạt trung bình 133,3 điểm trong tháng 8. Chỉ số này tăng 1,9% so với tháng 7 và cao hơn 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây là mức cao nhất kể từ tháng 11/2022, nhưng vẫn thấp hơn gần 17% so với đỉnh lịch sử ghi nhận vào tháng 3/2022, ngay sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine.

Theo FAO, thời tiết nắng nóng, khô hạn tại châu Âu, hiện tượng El Nino nghiêm trọng cùng những xáo trộn thương mại do chiến sự tại Ukraine và Iran đang gây bất ổn cho thị trường nông sản. Những yếu tố này đẩy giá ngũ cốc lên mức cao nhất trong 3 năm và giá đường mía lên đỉnh một năm.

'Giá lương thực toàn cầu tăng lên trong tháng 8 là dấu hiệu cảnh báo rủi ro đang quay trở lại thị trường. Các cú sốc khí hậu, căng thẳng địa chính trị và gián đoạn logistics trong hoạt động thương mại đang cùng lúc làm gia tăng lo ngại về nguồn cung lương thực', ông Maximo Torero, chuyên gia kinh tế trưởng của FAO, nhận định.

Theo ông Torero, để duy trì sự ổn định giá lương thực thế giới, các quốc gia cần củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, duy trì thương mại thông suốt và bảo đảm nguồn cung vật tư đầu vào cho sản xuất.

GIÁ ĐƯỜNG TĂNG GẦN 12%

Cả 5 nhóm hàng hóa trong Chỉ số giá lương thực FAO, gồm ngũ cốc, dầu thực vật, thịt, sản phẩm sữa và đường, đều tăng giá trong tháng 8.

Trong đó, chỉ số giá ngũ cốc tăng 2,2% so với tháng trước, lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2024. Giá tất cả các loại ngũ cốc chính đều đi lên do nhu cầu nhập khẩu mạnh, triển vọng mùa vụ xấu đi và tình trạng bất ổn kéo dài tại các tuyến thương mại quan trọng.

Giá lúa mì thế giới tăng 2,6% so với tháng 7 và cao hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân là hoạt động xuất khẩu qua Biển Đen tiếp tục bị gián đoạn, triển vọng sản lượng tại nhiều khu vực ở châu Âu suy giảm do thời tiết nóng và khô.

Giá ngô tăng 2,5% trong tháng 8. Thị trường ngày càng lo ngại năng suất tại một số khu vực của Mỹ suy giảm và triển vọng sản xuất tại Liên minh châu Âu (EU) xấu đi. Giá ngô còn chịu tác động từ nhu cầu cao của ngành sản xuất ethanol và thức ăn chăn nuôi, tình trạng gián đoạn nguồn cung vật tư do eo biển Hormuz bị phong tỏa và những trở ngại đối với hoạt động xuất khẩu của Ukraine.

Các cuộc tấn công leo thang tại Biển Đen đã hạn chế hoạt động vận chuyển ngũ cốc từ Nga và Ukraine. Trong khi đó, xung đột Mỹ - Iran gây gián đoạn nguồn cung phân bón phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Chỉ số giá gạo của FAO tăng 0,5%, nhờ nhu cầu mua ổn định từ các nước châu Á và châu Phi. Chỉ số giá sản phẩm sữa tăng 2,3% so với tháng 7, chủ yếu do thời tiết nóng và khô làm nguồn cung sữa tại EU suy giảm.

Đường là mặt hàng tăng giá mạnh nhất trong tháng 8. Chỉ số giá đường của FAO tăng 11,9%, lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2025. Đà tăng xuất phát từ dự báo năng suất củ cải đường tại EU giảm do thời tiết bất lợi, lo ngại El Nino ảnh hưởng đến sản lượng tại các nước sản xuất lớn ở châu Á, sản lượng đường suy giảm tại khu vực Trung Nam Brazil và quyết định miễn thuế nhập khẩu đường thô của Ấn Độ.

SẢN LƯỢNG NGŨ CỐC THẾ GIỚI ĐƯỢC DỰ BÁO GIẢM 2%

Trong một báo cáo khác, FAO hạ dự báo sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,98 tỷ tấn, giảm 3,4 triệu tấn so với dự báo đưa ra hồi tháng 7.

Sản lượng được dự báo giảm 2% so với năm 2025, đánh dấu mức giảm hàng năm lớn nhất kể từ năm 2018. Dù vậy, đây vẫn có thể là vụ thu hoạch ngũ cốc lớn thứ hai từng được ghi nhận.

FAO dự báo sản lượng ngô thế giới được hạ xuống còn 1,309 tỷ tấn. Triển vọng mùa vụ xấu đi tại Pháp và Ba Lan được cho là sẽ lớn hơn tác động tích cực từ năng suất cao hơn dự kiến tại Argentina và Brazil.

Ngược lại, FAO nâng dự báo sản lượng lúa mì toàn cầu lên 810,7 triệu tấn. Con số này thấp hơn 3,8% so với năm 2025, nhưng vẫn là mức cao thứ hai trong lịch sử.

Sản lượng gạo toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 được dự báo đạt 553,1 triệu tấn, giảm 1,9% so với mức cao kỷ lục của niên vụ trước. Nguyên nhân chủ yếu là lợi nhuận của nhà sản xuất giảm và điều kiện thời tiết bất lợi liên quan đến El Nino.

FAO dự báo thế giới sẽ sử dụng khoảng 2,965 tỷ tấn ngũ cốc trong niên vụ 2026-2027, tăng 0,2% so với niên vụ trước. Lượng ngũ cốc thô và gạo được sử dụng dự kiến tăng, trong khi nhu cầu lúa mì giảm.

Dự trữ ngũ cốc thế giới vào cuối các niên vụ trong năm 2027 được dự báo đạt 947,2 triệu tấn, nhỉnh hơn một chút so với đầu kỳ. Trong đó, dự trữ lúa mì tại Nga và Ukraine có thể tăng do các tuyến xuất khẩu bị hạn chế.

Tỷ lệ dự trữ ngũ cốc so với nhu cầu sử dụng toàn cầu dự kiến giảm từ 31,9% xuống 31,6%. Tuy nhiên, FAO cho rằng mức này vẫn cho thấy nguồn cung ngũ cốc thế giới tương đối dồi dào nếu so với dữ liệu lịch sử.

Thương mại ngũ cốc toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 được dự báo giảm từ mức cao kỷ lục xuống còn 509,3 triệu tấn. Hệ thống Thông tin Thị trường Nông nghiệp do FAO điều hành cũng cho biết giá hợp đồng tương lai của các loại cây trồng chủ chốt nhìn chung đang có xu hướng tăng.