Ghế CEO Nvidia của Jensen Huang lung lay: Cơ hội giữ chức còn bao nhiêu?

Hội đồng quản trị Nvidia hôm Chủ nhật thông báo khởi động một cuộc điều tra độc lập sau khi CEO Jensen Huang nói với nhân viên rằng ông từng không chung thủy với vợ. Tuy nhiên, đây không đơn thuần là một vụ bê bối tình cảm ngoài hôn nhân của một lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu thế giới. Người có quan hệ tình cảm với Huang là Alice Huang, một lãnh đạo cấp cao tại Megaspeed, người bị các quan chức Mỹ nghi ngờ là gián điệp.

Vì vậy, những hệ lụy tiềm tàng của vụ việc vượt xa phạm vi nội bộ Nvidia. Công ty hiện giữ vị trí trung tâm trong nền kinh tế trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ, với hàng loạt đối tác công nghệ, tổ chức tài chính và doanh nghiệp khởi nghiệp phụ thuộc vào hệ sinh thái chip của hãng.

"Tôi chịu trách nhiệm cho cả một ngành công nghiệp", Huang từng chia sẻ trong cuộc phỏng vấn trực tiếp gần đây với Bloomberg. Chính vị thế đặc biệt đó khiến bất kỳ nghi vấn nào liên quan đến khả năng bảo vệ thông tin và an ninh công nghệ của Nvidia đều có thể tạo ra những tác động sâu rộng.

Vụ bê bối có thể khiến người đứng đầu Nvidia mất ghế CEO

Theo các thông tin được công bố, giới chức tình báo Mỹ đã báo cáo những quan ngại của họ với Tổng thống Donald Trump từ khoảng một năm trước.

Một số quan chức cấp cao giấu tên trong chính quyền Trump nói với tờ New York Times rằng họ nghi ngờ Jensen Huang không thể hoàn toàn không biết về vai trò thu thập thông tin tình báo của Alice Huang trong suốt khoảng thời gian đó.

Dù vậy, đánh giá ban đầu của giới chức Mỹ khi Tổng thống Trump nhận được báo cáo là CEO Nvidia Jensen Huang có thể không biết về hoạt động này. Hiện chưa rõ nhận định đó có thay đổi hay không.

Về phía Nvidia, hội đồng quản trị cho biết chưa phát hiện dấu hiệu cho thấy thông tin liên quan đến an ninh quốc gia hoặc bí mật kinh doanh của công ty bị xâm phạm.

Nhưng câu hỏi lớn nhất hiện nay là Jensen Huang có thể vượt qua cuộc khủng hoảng và tiếp tục điều hành Nvidia hay không.

Để đánh giá những kịch bản có thể xảy ra, một biên tập viên đã trao đổi với Jeffrey Sonnenfeld, Giáo sư nổi tiếng, Phó trưởng khoa phụ trách nghiên cứu lãnh đạo tại Trường Quản lý thuộc Đại học Yale, đồng thời là nhà sáng lập Viện Nghiên cứu Lãnh đạo Điều hành Cấp cao (Chief Executive Leadership Institute).

Viện này từng tổ chức các hội nghị CEO có sự tham gia của Jensen Huang. Sonnenfeld cho biết ông có thiện cảm với vị lãnh đạo Nvidia và tin rằng sự nghiệp của Huang vẫn có thể được cứu vãn. Tuy nhiên, ông đánh giá khả năng Huang giữ được chức vụ hiện tại chỉ ở mức "khoảng 50-50".

Từ biểu tượng ngành công nghệ đến nghi vấn về khả năng lãnh đạo

Theo Sonnenfeld, trước khi vụ việc bị phanh phui, Jensen Huang được gần như toàn bộ giới công nghệ kính trọng và tin tưởng. Ông không chỉ là người đồng sáng lập Nvidia mà còn được xem là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển của ngành AI toàn cầu.

Tuy nhiên, giáo sư Yale đánh giá cách xử lý tình huống của Huang là một biểu hiện của sự thiếu phán đoán nghiêm trọng.

Ngay cả khi Huang chỉ đơn giản là quá ngây thơ và bị lợi dụng, điều đó cũng không dễ dàng giúp ông thoát khỏi trách nhiệm. Sonnenfeld nhận định rằng nếu một nhân viên Nvidia bình thường rơi vào hoàn cảnh tương tự, người đó có thể đã bị sa thải. Với một CEO, mức độ bất cẩn như vậy có thể dẫn đến sự mất lòng tin gần như không thể khôi phục.

Dẫu vậy, Huang vẫn có một yếu tố có thể giúp ông giữ được vị trí: uy tín cá nhân được tích lũy trong hơn ba thập kỷ xây dựng Nvidia.

Trong tâm lý học xã hội, hiện tượng này được gọi là "điểm tín nhiệm cá nhân" (idiosyncrasy credits). Khái niệm do nhà tâm lý học Edwin Hollander đưa ra trong một nghiên cứu năm 1958, mô tả cách một cá nhân có thể tích lũy sự tín nhiệm trong tập thể bằng năng lực, thành tích và việc tuân thủ các quy tắc chung.

Jensen Huang đã xây dựng nguồn tín nhiệm đó kể từ khi đồng sáng lập Nvidia vào năm 1993. Những thành tựu đưa công ty trở thành trung tâm của cuộc cách mạng AI đã giúp ông có được mức độ tin tưởng đặc biệt.

Tuy nhiên, nguồn tín nhiệm này không phải vô hạn. Nó có thể cạn kiệt nếu sai lầm của một cá nhân bị xem là phục vụ lợi ích riêng hoặc vi phạm những nguyên tắc cốt lõi của tổ chức.

Trong trường hợp này, phạm vi những người có quyền đánh giá Huang rất rộng, từ hội đồng quản trị Nvidia, khoảng 42.000 nhân viên phải tuân thủ các quy định bảo mật, cho đến Chính phủ Mỹ – cơ quan trực tiếp kiểm soát hoạt động xuất khẩu công nghệ bán dẫn tiên tiến.

Nvidia không dễ tìm người thay Jensen Huang

Một trong những vấn đề khiến cuộc khủng hoảng của Nvidia trở nên phức tạp là gần như không có tiền lệ tương tự để tham chiếu.

Theo Sonnenfeld, những CEO từng vượt qua bê bối cá nhân thường có thể tiếp tục sự nghiệp tại một doanh nghiệp khác. Mark Hurd, cựu CEO HP, là một ví dụ.

Trong giai đoạn 2005-2010, Hurd đưa HP trở thành doanh nghiệp dẫn đầu ngành công nghệ xét theo doanh thu. Tuy nhiên, ông phải từ chức sau khi bị phát hiện khai báo không chính xác các khoản chi phí nhằm che giấu mối quan hệ cá nhân với một nhà thầu. Chỉ khoảng một tháng sau, Oracle đã tuyển dụng ông.

CEO Nvidia Jensen Huang không có lựa chọn tương tự. Nvidia không đơn thuần là nơi ông làm việc mà là doanh nghiệp do chính ông đồng sáng lập và xây dựng thành một đế chế công nghệ.

Khả năng tìm người kế nhiệm từ nội bộ cũng không hề đơn giản. Dù Nvidia có quy mô và tầm ảnh hưởng toàn cầu, Huang lại duy trì cơ cấu quản trị tương đối phẳng. Theo chính ông, có khoảng 60 người báo cáo trực tiếp cho mình.

Cấu trúc này khiến việc xác định một ứng viên kế nhiệm rõ ràng trở nên khó khăn. Hai người con của Huang hiện cũng làm việc tại Nvidia và đôi khi trở thành chủ đề trong những đồn đoán về kế hoạch kế nhiệm, nhưng chưa có cơ sở để khẳng định họ sẽ tiếp quản công ty.

Nếu khủng hoảng buộc Nvidia phải tìm kiếm lãnh đạo từ bên ngoài, hội đồng quản trị có thể hướng đến một nhân vật nổi tiếng trong ngành công nghệ. Sonnenfeld gọi đây là giải pháp mang tính "đấng cứu thế" mà các hội đồng quản trị thường tìm đến trong thời điểm khủng hoảng. Ông đưa ra cái tên Eric Schmidt, cựu CEO Google, như một phương án đáng cân nhắc.

Nvidia cho biết Jensen Huang vẫn tiếp tục giữ quyền điều hành công ty trong thời gian cuộc điều tra diễn ra. Tuy nhiên, đây sẽ là nhiệm vụ không hề dễ dàng, ngay cả với một CEO vốn dành phần lớn thời gian di chuyển khắp thế giới để quảng bá công nghệ Nvidia.

Trước mắt, ba chủ tịch ủy ban thuộc Hạ viện Mỹ muốn có một buổi làm việc kín với Huang vào ngày 18/11. Chỉ một ngày trước đó, Nvidia dự kiến công bố báo cáo tài chính mới nhất vào ngày 17/11.