Hà Nội đề xuất phát huy cơ chế đặc thù trong quản lý kiến trúc, quy hoạch

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc được kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới. Quá trình thảo luận cũng ghi nhận nhiều đề xuất nhằm phát huy cơ chế đặc thù trong quản lý kiến trúc, quy hoạch...

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, các đại biểu Quốc hội đoàn TP. Hà Nội đã thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Đáng chú ý, tham gia góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định, nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời, phát huy cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 trong quản lý kiến trúc, quy hoạch và bảo tồn các công trình có giá trị.

Cụ thể, về nguyên tắc áp dụng pháp luật, cần bổ sung quy định bảo đảm việc áp dụng các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 trong quản lý kiến trúc, thi tuyển phương án kiến trúc và quản lý công trình kiến trúc có giá trị.

Ngoài ra, liên quan đến bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc, đại biểu cho rằng khái niệm hiện nay đang gắn chủ yếu với cộng đồng dân cư trong một khu vực xác định, có thể làm thu hẹp phạm vi của bản sắc kiến trúc. Vì vậy, đại biểu kiến nghị mở rộng theo hướng bao gồm: những đặc trưng kiến trúc của quốc gia, vùng văn hóa, dân tộc, địa phương và cộng đồng dân cư. Mặt khác, xác định bản sắc kiến trúc cần thực hiện trên cơ sở khảo sát, lấy ý kiến cơ quan quản lý văn hóa, chuyên gia, tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng dân cư.

Đối với công trình kiến trúc có giá trị, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung tiếp tục đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa danh mục kiểm kê di tích, danh mục công trình kiến trúc có giá trị và danh mục công trình cần tập trung nguồn lực để bảo vệ theo Luật Thủ đô năm 2026, nhằm bảo đảm liên thông dữ liệu, kế thừa kết quả đánh giá và tránh trùng lặp trong quản lý, nhất là đối với các công trình trên địa bàn Hà Nội.

Bên cạnh đó, đại biểu lưu ý bổ sung quy định riêng nhằm bảo lưu thẩm quyền đặc thù của Hà Nội theo Luật Thủ đô, trong việc điều chỉnh quy chế quản lý kiến trúc. Cụ thể, về thẩm quyền rà soát, điều chỉnh quy chế quản lý kiến trúc, đại biểu cho rằng cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm đối với từng loại quy chế, tránh tình trạng UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã cùng thực hiện một nhiệm vụ.

Trong khi đó, đại biểu Trần Việt Anh kiến nghị dự thảo Luật cần rà soát, bổ sung các quy định chuyên biệt đối với không gian ven biển và hải đảo. Trước hết là xây dựng khung quản lý không gian kiến trúc dải ven biển và hải đảo, trong đó quy định rõ hành lang bảo vệ bờ biển, khoảng lùi xây dựng, khống chế chiều cao, mật độ xây dựng và khoảng cách giữa các công trình, nhằm bảo đảm tầm nhìn hướng biển, cũng như quyền tiếp cận mặt nước, bờ biển của cộng đồng.

Theo đại biểu, dự thảo Luật cần cụ thể hóa việc nhận diện và bảo tồn bản sắc kiến trúc vùng biển, bao gồm: các làng chài truyền thống, nhà tránh bão, các công trình tín ngưỡng gắn với văn hóa biển như đền thờ Cá Ông, hải đăng và các di sản văn hóa đặc trưng khác. Cùng với yêu cầu bảo tồn, đại biểu nhấn mạnh cũng định hướng phát triển các đô thị biển hiện đại, các khu kinh tế ven biển, đô thị du lịch - nghỉ dưỡng theo mô hình đô thị xanh, thông minh, hiện đại, nhưng vẫn mang đậm bản sắc văn hóa biển Việt Nam.

Được biết, Luật Kiến trúc được Quốc hội thông qua ngày 13/6/2019 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2020. Qua hơn 5 năm triển khai thực hiện, Luật đã từng bước đi vào cuộc sống, tạo lập cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý kiến trúc, hành nghề kiến trúc và định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam…

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, bên cạnh kết quả đạt được, một số quy định của Luật Kiến trúc và các văn bản hướng dẫn thi hành bước đầu bộc lộ những điểm chưa phù hợp với yêu cầu thực tiễn và bối cảnh phát triển mới, nên cần được rà soát, đánh giá đầy đủ …