Hà Nội dự kiến di dời 902 hộ dân phố cổ, phố cũ

Dự kiến 902 hộ dân với 3.621 nhân khẩu đang sống trong điều kiện chật chội, mất an toàn tại khu vực Hoàn Kiếm, mỗi hộ sẽ được bảo đảm 01 căn nhà ở xã hội, không phải bốc thăm…

Ngày 27/10/2026, UBND Hà Nội đã có Tờ trình 434/TTr – UBND về việc ban hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố về giải quyết chỗ ở cho nhóm đối tượng khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.

Nghị quyết được trình HĐND Thành phố thông qua tại kỳ họp thứ 7 Hội đồng nhân dân Thành phố khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031 (khai mạc ngày 28/10/2026). Trước mắt áp dụng trên địa bàn phường Hoàn Kiếm; trong quá trình thực hiện, sẽ nghiên cứu mở rộng phạm vi trên cơ sở đánh giá tác động, cân đối nguồn lực và theo đề xuất của UBND Thành phố.

ĐIỀU KIỆN SỐNG CỦA 902 HỘ DÂN ĐANG Ở MỨC BÁO ĐỘNG

Tờ trình của UBND Hà Nội cho biết điều kiện sống của một bộ phận nhân dân khu vực phố cổ, phố cũ đang ở mức báo động. Theo kết quả rà soát của UBND phường Hoàn Kiếm, có 902 hộ với 3.621 nhân khẩu đang sinh sống trong các nhà đông hộ với diện tích nhà ở bình quân dưới 5m2 sàn/người; bình quân mỗi hộ khoảng 4 người, nhiều thế hệ cùng sinh hoạt trên một diện tích chưa đến 20m2 sàn, thấp hơn nhiều lần so với diện tích nhà ở bình quân của Thành phố. Đây không chỉ là sự chật chội mà là tình trạng không bảo đảm điều kiện sống tối thiểu và mất an toàn.

Phần lớn các nhà đông hộ là nhà ống, nhà cũ nằm sâu trong ngõ nhỏ, lối thoát nạn hạn chế hoặc dùng chung; hệ thống điện sinh hoạt cải tạo chắp vá, nhiều nơi kết hợp ở với kinh doanh, đun nấu; phương tiện chữa cháy khó tiếp cận. Khi xảy ra sự cố, hậu quả về người và tài sản có thể rất nghiêm trọng.

Không gian ở thiếu ánh sáng, thông gió, ẩm thấp; nhiều hộ dùng chung khu vệ sinh, bếp, nguồn nước; nguy cơ lây lan dịch bệnh cao, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, nhất là trẻ em, người cao tuổi, người ốm đau, người khuyết tật; trẻ em thiếu không gian học tập, sinh hoạt tối thiểu.

Nhiều công trình đã xuống cấp về kết cấu nhưng thuộc khu vực có quy chế quản lý bảo tồn, hạn chế cơi nới, xây mới; nhiều nhà thuộc tài sản công cho nhiều hộ thuê hoặc có nhiều chủ sở hữu, sử dụng chung nên không thể cải tạo. Phần lớn các hộ là lao động tự do, thu nhập thấp và không ổn định, không đủ khả năng mua nhà ở thương mại. Nhà ở xã hội là con đường phù hợp nhất, nhưng theo quy định hiện hành, các hộ vẫn phải bốc thăm như mọi đối tượng khác tại từng dự án nên không biết khi nào, ở đâu mới có được chỗ ở mới.

Trong khi đó, Đề án giãn dân phố cổ ban hành kèm theo Quyết định số 168/QĐ-UBND ngày 09/01/2013 của UBND Thành phố đến nay chưa triển khai được, nguyên nhân chủ yếu là chưa có quỹ nhà sẵn sàng để bố trí cho người dân. Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND thì chưa có quy định riêng cho nhóm đối tượng này. Nguyện vọng có chỗ ở ổn định, an toàn của người dân đã kéo dài nhiều năm và ngày càng bức xúc.

CẦN GIẢI PHÁP ĐÁP ỨNG 3 YÊU CẦU CƠ BẢN

Theo UBND Hà Nội, từ thực tiễn trên, cần một giải pháp đồng thời đáp ứng ba yêu cầu: Giải quyết trước cho đúng nhóm đối tượng khó khăn nhất về nhà ở trong khu vực; Bảo đảm chắc chắn mỗi hộ đủ điều kiện có 01 căn hộ nhà ở xã hội thông qua cơ chế được mua, thuê mua không qua bốc thăm trong quỹ nhà do Thành phố chủ động bố trí; Góp phần giãn dân, xây dựng văn minh đô thị tại khu vực phố cổ, phố cũ theo định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được duyệt.

Số căn hộ dự kiến bố trí tại mỗi dự án nhà ở xã hội bằng 20% số căn hộ dự án mở bán năm 2026; Trong năm nay, dự kiến bố trí 552 căn cho 552 hộ và tiếp tục bố trí trong năm 2027

Tờ trình của Hà Nội nêu rõ: Thành phố chủ động chuẩn bị quỹ nhà trước; người đủ điều kiện được mua, thuê mua không qua bốc thăm; bảo đảm tự nguyện, công khai, minh bạch, không trùng lặp, không lãng phí quỹ nhà. Giải quyết chỗ ở cho người dân gắn với giãn dân và văn minh đô thị: việc chuyển đến nơi ở mới đi đôi với quản lý phần diện tích nhà ở cũ, góp phần chỉnh trang, bảo tồn khu vực phố cổ, phố cũ.

Tiêu chí lựa chọn dự án là vị trí thuận lợi về giao thông công cộng; ưu tiên gắn với tuyến đường sắt đô thị; hạ tầng xã hội đồng bộ; tiến độ hoàn thành phù hợp; cơ cấu căn hộ phù hợp với quy mô hộ (bình quân khoảng 4 người/hộ). Cũng theo UBND Thành phố, chính sách trên sẽ đồng thời thực hiện được nhiều mục đích.

Thứ nhất, giải quyết đúng và trúng đối tượng khó khăn nhất về nhà ở trong khu vực. Chính sách không dàn trải mà tập trung cho các hộ có diện tích nhà ở bình quân dưới 5m2 sàn/người, đang phải sống trong điều kiện chật hẹp, xuống cấp, không bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh, y tế, môi trường. Giải quyết chỗ ở cho nhóm này là bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản, sức khỏe của Nhân dân, ổn định cuộc sống lâu dài và an sinh xã hội; thực hiện quyền có nơi ở hợp pháp của công dân.

Thứ hai, bảo đảm chắc chắn có chỗ ở mới thông qua cơ chế được mua, thuê mua không qua bốc thăm. Theo quy định hiện hành, các hộ dù đủ điều kiện vẫn phải bốc thăm tại từng dự án nên không biết khi nào, ở đâu mới có nhà, đây là lý do chủ yếu khiến các chính sách trước đây chưa đi vào cuộc sống. Khi Thành phố chủ động bố trí quỹ nhà và cho phép người đủ điều kiện được mua, thuê mua không phải bốc thăm, mỗi hộ được bảo đảm 01 căn hộ xác định về vị trí, thời điểm bàn giao, người dân yên tâm, chủ động chuẩn bị và tự nguyện chuyển đến nơi ở mới.

Thứ ba, góp phần giãn dân, xây dựng văn minh đô thị tại khu vực phố cổ, phố cũ. Mỗi hộ chuyển đến nơi ở mới là một phần diện tích nhà đông hộ được giải tỏa, góp phần giảm mật độ dân cư, giảm áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, giảm nguy cơ cháy nổ chung của cả khu phố. Phần diện tích nhà ở cũ được quản lý chặt chẽ, không phát sinh tình trạng chật chội trở lại, tạo điều kiện chỉnh trang, bảo tồn giá trị di sản, cải thiện cảnh quan, trật tự, vệ sinh môi trường, nâng cao chất lượng sống của những hộ ở lại; thực hiện định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm về kiểm soát dân số khu vực nội đô lịch sử, xây dựng khu phố cổ, phố cũ văn minh, an toàn, xứng tầm Thủ đô ngàn năm văn hiến.

* Mỗi hộ gia đình, cá nhân đáp ứng tất cả các điều kiện sau sẽ được mua hoặc thuê mua 01 căn hộ nhà ở xã hội (và chỉ được giải quyết một lần); giá bán, giá thuê mua, hồ sơ, thủ tục mua bán, thuê mua, chính sách vay vốn ưu đãi thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở xã hội:

- Đã đăng ký thường trú và đang thực tế sinh sống tại nhà ở thuộc khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm trước ngày Nghị quyết được thông qua;

- Có diện tích nhà ở bình quân dưới 5m2 sàn/người;

- Đáp ứng điều kiện để được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở;

- Tự nguyện đăng ký và được UBND phường Hoàn Kiếm phê duyệt theo danh sách. Quy mô dự kiến: 902 hộ.

* Nghị quyết giao UBND Thành phố quy định nghĩa vụ của người mua, thuê mua; dự kiến gồm các nội dung sau:

+ Di chuyển toàn bộ nhân khẩu của hộ ra khỏi chỗ ở cũ và đăng ký thường trú tại nhà ở mới trong thời hạn do UBND Thành phố quy định.

+ Trường hợp chỗ ở cũ là nhà ở thuộc tài sản công đang thuê thì chấm dứt hợp đồng thuê và bàn giao lại diện tích cho cơ quan quản lý nhà ở; trường hợp thuộc sở hữu của hộ gia đình, cá nhân thì thực hiện theo phương án do UBND Thành phố quy định, bảo đảm không làm tăng thêm nhân khẩu, không phát sinh tình trạng chật chội trở lại tại phần diện tích đã chuyển đi.

Hà Nội dự kiến di dời 902 hộ dân phố cổ, phố cũ

Dự kiến 902 hộ dân với 3.621 nhân khẩu đang sống trong điều kiện chật chội, mất an toàn tại khu vực Hoàn Kiếm, mỗi hộ sẽ được bảo đảm 01 căn nhà ở xã hội, không phải bốc thăm…

Bộ trưởng Tài chính: Quan trọng nhất xây dựng Luật Chứng khoán là đảm bảo quyền lợi nhà đầu tư

Chuyên ngành tim mạch làm chủ công nghệ cao từ quá trình chuẩn bị bài bản

HĐND TP.Hà Nội sẽ xem xét nhiều nội dung liên quan đến đất đai, nhà ở

Đà Nẵng đề xuất hỗ trợ chi phí nhà cho chuyên gia, nhân tài

Đưa AI từ dự án thí điểm đến chuyển đổi toàn nền kinh tế