Hàng Thái đồng loạt biến mất, Capuchia chứng kiến điều chưa từng có trong lịch sử

Hàng Thái đồng loạt biến mất, Capuchia chứng kiến điều chưa từng có trong lịch sửTiểu Vy-20/09/2026 10:52 (GMT+7)(VNF) - Hàng Thái thu hẹp hiện diện tại Campuchia, khi kim ngạch nhập khẩu giảm 37% trong 7 tháng đầu năm. Khoảng trống thị trường đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp nội địa gia tăng sản xuất, giành thị phần.Làn sóng tẩy chay hàng Thái tại Campuchia đang tạo ra những thay đổi đáng kể trên thị trường bán lẻ, khi hàng loạt sản phẩm Thái Lan bị thu hẹp hiện diện, trong khi doanh nghiệp nội địa có thêm dư địa mở rộng sản xuất và giành thị phần.Theo số liệu của Bộ Thương mại Campuchia, trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Thái Lan giảm 37%, từ 1,91 tỷ USD xuống còn 1,19 tỷ USD so với cùng kỳ, dù mặt bằng giá hàng hóa tăng.Cơ hội được chờ đợi hàng thập kỷTại các cửa hàng bán lẻ ở Phnom Penh, một số thương hiệu Thái Lan quen thuộc như mì Mama, sữa Dutch Mill, trà Oishi hay dầu Siang Pure đang dần được thay thế bằng sản phẩm sản xuất trong nước và hàng hóa từ các thị trường khác.Sự dịch chuyển này đang tạo ra một khoảng trống đáng kể trên thị trường tiêu dùng Campuchia, đồng thời mở ra cơ hội mà nhiều doanh nghiệp nội địa đã chờ đợi trong nhiều năm.Kirisu Farm, doanh nghiệp sản xuất sữa nằm cách Phnom Penh khoảng 40 km về phía nam, tại tỉnh Takeo, là một trong những doanh nghiệp đang hưởng lợi từ sự thay đổi này.Trước khi làn sóng tẩy chay diễn ra, các thương hiệu Thái Lan chiếm khoảng 80% lượng hàng nhập khẩu trên thị trường sữa. Hov Sangdavid, Phó giám đốc phụ trách kinh doanh và marketing của Kirisu Farm, cho biết trước đây doanh nghiệp từng phải lưu kho tới 25% sản lượng do sức tiêu thụ chưa đủ mạnh.Lượng sữa nhập khẩu vào Campuchia từ Thái Lan sụt giảm mạnh. Ảnh: NikkeiHiện toàn bộ sản phẩm của doanh nghiệp đã được đưa ra thị trường.Không chỉ ngành sữa, nhiều doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng khác cũng đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng đáng kể. Theo Bộ Thương mại Campuchia, doanh số trong nửa đầu năm của Jie Jie's Kitchen, doanh nghiệp sản xuất bột súp, tăng 376% so với cùng kỳ, trong khi Epic Chips Cambodia, doanh nghiệp sản xuất đồ ăn vặt sấy khô, tăng 323%.Những con số này cho thấy sự dịch chuyển trong hành vi tiêu dùng đang nhanh chóng chuyển thành cơ hội kinh doanh đối với doanh nghiệp nội địa, đặc biệt ở các nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu và thực phẩm.Trong nhiều thập kỷ, hàng hóa Thái Lan giữ vị trí nổi bật tại thị trường Campuchia nhờ lợi thế về thương hiệu, chất lượng và khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Sự phụ thuộc này bắt đầu rõ nét từ năm 1979 và kéo dài trong nhiều năm.Seun Sam, chuyên gia chính sách tại Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia, cho rằng trong quá trình đó, Campuchia chưa xây dựng được năng lực sản xuất đủ mạnh để cạnh tranh với hàng nhập khẩu.Tuy nhiên, làn sóng tẩy chay hiện nay đang tạo ra một điều kiện thị trường khác. Khoảng trống trên kệ bán lẻ giúp các doanh nghiệp trong nước có cơ hội đưa sản phẩm đến người tiêu dùng với quy mô lớn hơn, đồng thời đầu tư mở rộng sản xuất và xây dựng thương hiệu.Robert Esposito, CEO Coco Khmer, cho biết doanh nghiệp đã mất hơn 10 năm để thuyết phục người tiêu dùng Campuchia sử dụng các sản phẩm dầu xoa và chăm sóc da do doanh nghiệp trong nước sản xuất.Theo ông, đây là lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ người tiêu dùng Campuchia thực sự sẵn sàng cân nhắc những sản phẩm thay thế hàng Thái.Sự thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng diễn ra cùng lúc với tốc độ mở rộng của khu vực sản xuất. Trong năm 2025, Campuchia có thêm 700 nhà máy mới với trên 100 lao động, hơn gấp đôi năm 2024 và gần gấp ba năm 2023. Các nhà kinh tế cho rằng làn sóng đầu tư này đã tạo thêm việc làm cho hàng chục nghìn lao động.Nếu xu hướng này tiếp tục, thị trường nội địa có thể trở thành một động lực mới cho doanh nghiệp Campuchia mở rộng quy mô sản xuất, thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu hoặc hàng nhập khẩu.Hàng giả bủa vây, doanh nghiệp nội khó giữ lợi thếTuy nhiên, việc hàng Thái Lan rút khỏi thị trường cũng tạo ra một thách thức mới: làm thế nào để doanh nghiệp Campuchia duy trì thị phần khi sức ép cạnh tranh trở lại.Một vấn đề đáng chú ý là sự xuất hiện của hàng hóa nước ngoài được gắn nhãn “sản phẩm Campuchia” để tận dụng tâm lý ưu tiên hàng nội địa.Nhim Sorida, đồng sáng lập Boran Care, doanh nghiệp sản xuất mỹ phẩm thiên nhiên, cho biết hàng giả và hàng nhái đã trở thành một thách thức lớn kể từ khi làn sóng tẩy chay bắt đầu.Robert Esposito cũng cho biết trước đây các cửa hàng chỉ trưng bày khoảng 3 thương hiệu dầu xoa, trong đó có sản phẩm của Coco Khmer. Hiện một số cửa hàng đã có tới 20 thương hiệu cùng loại, làm gia tăng nguy cơ hàng giả và khiến người tiêu dùng khó xác định nguồn gốc sản phẩm.Trước tình trạng này, trong tháng 7, Thủ tướng Hun Manet đã nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm việc ghi nhãn hàng hóa đúng quy định.Một quan chức cấp cao của Bộ Thương mại Campuchia cho biết cơ quan này cam kết bảo đảm cạnh tranh công bằng, bảo vệ người tiêu dùng và quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời cân bằng lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp.Về dài hạn, việc hàng Thái Lan suy giảm hiện diện có thể tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp Campuchia mở rộng thị phần. Tuy nhiên, để biến sự dịch chuyển tiêu dùng thành lợi thế bền vững, doanh nghiệp nội địa vẫn phải chứng minh bằng chất lượng, giá cả, năng lực sản xuất và uy tín thương hiệu. Khi đó, thị phần giành được từ hàng nhập khẩu mới có khả năng trở thành năng lực cạnh tranh thực sự của nền sản xuất trong nước.