Phối cảnh Dự án cao tốc Nha Trang - Đà Lạt.
Sau gần 3 năm rốt ráo chuẩn bị, vào giữa tuần này, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có Tờ trình số 7435/TTr-UBND gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị chấp thuận chủ trương triển khai Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt theo phương thức PPP, hợp đồng BOT trong giai đoạn 2026 - 2030.
Tăng dư địa phát triển
Đây là công trình giao thông quan trọng, được kỳ vọng hình thành hành lang vận tải Đông - Tây kết nối khu vực Tây Nguyên với hệ thống cảng biển nước sâu Nam Trung Bộ, đặc biệt là Khu kinh tế Vân Phong và các cảng biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
'Tiềm năng của Dự án là rất lớn khi rút ngắn thời gian di chuyển giữa Nha Trang và Đà Lạt xuống còn khoảng 1,5 - 2 giờ, đáp ứng nhu cầu vận tải, đồng thời tạo dư địa, động lực và không gian phát triển mới cho khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ', ông Nguyễn Việt Hùng, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết.
Tại Tờ trình số 7435, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đề xuất Thủ tướng Chính phủ giao địa phương làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện Dự án; chấp thuận phương án phân chia Dự án thành các dự án thành phần để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn hai tỉnh Khánh Hòa và Lâm Đồng; đồng thời xem xét hỗ trợ nguồn vốn ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 tham gia thực hiện Dự án.
Địa phương cũng kiến nghị giao Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành liên quan phối hợp hướng dẫn, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định.
Trước đó, HĐND tỉnh Khánh Hòa và HĐND tỉnh Lâm Đồng đã thống nhất giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm cơ quan có thẩm quyền tổ chức nghiên cứu, triển khai Dự án theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức PPP.
Theo quy hoạch được duyệt, tuyến cao tốc Nha Trang - Liên Khương có tổng chiều dài khoảng 99 km, điểm đầu giao với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại xã Diên Thọ, tỉnh Khánh Hòa và điểm cuối tại chân đèo Prenn, tỉnh Lâm Đồng. Tuyến được chia thành 2 đoạn gồm Nha Trang - Đà Lạt dài khoảng 80,8 km và Đà Lạt - Liên Khương dài khoảng 18,2 km.
Tuy nhiên, tại Tờ trình số 7435, UBND tỉnh Khánh Hòa đề xuất ưu tiên đầu tư đoạn Nha Trang - Đà Lạt trong giai đoạn trước năm 2030. Đoạn tuyến này có Điểm đầu: Km0+000 giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông (hiện đã đưa vào khai thác sử dụng) tại xã Diên Thọ, tỉnh Khánh Hòa. + Điểm cuối: Km80+810, ngã ba Đarahoa (nút giao Quốc lộ 27C và tuyến đường Huỳnh Tấn Phát) tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.
Ông Nguyễn Việt Hùng cho biết, việc ưu tiên đầu tư đoạn Nha Trang - Đà Lạt sẽ góp phần tăng cường kết nối giữa hai đô thị Nha Trang và Đà Lạt, từng bước khắc phục những hạn chế của Quốc lộ 27C, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, phục vụ phát triển du lịch, kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực.
Dự kiến tuyến đường sẽ được đầu tư với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh theo quy hoạch, chiều dài khoảng 80,8 km, bề rộng nền đường từ 22 m đến 24,75 m, tốc độ thiết kế từ 80 km/h đến 100 km/h. Trên tuyến dự kiến sẽ có một số hầm đường bộ quy mô lớn với tổng chiều dài khoảng 3 km; 13,17 km cầu các loại.
Với quy mô đầu tư như trên, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt sẽ có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 25.058 tỷ đồng; thời gian thực hiện công trình dự kiến là từ 2026 – 2028.
Chia sẻ gánh nặng đầu tư với Nhà nước
Một điểm đáng chú ý tại Tờ trình số 7435/TTr-UBND là việc UBND tỉnh Khánh Hòa đã làm rõ cơ sở đề xuất đầu tư Dự án đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt theo phương thức PPP, hợp đồng BOT.
Theo lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa, các dự án đường bộ cao tốc thường có quy mô vốn đầu tư rất lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài, trong khi khả năng cân đối nguồn vốn ngân sách để triển khai đồng loạt nhiều công trình hạ tầng trọng điểm còn hạn chế.
Vì vậy, việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân thông qua phương thức PPP, đặc biệt là hợp đồng BOT, được xem là giải pháp phù hợp nhằm chia sẻ gánh nặng đầu tư với Nhà nước, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình hạ tầng chiến lược.
Bên cạnh đó, Dự án có khả năng hình thành nguồn thu trực tiếp từ hoạt động khai thác công trình thông qua thu phí sử dụng đường bộ, góp phần giảm áp lực cho ngân sách nhà nước và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội tham gia phát triển kết cấu hạ tầng giao thông.
Việc triển khai theo phương thức PPP cũng cho phép phân chia hợp lý trách nhiệm và rủi ro giữa Nhà nước với nhà đầu tư, đồng thời phát huy tính chủ động của khu vực tư nhân trong huy động vốn, quản lý tiến độ, kiểm soát chi phí và tổ chức vận hành công trình.
Theo phương án đề xuất, vốn nhà đầu tư tham gia Dự án khoảng 8.772 tỷ đồng, tương đương 35% tổng mức đầu tư. Phần vốn nhà nước tham gia khoảng 16.286 tỷ đồng, chiếm 65% tổng mức đầu tư.
Trong đó, ngân sách tỉnh Khánh Hòa dự kiến bố trí 1.500 tỷ đồng, ngân sách tỉnh Lâm Đồng bố trí 768 tỷ đồng; phần còn lại khoảng 14.018 tỷ đồng được kiến nghị hỗ trợ từ ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, tỷ lệ vốn nhà nước tham gia ở mức 65% được xác định trên cơ sở đặc thù của Dự án khi tuyến đi qua khu vực địa hình miền núi phức tạp, có nhiều hạng mục cầu, hầm kỹ thuật, tổng mức đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài và lưu lượng phương tiện trong giai đoạn đầu chưa cao.
Cụ thể, nếu giảm tỷ lệ vốn nhà nước tham gia xuống thấp hơn, thời gian hoàn vốn sẽ kéo dài đáng kể, ảnh hưởng đến tính khả thi tài chính cũng như khả năng thu hút nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng tham gia Dự án. Với mức phí khởi điểm dự kiến 2.100 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn và cơ cấu nguồn vốn nêu trên, thời gian hoàn vốn của Dự án được xác định khoảng 24 năm, 3 tháng và 7 ngày.
Một tín hiệu tích cực đối với cơ quan chuẩn bị đầu tư là hiện đã có một số nhà đầu tư trong nước bày tỏ sự quan tâm tới Dự án đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt.
'Vẫn cần thêm các thông tin chi tiết để đánh giá đầy đủ phương án tài chính, nhưng nếu có sự tham gia hỗ trợ ở mức phù hợp từ Nhà nước thì với tiềm năng dài hạn về phát triển du lịch, thu hút đầu tư và liên kết vùng, Dự án đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt là cơ hội đáng quan tâm đối với các doanh nghiệp hạ tầng trong nước', ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình đường bộ Việt Nam đánh giá.
Theo đề xuất của UBND tỉnh Khánh Hòa, Dự án đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt sẽ được phân chia thành 3 Dự án thành phần để thuận lợi cho công tác tổ chức thực hiện và bố trí nguồn vốn.
• Dự án thành phần 1: Đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Nha Trang - Đà Lạt theo phương thức PPP, hợp đồng BOT.
• Dự án thành phần 2: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng đoạn tuyến đi qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa; thực hiện theo hình thức đầu tư công do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức triển khai.
• Dự án thành phần 3: Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng đoạn tuyến đi qua địa bàn tỉnh Lâm Đồng; thực hiện theo hình thức đầu tư công do UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức triển khai.
