Thỏa thuận dự kiến tạo khuôn khổ để các bên trao đổi thông tin, kinh nghiệm về giảm phát thải công nghiệp; nghiên cứu công nghệ thu giữ, vận chuyển và lưu trữ khí CO₂; chia sẻ về quy định và yêu cầu an toàn. Một hướng được đặt ra là nghiên cứu khả năng xây dựng trung tâm tiếp nhận, lưu trữ CO₂ tại Khu kinh tế Nghi Sơn.
Hợp tác giảm phát thải tại Khu kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa đang có nhiều tín hiệu tích cực
Vneconomy
· 13 giờ trước
Từ các cuộc hội thảo, nghiên cứu chung và đề xuất dự án, hợp tác Việt Nam – Nhật Bản tại Nghi Sơn đang hướng tới một chuỗi công việc cụ thể: thu khí thải tại nhà máy, vận chuyển và lưu trữ dưới lòng đất.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa thống nhất chủ trương để UBND tỉnh ký thỏa thuận nguyên tắc với Petrovietnam và JOGMEC, mở hướng hợp tác giảm phát thải tại Khu kinh tế Nghi Sơn. Trước đó, liên danh Petrovietnam, Công ty Điện Nghi Sơn 2, JOGMEC và ENEOS Xplora đề xuất dự án thu giữ, lưu trữ CO₂ với tổng vốn dự kiến 50.000 tỷ đồng.
Dự án hướng tới thu khí thải từ các nhà máy lớn, vận chuyển ra ngoài khơi và lưu trữ dưới lòng đất. Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái đề nghị hoàn thiện nội dung hợp tác, xác định rõ trách nhiệm của các bên.
THANH HÓA THỐNG NHẤT CHỦ TRƯƠNG HỢP TÁC
Ngày 5/11, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa thống nhất chủ trương để UBND tỉnh ký thỏa thuận nguyên tắc với Petrovietnam và JOGMEC, tổ chức của Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực kim loại và năng lượng.
Tại cuộc họp, Bí thư Tỉnh ủy Lê Đức Thái đề nghị rà soát căn cứ pháp lý, làm rõ nội dung, phạm vi hợp tác và trách nhiệm của từng bên; bảo đảm văn bản tiếng Việt và tiếng Anh thống nhất. Bí Thư Tỉnh ủy Thanh Hóa yêu cầu việc hợp tác được triển khai đúng thẩm quyền, nhất là với các nội dung liên quan đến đầu tư, đất đai, hạ tầng, ưu đãi và ngân sách của tỉnh.
UBND tỉnh được giao hoàn thiện dự thảo, lấy ý kiến Bộ Ngoại giao và các cơ quan Trung ương trước khi trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét ký kết. Trong quá trình thực hiện, tỉnh sẽ theo dõi, đánh giá kết quả; những thay đổi lớn về mục tiêu, phạm vi hoặc nội dung liên quan đến nguồn lực của tỉnh sẽ được báo cáo cấp có thẩm quyền.
CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ MỞ ĐƯỜNG CHO HỢP TÁC
Petrovietnam và JOGMEC đã hợp tác từ năm 2007 trong lĩnh vực dầu khí. Năm 2022, hai bên mở rộng hợp tác sang thu giữ và lưu trữ carbon, hydro và amoniac. Tháng 2/2024, hai bên ký thỏa thuận nghiên cứu chung, khảo sát khả năng lưu trữ CO₂ tại Việt Nam. ENEOS Xplora của Nhật Bản tham gia hỗ trợ xác định một số khu vực ngoài khơi có triển vọng.
Tháng 10/2024, Petrovietnam và JOGMEC tổ chức hội thảo về điều kiện phát triển các dự án thu giữ và lưu trữ carbon. Đại diện các bộ của Việt Nam và Nhật Bản, doanh nghiệp và chuyên gia trao đổi về quy định, mô hình kinh doanh, khả năng đầu tư và việc nâng cao hiểu biết của cộng đồng.
Ngày 29/5/2025, hội thảo tiếp tục diễn ra tại Khu kinh tế Nghi Sơn, với khoảng 100 đại biểu từ các bộ, chính quyền địa phương, Khu kinh tế Nghi Sơn, Đại sứ quán Nhật Bản và doanh nghiệp năng lượng Nhật Bản. Đại diện Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cùng thành phố Tomakomai, nơi có dự án thử nghiệm thu giữ và lưu trữ CO₂, trình bày trực tuyến.
Tiến sĩ Trịnh Xuân Cường, đại diện Petrovietnam, đề cập khả năng tiếp nhận kinh nghiệm Nhật Bản về chính sách, đào tạo kỹ thuật và nguồn vốn.
Trong khi đó, Tiến sĩ Yamamoto Koji, Giám đốc công nghệ JOGMEC, cho rằng thu giữ CO₂ có thể hỗ trợ những ngành khó giảm phát thải như lọc dầu, thép và xi măng. Các hội thảo giúp cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp hai nước trao đổi trực tiếp về công nghệ, chính sách và cơ hội hợp tác tại Nghi Sơn.
Sau hội thảo năm 2025, Công ty Điện Nghi Sơn 2 bày tỏ quan tâm đến việc thu giữ CO₂ từ nhà máy nhiệt điện. Tháng 10/2025, Petrovietnam, Công ty Điện Nghi Sơn 2, JOGMEC và ENEOS Xplora ký thỏa thuận hợp tác, hướng tới phát triển chuỗi thu giữ, vận chuyển và lưu trữ CO₂ tại Việt Nam.
DỰ ÁN 50.000 TỶ ĐỒNG HƯỚNG TỚI GIẢM HÀNG TRIỆU TẤN CO₂
Ngày 18/3/2026, tại hội thảo về chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản tổ chức, đại diện liên danh Petrovietnam, Công ty Điện Nghi Sơn 2, JOGMEC và ENEOS Xplora giới thiệu đề xuất dự án thu giữ và lưu trữ CO₂ tại Nghi Sơn với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 50.000 tỷ đồng.
Dự án hướng tới thu gom khí CO₂ từ các nguồn phát thải lớn trong khu kinh tế, trước hết là nhà máy nhiệt điện, với mục tiêu giảm hàng triệu tấn CO₂ mỗi năm.
Theo phương án được giới thiệu, CO₂ sẽ được tách khỏi khí thải nhà máy, sau đó vận chuyển ra khu vực ngoài khơi và bơm xuống các cấu tạo địa chất để lưu trữ. Trung tâm dự kiến phục vụ nhiều cơ sở công nghiệp trong khu vực, thay vì mỗi nhà máy phải tự xây dựng toàn bộ hệ thống thu giữ, vận chuyển và lưu trữ.
Mô hình kinh doanh được đề xuất theo hướng doanh nghiệp phát thải sử dụng dịch vụ thu gom và xử lý CO₂, còn đơn vị vận hành đảm nhiệm việc tiếp nhận, vận chuyển, lưu trữ và thu phí dịch vụ. Cách tổ chức này có thể kết nối nhiều nguồn phát thải với các địa điểm lưu trữ phù hợp, đồng thời mở ra nhu cầu đầu tư vào đường ống, thiết bị và dịch vụ kỹ thuật.
Từ các cuộc hội thảo, nghiên cứu chung và đề xuất dự án, hợp tác Việt Nam – Nhật Bản tại Nghi Sơn đang hướng tới một chuỗi công việc cụ thể: thu khí thải tại nhà máy, vận chuyển và lưu trữ dưới lòng đất. Thỏa thuận nguyên tắc mà Thanh Hóa thống nhất chủ trương ký sẽ mở thêm kênh phối hợp giữa tỉnh, Petrovietnam và JOGMEC trong quá trình nghiên cứu hướng đi này.