Huế: Thúc đẩy thị trường carbon, đón cơ hội mới từ kinh tế xanh

Thành phố Huế đang tăng cường hợp tác với thành phố Shizuoka (Nhật Bản) trong tiếp cận công nghệ xanh, giảm phát thải và phát triển thị trường carbon, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp...

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế vừa phối hợp với Sở Môi trường thành phố Shizuoka (Nhật Bản) tổ chức Hội thảo kỹ thuật thúc đẩy trung hòa carbon tại thành phố Huế năm 2026. Đây là hoạt động trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa hai địa phương, tập trung trao đổi về xu hướng giảm phát thải, công nghệ xanh và các giải pháp phát triển bền vững.

SỨC ÉP TỪ THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

Tại hội thảo, ông Kenji Tomita, đại diện Công ty Nippon Koei Co., Ltd., cập nhật những thay đổi về chính sách, thị trường carbon và yêu cầu giảm phát thải đối với doanh nghiệp tại Việt Nam.

Theo báo cáo, hệ thống kiểm kê khí nhà kính tại Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn thực thi. Số cơ sở phát thải thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính tăng từ 2.166 cơ sở năm 2024 lên 2.441 cơ sở năm 2026 (theo Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật).

Các cơ sở thuộc diện điều chỉnh phải thực hiện tính toán, báo cáo phát thải khí nhà kính, xây dựng kế hoạch giảm nhẹ và triển khai các giải pháp giảm phát thải.

Đáng chú ý, thị trường carbon Việt Nam cũng đang chuyển từ giai đoạn xây dựng chính sách sang giao dịch thí điểm. Từ ngày 29/6/2026, hoạt động giao dịch thí điểm được triển khai trên sàn giao dịch quốc gia đặt tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, với 2 loại tài sản gồm hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon.

Diễn biến này cho thấy carbon không còn đơn thuần là vấn đề môi trường mà đang dần trở thành một loại tài sản có giá trị kinh tế. Doanh nghiệp vì vậy phải chủ động xây dựng hệ thống dữ liệu phát thải đáng tin cậy, đồng thời gắn các giải pháp giảm phát thải với đầu tư, sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một trong những vấn đề được các chuyên gia lưu ý là xu hướng mở rộng cơ chế trao đổi hạn ngạch phát thải (ETS) tại nhiều quốc gia và khu vực. Cùng với đó, Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) của Liên minh châu Âu bước vào giai đoạn thực thi đầy đủ từ năm 2026, tạo thêm sức ép đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt trong những ngành có mức phát thải cao.

Khi các thị trường ngày càng yêu cầu doanh nghiệp kiểm soát, đo đạc và cung cấp dữ liệu phát thải, giảm phát thải khí nhà kính trở thành một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường, huy động vốn và nâng cao giá trị doanh nghiệp.

GIẢM PHÁT THẢI, XÂY DỰNG LỢI THẾ CẠNH TRANH, KHAI THÁC CƠ HỘI KINH DOANH MỚI

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần tập trung vào 3 ưu tiên gồm đáp ứng yêu cầu giảm phát thải, xây dựng lợi thế cạnh tranh và khai thác các cơ hội kinh doanh mới. Trong đó, tiết kiệm năng lượng, phát triển sản phẩm phát thải thấp và cung cấp các loại vật liệu, điện năng, dịch vụ carbon thấp có thể vừa giúp giảm chi phí vừa mở rộng thị trường.

Tại hội thảo, các chuyên gia và doanh nghiệp Nhật Bản giới thiệu nhiều giải pháp có khả năng ứng dụng tại Việt Nam như công nghệ năng lượng tái tạo, mô hình 'Nông nghiệp thông minh x Khử carbon', sản xuất than sinh học (Biochar) từ sinh khối, công nghệ lò hơi hiệu suất cao và giải pháp Hydro cho năng lượng bền vững.

Đáng chú ý, chuyên đề về Cơ chế tín chỉ chung (JCM) mở ra hướng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản trong triển khai các dự án giảm phát thải. Thông qua cơ chế này, lượng giảm phát thải từ các dự án được chia sẻ giữa 2 quốc gia dưới dạng tín chỉ JCM.

Bên cạnh đó, việc cập nhật Nghị định 112/2026/NĐ-CP về chuyển giao quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon theo Thỏa thuận Paris được đánh giá tạo thêm cơ sở pháp lý để thúc đẩy các dự án hợp tác trong lĩnh vực này.

MỞ CƠ HỘI CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ

Từ những nội dung được chia sẻ, các đại biểu tập trung trao đổi về khả năng ứng dụng công nghệ giảm phát thải phù hợp với điều kiện thực tế tại Huế. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp địa phương tiếp cận các công nghệ của Nhật Bản, tìm kiếm đối tác và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Thông qua hội thảo, Huế và Shizuoka tiếp tục mở rộng hợp tác trong lĩnh vực môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức chuyên môn của 2 địa phương.

Trong bối cảnh thị trường carbon ngày càng hình thành rõ nét, việc tiếp cận công nghệ, xây dựng dữ liệu phát thải và triển khai các dự án giảm phát thải sẽ là những bước quan trọng để doanh nghiệp Huế thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường.

Hợp tác với Shizuoka vì vậy không chỉ mang ý nghĩa trao đổi kinh nghiệm mà còn mở ra khả năng hình thành các dự án cụ thể về năng lượng sạch, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu trung hòa carbon của thành phố Huế trong những năm tới.