ICO: Nguồn cung phục hồi, Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng xuất khẩu cà phê robusta toàn cầu

Việt Nam dẫn đầu tăng trưởng xuất khẩu robusta toàn cầu

Báo cáo của ICO cho thấy xuất khẩu cà phê toàn cầu đạt 12,6 triệu bao trong tháng 1/2026, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính chung 4 tháng đầu niên vụ cà phê 2025-2026 (từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026), xuất khẩu cà phê toàn cầu đạt 46,4 triệu bao, tăng 7,5% so với 43,2 triệu bao của cùng kỳ của niên vụ 2024-2025.

Trong cơ cấu xuất khẩu tháng 1, cà phê nhân xanh chiếm 86,5% tổng lượng xuất khẩu, tương đương 10,9 triệu bao, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm trước. Xét theo chủng loại, xuất khẩu nhóm arabica khác và robusta ghi nhận xu hướng tăng, trong khi arabica Brazil và arabica Colombia lại giảm.

Cụ thể, xuất khẩu robusta nhân xanh đạt gần 5,3 triệu bao trong tháng 1, tăng 49,1% so với cùng kỳ. Chủ yếu được thúc đẩy bởi xuất khẩu của Việt Nam tăng 73,3% lên 3,7 triệu bao.

Bên cạnh đó, Ấn Độ, Indonesia và Uganda cũng đóng góp tích cực, với tổng xuất khẩu của ba nước này tăng 20,4%, đạt 1,2 triệu bao.

Các mức tăng trưởng kể trên bù đắp cho sự sụt giảm 25% trong xuất khẩu robusta của Brazil. Xu hướng này đã duy trì liên tục trong bốn tháng đầu niên vụ cà phê 2025-2026.

Xuất khẩu nhóm arabica khác cũng tăng mạnh 33,8% trong tháng đầu năm, đạt hơn 1,9 triệu bao. Honduras và Nicaragua là hai động lực chính, với xuất khẩu tăng lần lượt 53% và 108%. Nguyên nhân chính của mức tăng trưởng mạnh trong khu vực là sự chênh lệch thời điểm bắt đầu thu hoạch giữa niên vụ cà phê hiện tại và niên vụ trước. Vụ thu hoạch 2025-2026 bắt đầu muộn hơn hai tháng so với thường lệ, do đó làm dịch chuyển lượng hàng xuất khẩu sang kỳ báo cáo hiện tại.

Xuất khẩu cà phê nhân xanh toàn cầu trong 4 tháng đầu niên vụ 2025-2026 (tháng 10/2025 đến tháng 1/2026)

Ngược lại, xuất khẩu nhóm cà phê arabica Colombia đã giảm 19,5% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 1 triệu bao trong tháng 1. Đánh dấu tháng sụt giảm thứ ba liên tiếp sau chuỗi 25 tháng tăng trưởng dương. Riêng Colombia ghi nhận xuất khẩu giảm 22,1%, còn 0,85 triệu bao, do nguồn cung trong nước giảm. Trong 15 năm qua (từ niên vụ 2010-2011 đến 2024-2025), trung bình 86,2% sản lượng cà phê của Colombia được xuất khẩu dưới dạng cà phê nhân.

Tương tự, xuất khẩu nhóm cà phê arabica Brazil giảm mạnh 22,2% trong tháng đầu năm, chỉ còn 2,7 triệu bao. Đây đã là tháng thứ 11 liên tiếp tăng trưởng âm của nhóm này, chủ yếu do xuất khẩu arabica của Brazil giảm 24,7%, còn 2,3 triệu bao. Sự suy giảm gần đây phản ánh tính chu kỳ trong sản xuất arabica tại Brazil, hiệu ứng nền cao sau mức xuất khẩu kỷ lục của năm được mùa 2023-2024 và có thể là cả tác động của việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu trong năm 2025.

Nhìn chung, tổng xuất khẩu cà phê arabica toàn cầu đã giảm 8,3% trong tháng đầu năm, xuống còn 5,6 triệu bao. Kết quả là tỷ trọng arabica trong tổng xuất khẩu cà phê nhân xanh trong 4 tháng đầu niên vụ 2025-2026 giảm xuống còn 61,1% từ mức 66,4% cùng kỳ năm trước.

Trong 4 tháng đầu niên vụ 2025-2026, cà phê nhân xanh chiếm 85,23% tổng xuất khẩu cà phê toàn cầu, trong khi cà phê hòa tan và cà phê rang lần lượt chiếm 14,24% và 0,53%.

Đối với cà phê hòa tan, xuất khẩu tháng 1 đã tăng 19,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 1,7 triệu bao. Việt Nam, Indonesia và Brazil là những nước xuất khẩu cà phê hòa tan lớn nhất trong tháng 1, lần lượt đạt 0,57 triệu bao, 0,32 triệu bao và 0,27 triệu bao.

Trong khi đó, xuất khẩu cà phê đã rang cũng tăng mạnh 56% trong tháng 1, đạt 0,07 triệu bao.

Cơ cấu chủng loại cà phê xuất khẩu toàn cầu trong 4 tháng đầu niên vụ 2025-2026

Xuất khẩu cà phê của khu vực châu Á tăng mạnh, vượt Nam Mỹ

Tương tự xu hướng của các tháng trước, trong tháng 1, ba trong bốn khu vực xuất khẩu cà phê chủ chốt tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, trong khi Nam Mỹ là khu vực duy nhất ghi nhận sự suy giảm.

Theo đó, xuất khẩu cà phê các loại từ khu vực châu Á và châu Đại Dương đạt 5,9 triệu bao, tăng tới 54,4% so với cùng kỳ năm ngoái và vượt qua khu vực Nam Mỹ dẫn đầu về xuất khẩu cà phê toàn cầu trong tháng 1/2026.

Mức tăng trưởng hai chữ số của khu vực được dẫn dắt bởi Việt Nam, với xuất khẩu tăng 67%, đạt 4,3 triệu bao. Đây cũng là khối lượng xuất khẩu cao nhất trong các tháng 1 kể từ trước đến nay, cao hơn 7,9% so với kỷ lục trước đó là 4 triệu bao được ghi nhận vào tháng 1/2024.

Sản lượng cà phê lớn hơn trong niên vụ 2025-2026, với kỳ vọng thị trường tăng từ 6–12% so với niên vụ 2024-2025, là động lực chính cho mức xuất khẩu kỷ lục của Việt Nam.

Ấn Độ và Indonesia cũng góp phần vào tăng trưởng hai chữ số của khu vực, với tổng xuất khẩu của hai nước tăng 21,6%, đạt 1,4 triệu bao.

Xuất khẩu cà phê các loại từ khu vực châu Phi cũng tăng trưởng hai con số ở mức 15,3% trong tháng 1, đạt 1,3 triệu bao. Sự gia tăng này chủ yếu được thúc đẩy bởi Uganda, khi xuất khẩu của nước này tăng 25,1%, đạt khoảng 0,7 triệu bao.

Xuất khẩu của Uganda đã tăng mạnh kể từ giữa niên vụ 2023-2024 và lần đầu tiên vượt mốc 7–8 triệu bao trong niên vụ 2024-2025, khi đạt 8,3 triệu bao. Tăng trưởng này chủ yếu đến từ sự cải thiện về sản lượng thu hoạch, đồng thời cũng là yếu tố góp phần thúc đẩy đà tăng xuất khẩu trong thời gian gần đây. Trong niên vụ cà phê 2025-2026, sản lượng của Uganda dự kiến sẽ tiếp tục tăng, với một số ước tính cho thấy mức tăng trưởng khoảng hơn 10%.

Xuất khẩu cà phê của các khu vực trong 4 tháng đầu niên vụ 2025-2026

Không nằm ngoài xu hướng chung, xuất khẩu cà phê từ khu vực Trung Mỹ và Mexico tăng 33,5% trong tháng đầu năm, đạt 1,5 triệu bao. Tăng trưởng gần đây của khu vực được thúc đẩy bởi Honduras và Nicaragua, khi xuất khẩu tăng lần lượt 53% và 101,5%, đạt 0,6 triệu bao và 0,3 triệu bao.

Trái ngược với sự chậm trễ của niên vụ trước, niên vụ cà phê 2025–2026 đã bắt đầu thu hoạch đúng tiến độ vào tháng 10. Thông thường, giữa thời điểm bắt đầu thu hoạch và việc xuất khẩu các lô hàng đầu tiên có độ trễ khoảng 2–3 tháng. Vì vậy, khu vực này – đặc biệt là Honduras và Nicaragua – đã ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu hai chữ số, phản ánh sự chênh lệch về thời điểm cung ứng giữa hai niên vụ cà phê.

Đối với khu vực Nam Mỹ, đây là khu vực duy nhất có khối lượng xuất khẩu giảm 21,3% trong tháng 1, xuống còn 4 triệu bao. Qua đó đánh dấu tháng thứ 15 liên tiếp tăng trưởng âm của khu vực này, sau chuỗi 16 tháng tăng trưởng dương trước đó. Sự suy giảm này chủ yếu do xuất khẩu của Brazil giảm 25,5%, xuống chỉ còn 2,8 triệu bao.

Xuất khẩu cà phê của Brazil giảm do hiệu ứng nền cao của cùng kỳ và sự phục hồi nguồn cung trở lại từ Indonesia và Việt Nam. Trước đó, trong niên vụ 2023-2024, xuất khẩu cà phê robusta nhân xanh của Brazil đã tăng rất mạnh để bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung của thị trường, đạt mức bất thường 9,4 triệu bao, cao hơn nhiều so với mức trung bình 5 năm là 3,5 triệu bao (giai đoạn từ niên vụ 2018-2019 đến 2022-2023).

Do đó, tổng xuất khẩu cà phê các loại của Brazil trong niên vụ 2023-2024 tăng 35,1% so với niên vụ trước, đạt kỷ lục 50,1 triệu bao, so với mức trung bình 5 năm là 40,9 triệu bao (niên vụ 2018-2019 – 2022-2023).

Khi nguồn cung từ Indonesia và Việt Nam trở lại mức bình thường trong niên vụ 2024-2025 và 2025-2026, sự sụt giảm trong xuất khẩu của Brazil nói riêng, và của Nam Mỹ nói chung, là điều khó tránh khỏi.

Một trong những quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu khác trong khu vực là Colombia cũng ghi nhận xuất khẩu giảm 19,4% trong tháng 1, xuống còn hơn 0,9 triệu bao. Liên đoàn Cà phê Quốc gia Colombia cho biết sản lượng cà phê tháng 1 của nước này chỉ đạt 0,9 triệu bao, giảm từ gần 1,4 triệu bao của cùng kỳ năm trước, tương đương mức giảm 34,1%.