IEA dự báo tình trạng thiếu hụt dầu diesel toàn cầu kéo dài sang năm 2027

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vào ngày 14/10 đưa ra cảnh báo rằng tình trạng thắt chặt nguồn cung trên thị trường dầu diesel toàn cầu sẽ còn kéo dài sang năm tới...

Trong Báo cáo Thị trường dầu lửa cập nhật hàng tháng của tháng 10, IEA nhận định thế giới sẽ tiếp tục khan hiếm dầu diesel cho đến nửa sau năm 2027.

Theo IEA, tình trạng thắt chặt trái mùa trên thị trường dầu diesel trong quý 3/2026, kết hợp với tốc độ sụt giảm tồn kho 'mạnh hơn nhiều so với bình thường' trong 3 tháng trước đó, đã 'khiến thị trường dầu diesel toàn cầu thiếu hụt nguồn dự trữ thiết yếu ngay trước mùa cao điểm nhu cầu vào mùa đông'.

Dữ liệu từ IEA cho thấy, trong tháng 9, xuất khẩu dầu diesel toàn cầu đã giảm 700.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm ngoái. Cơ quan này lưu ý rằng mức sụt giảm 1,3 triệu thùng/ngày từ Nga và Trung Đông 'chỉ được bù đắp một phần nhờ nguồn cung tăng lên từ các khu vực khác'.

Mặc dù giá năng lượng cao hơn đã làm giảm nhu cầu dầu mỏ nói chung, IEA cho biết 'nhu cầu dầu diesel, vốn tương đối ít nhạy cảm với giá cả, vẫn duy trì ở mức cao', một phần do biện pháp của các chính phủ nhằm giảm bớt gánh nặng giá cao cho người tiêu dùng.

IEA nhận định: 'Tồn kho sụt giảm, biên lợi nhuận lọc dầu tăng vọt và tình trạng giá giao sau thấp hơn giá giao ngay ngày càng sâu sắc phản ánh nhu cầu cấp thiết phải bổ sung nguồn cung. Tuy nhiên, ngay cả khi sản lượng lọc dầu phục hồi nhanh chóng vào cuối năm, nguồn cung dầu diesel vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu trong quý 4/2026. Điều này cho thấy việc khôi phục dự trữ - không tính đến những biến động theo mùa thông thường - là việc khó có thể làm được trước nửa sau năm 2027'.

IEA chỉ ra rằng giá bán buôn dầu diesel tại thị trường Singapore đã vượt mốc 200 USD/thùng vào giữa tháng 9, còn tại châu Âu và Mỹ, giá đã chạm mức cao kỷ lục khoảng 220 USD/thùng. Báo cáo cũng nêu rõ: 'Giá bán lẻ dầu diesel tại hầu hết các nền kinh tế lớn cũng tăng theo, chạm các mức cao kỷ lục'.

Đồng thời, IEA cảnh báo rằng những căng thẳng trên thị trường vận tải dầu thô có thể khiến giá dầu diesel tại các khu vực nhập khẩu chính loại nhiên liệu này, bao gồm châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh, tiếp tục tăng trong những tuần tới.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã đạt được một thỏa thuận cung ứng dầu diesel với Tổng thống Nga Vladimir Putin mà theo đó, Nga sẽ cung ứng hàng triệu tấn dầu diesel ra thị trường toàn cầu, với 300.000 tấn được cung ứng trong đợt đầu tiên. Đây được xem là một nỗ lực của ông Trump nhằm giải tỏa tâm lý lo ngại về vật giá leo thang của cử tri Mỹ trước thềm cuộc bầu cửa giữa nhiệm kỳ.

Tháng trước, giá dầu diesel tại Mỹ lần đầu tiên trong lịch sử chạm mốc 6 USD/gallon trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran tiếp tục tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu. Ngày 14/10, giá dầu diesel bình quân toàn quốc ở Mỹ là gần 6,3 USD/gallon, chỉ giảm nhẹ so với kỷ lục hơn 6,5 USD/gallon ghi nhận vào hôm 22/9 - theo dữ liệu từ AAA. Một số nhà quan sát thị trường cảnh báo rằng mức giá cao này có thể còn kéo dài trong nhiều tháng tới.

Theo hãng tin Reuters, hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga từ cảng Primorsk trên biển Baltic đã được nối lại vào hôm thứ Ba tuần này, với một tàu chở dầu mang theo khoảng 40.000 tấn dầu diesel hàm lượng lưu huỳnh cực thấp đang hướng tới Morocco.

Sau khi chiến tranh giữa Nga và Ukraine bắt đầu vào năm 2022, các mặt hàng năng lượng của Nga đã bị các chính phủ phương Tây áp hàng loạt biện pháp trừng phạt mạnh tay. Sau khi ông Trump tuyên bố thỏa thuận dầu diesel với Nga, Bộ Tài chính Mỹ tạm thời miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga cho đến tháng 4/2027 theo một giấy phép chung được ban hành vào cùng ngày 9/10.

Tuy nhiên, thỏa thuận giữa ông Trump và ông Putin đã vấp phải sự chỉ trích từ cả hai đảng tại Mỹ, đồng thời cũng bị các nhà lập pháp châu Âu phản đối. Phát biểu tại các cuộc họp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ở Bangkok hôm thứ Tư, ông Valdis Dombrovskis, Ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề kinh tế và năng suất, cảnh báo rằng 'đây không phải là lúc để nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga'.

Ông Dombrovski nói: 'Nếu xét riêng về thỏa thuận dầu diesel này, cần lưu ý rằng khối lượng được đề cập không có ý nghĩa đáng kể về mặt kinh tế vĩ mô. Hơn nữa, vẫn còn một dấu hỏi lớn về việc liệu Nga có thực sự đủ khả năng cung cấp số lượng đó hay không'.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni vào ngày 14/10 cũng cảnh báo rằng thỏa thuận này đi ngược lại các nỗ lực nhằm đưa Nga ngồi vào bàn đàm phán với Ukraine.

Báo cáo lần này của IEA dự báo nhu cầu dầu tổng thể toàn cầu sẽ giảm trung bình 2,6 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2026. Theo cơ quan này, dầu diesel sẽ chiếm 25% mức sụt giảm nhu cầu đó.

Trong khi đó, nguồn cung dầu được dự báo sẽ giảm trung bình 5,8 triệu thùng mỗi ngày trong năm nay, trước khi đảo chiều và tăng 7,7 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027.

Tuy nhiên, IEA cảnh báo rằng 'các cuộc tấn công mới tại Vùng Vịnh đang khiến sự phục hồi trở nên mong manh'.

Trong tuần qua, thủ đô Riyadh của Saudi Arabia đã hứng chịu hàng loạt cuộc tấn công từ lực lượng Houthi ở Yemen, trong đó một số vụ tấn công đã gây thương vong. Ngày 14/10, giới chức Saudi Arabia cho biết một tòa nhà hành chính thuộc tập đoàn dầu khí quốc doanh Saudi Aramco đã trở thành mục tiêu tấn công trong đêm.

IEA nhận định trong báo cáo của mình rằng các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia có nguy cơ làm chệch hướng sự phục hồi của nguồn cung dầu. Trước đó, việc nước này tăng sản lượng trong tháng 9 đã góp phần thúc đẩy sự cải thiện nguồn cung dầu từ nhóm OPEC+, liên minh giữa Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) và một số thành viên ngoài khối gồm Nga.