Kinh tế Nga vẫn tăng trưởng, nhưng những 'vết nứt' ngày càng lộ rõ

Kinh tế Nga vẫn tăng trưởng, nhưng những 'vết nứt' ngày càng lộ rõThiên Ân-16/08/2026 14:30 (GMT+7)(VNF) - GDP Nga tiếp tục tăng trưởng nhờ chi tiêu quân sự và nguồn thu năng lượng, nhưng thâm hụt ngân sách, lạm phát, doanh thu dầu khí suy giảm và sức mua của người dân đang cho thấy nền kinh tế thời chiến không còn vững vàng như những con số bề mặt.TIN LIÊN QUANKinh tế Nga đối diện 'thách thức' mới25/12/2025 03:52Hai chỉ số nổi bật đối với nền kinh tế NgaNềnkinh tế thời chiến của Ngađang được chú ý nhiều hơn trong những tuần gần đây, khi Ukraine liên tục sử dụng máy bay không người lái tầm xa tấn công các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu của Nga.Dù vẫn tăng trưởng và thậm chí vượt một số dự báo, các nhà phân tích cho rằng những con số bề mặt đang che giấu nhiều áp lực sâu sắc hơn. Nền kinh tế Nga ngày càng phụ thuộc vào chi tiêu quân sự, thuế cao hơn và các khoản tín dụng ngân hàng được trợ cấp.Tuy nhiên, câu hỏi lớn là liệu những sức ép kinh tế này có đủ để khiến Nga từ bỏ cuộc chiến hay không. Ông Alex Kolyandr, Giám đốc khu vực châu Âu tại công ty tư vấn Eurasia Group, cảnh báo rằng nếu tình hình kinh tế tiếp tục xấu đi, Tổng thống Vladimir Putin có thể lựa chọn leo thang xung đột thay vì chờ nguồn lực tài chính suy yếu thêm.Đại sứ quán Nga tại London và Bộ Ngoại giao Nga chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức.Biểu tượng của Alfa Bank, một ngân hàng tư nhân của Nga. (Ảnh: CNBC)Ông Kolyandr cho rằng Điện Kremlin vẫn có thể tìm cách cân đối ngân sách thông qua một số “mánh khóe kế toán”, nhưng những vấn đề kinh tế mà Nga đang đối mặt sẽ không biến mất mà ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.“Điều đó đã bắt đầu rồi, thông qua lạm phát, thông qua sự suy giảm của nền kinh tế phi quân sự, thông qua lãi suất cao hơn”, ông nói.Lần đầu tiên kể từ năm 2023, nền kinh tế Nga đã tăng trưởng trở lại trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6. Theo số liệu chính thức được công bố tuần này, GDP của nước này tăng 1,3% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II, trong khi GDP tăng 0,6% trong nửa đầu năm. Kết quả quý II cũng vượt dự báo của chính phủ và ngân hàng trung ương.Những số liệu này cho thấy chi tiêu của chính phủ cho tổ hợp công nghiệp quốc phòng, cùng với giá dầu khí tăng gần đây, đang tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế thời chiến của Nga.Tuy nhiên, ông Charles Lichfield, Giám đốc phân tích và dự báo kinh tế tại Trung tâm Kinh tế Địa lý thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, cho rằng hai chỉ số đáng chú ý nhất để đánh giá sức khỏe thực sự của nền kinh tế Nga là thâm hụt ngân sách và lạm phát.Ông Lichfield cho biết Nga đang trên đà tăng gấp đôi mức thâm hụt ngân sách so với năm 2025, trong khi mức thâm hụt của năm 2025 cũng đã cao gấp đôi năm 2024. Đáng chú ý, nguồn thu từ năng lượng của nước này đang giảm, dù giá nhiên liệu hóa thạch đã tăng trong những tháng gần đây.Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu từ dầu khí của Nga chỉ bằng 64% so với cùng kỳ hai năm trước. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, trong khi các biện pháp trừng phạt mới của phương Tây cũng bắt đầu tạo thêm sức ép.Liên minh châu Âu đã hạ trần giá dầu Nga và tăng cường các biện pháp nhằm vào những tổ chức, cá nhân bị cáo buộc hỗ trợ “hạm đội bóng tối” của Moscow.Lạm phát cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Ông Lichfield cho biết Nga từng đưa lạm phát về mức mục tiêu 4% vào cuối năm 2025, một kết quả đáng kể nếu xét đến những sức ép cả trong nước lẫn quốc tế. Tuy nhiên, ông cho rằng mức ổn định này khó duy trì trong thời gian dài.Kinh tế Nga khó có thể quyết định cuộc chiến ở UkraineNhững thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang cho thấy áp lực kinh tế đã bắt đầu tác động tới đời sống của người dân.Đầu năm nay, nhà bán lẻ lớn nhất Nga cho biết người tiêu dùng ngày càng chuyển sang các sản phẩm thực phẩm giá rẻ và hàng mang nhãn hiệu riêng của các chuỗi bán lẻ.Sự thay đổi nhỏ trong lựa chọn thực phẩm phản ánh một xu hướng lớn hơn. Khi thu nhập thực tế chịu sức ép và chi phí sinh hoạt tăng, người tiêu dùng Nga đang phải điều chỉnh cách chi tiêu, ưu tiên các sản phẩm có giá thấp hơn.Người dân xếp hàng chờ đổ xăng tại một trạm xăng Lukoil ở Moscow. (Ảnh: CNBC)Điện Kremlin vẫn còn một số lựa chọn để giảm áp lực ngân sách. Theo ông Lichfield, chính phủ có thể tăng thuế đối với các doanh nghiệp dầu khí, tìm cách vay vốn quốc tế hoặc sử dụng một phần lượng dự trữ của ngân hàng trung ương hiện vẫn nằm trong các khu vực pháp lý không bị trừng phạt.Khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga đã bị phong tỏa sau khi chiến tranh bắt đầu. Ngân hàng trung ương Nga được cho là vẫn còn khoảng 300 tỷ USD dự trữ nằm trong nước hoặc tại những khu vực pháp lý chưa áp đặt lệnh trừng phạt.Về mặt kỹ thuật, một phần số tiền này có thể được sử dụng để bù đắp thiếu hụt ngân sách. Tuy nhiên, việc sử dụng dự trữ có thể làm suy yếu niềm tin vào cam kết của ngân hàng trung ương trong việc kiểm soát lạm phát.Ông Lichfield không cho rằng Nga sẽ chấm dứt chiến tranh chỉ vì những sức ép kinh tế hiện nay.Bà Elina Ribakova, chuyên gia cao cấp tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, cũng cho rằng nền kinh tế Nga khó có thể buộc Moscow phải chấm dứt chiến tranh, đặc biệt khi nước này vẫn được hưởng lợi từ giá dầu tương đối cao.Giá dầu đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với khả năng duy trì cuộc chiến của Nga. Khi giá dầu giảm mạnh vào tháng 1 và tháng 2, chính phủ Nga đã phải tính đến khả năng điều chỉnh ngân sách năm 2026 dù năm mới chỉ bắt đầu. Theo bà Ribakova, đó là dấu hiệu cho thấy áp lực tài chính đối với Moscow đã trở nên đáng kể.Nga cũng đang phải đối mặt với những vấn đề ngày càng rõ rệt trên thị trường nhiên liệu trong nước. Các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu, kho chứa và hệ thống logistics đã làm gián đoạn nguồn cung, buộc một số khu vực phải áp dụng các biện pháp hạn chế bán xăng.Bà Ribakova cho rằng Putin đã “đặt cược quá nhiều” vào cuộc chiến và gần như cảm thấy ông phải tiếp tục.Điều này cũng lý giải vì sao sức ép kinh tế chưa chắc tạo ra một thay đổi nhanh chóng trong chính sách của Moscow. Nền kinh tế Nga có thể đang xuất hiện nhiều vết nứt, nhưng nhờ chi tiêu quân sự, nguồn thu năng lượng và khả năng huy động các nguồn lực trong nước, Điện Kremlin vẫn còn dư địa để duy trì chiến tranh.Vấn đề là những nguồn lực đó có thể duy trì được bao lâu và cái giá mà nền kinh tế Nga phải trả sẽ lớn đến mức nào.TheoCNBCVì sao Nga liên tục bán vàng?Vì sao Nga liên tục bán vàng?Tài chính quốc tế(VNF) - Trong 12 tháng qua, Nga đã trở thành một trong những quốc gia bán vàng nhiều nhất thế giới. Theo các chuyên gia, động thái này nhằm huy động tiền mặt để ứng phó với áp lực ngân sách ngày càng lớn, nhưng chưa hẳn là dấu hiệu báo trước một cuộc khủng hoảng tài chính.