Lạm phát Mỹ nóng hơn dự báo, thách thức đối với Fed gia tăng

Giá hàng hóa và dịch vụ ở Mỹ trong tháng 10 tăng mạnh hơn dự báo, cho thấy thách thức gia tăng đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong cuộc chiến chống lạm phát...

Theo báo cáo được Cục Thống kê lao động (BLS) thuộc Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 10/11, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) - thước đo toàn diện về giá cả trong toàn bộ nền kinh tế Mỹ - tăng 0,4% trong tháng 10 so với tháng 9, cao hơn mức tăng 0,3% mà các chuyên gia kinh tế dự báo trong các cuộc khảo sát trước đó của các hãng tin lớn như Dow Jones hay Reuters.

Nếu loại trừ các mặt hàng có giá cả biến động mạnh như thực phẩm và năng lượng, chỉ số CPI lõi tăng 0,3%, cũng cao hơn mức dự báo là tăng 0,2%.

Theo số liệu điều chỉnh được đưa ra trong báo cáo này, chỉ số CPI toàn phần đã tăng 0,6% và CPI lõi tăng 0,3% trong tháng 9.

Những dữ liệu trên được công bố vào một thời điểm quan trọng đối với Fed, khi cơ quan này đang cân nhắc bước đi tiếp theo về lãi suất. Phát biểu tại một sự kiện ở London vào sáng ngày 10/11, trước khi dữ liệu CPI Mỹ được công bố, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết một báo cáo lạm phát "nóng" có thể khiến ông ủng hộ việc tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm vào tháng 12. Ông nhấn mạnh rằng mức tăng này nên được cân nhắc nếu CPI lõi ở mức "khoảng 0,3%".

Sau đó vài giờ, báo cáo từ BLS đã cho thấy con số lạm phát như vậy.

Theo công cụ FedWatch của công ty sàn giao dịch CME Group, các nhà giao dịch hiện đặt cược 100% rằng Fed sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp tiếp theo vào ngày 8-9/12. Trong đó, khả năng Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm là 90%, còn khả năng Fed chọn mức tăng 0,5 điểm phần trăm là 10%. Trước khi báo cáo CPI mới nhất được công bố, hầu như không ai nghĩ đến mức tăng lãi suất nửa điểm phần trăm.

Trao đổi với hãng tin CNBC, bà Karen Manna, chiến lược gia đầu tư trái phiếu của công ty Federated Hermes, nhận định: "Đây là báo cáo mà thị trường ít mong muốn nhất. Số liệu lạm phát cao hơn dự kiến đặt ra những câu hỏi mới về việc liệu Fed đã thực hiện đủ các biện pháp để kiểm soát áp lực giá cả hay chưa, đồng thời củng cố rủi ro rằng lãi suất có thể cần phải tăng cao hơn nữa và duy trì ở mức cao đó trong thời gian dài hơn".

Trong báo cáo lạm phát tháng 10, BLS không đưa ra con số về tỷ lệ lạm phát hàng năm. Nguyên nhân là do tình trạng Chính phủ Mỹ đóng cửa vào năm ngoái đã khiến cơ quan này không thể thu thập đủ dữ liệu cho tháng 10/2025, dẫn đến việc thiếu cơ sở để so sánh.

Mặc dù giá xăng ở Mỹ đã giảm trong những tuần gần đây, chỉ số giá năng lượng vẫn tăng 0,7% và chỉ số giá xăng tăng 1% so với tháng 9. Tuy nhiên, chỉ số giá khí đốt tự nhiên lại giảm 0,8%.

Giá thực phẩm tăng 0,5%, trong đó giá đồ ăn nhẹ tăng 1%, thịt bò tăng 0,9%, còn các loại thịt khác, gia cầm, cá và trứng tăng 0,5%. Giá dịch vụ vận tải tăng 0,8%. Giá xe mới tăng 0,2%, trong khi giá xe ô tô và xe tải đã qua sử dụng giảm 1,2%.

Chi phí nhà ở tăng 0,3%, đóng góp hơn 30% vào mức tăng chung của CPI toàn phần.

Giá mặt hàng may mặc, lĩnh vực nhạy cảm với thuế quan, chỉ tăng 0,1%. Giá các sản phẩm chăm sóc y tế tăng 0,5%, còn giá vé máy bay tăng 0,4%.

Tại cuộc họp tháng 10, Fed giữ nguyên lãi suất ở khoảng 3,75-4% để chờ đợi các dữ liệu mới, sau đợt tăng lãi suất đầu tiên trong hơn 3 năm vào tháng 9.

Mặc dù giá xăng dầu gần đây đã hạ nhiệt, các quan chức Fed vẫn bày tỏ lo ngại rằng những tác động từ cuộc chiến tại Iran và các chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang dần bám rễ sâu vào nền kinh tế. Tốc độ lạm phát ở Mỹ đã duy trì trên mức mục tiêu 2% của Fed trong khoảng 5 năm rưỡi qua.

Phát biểu ngày 10/11 sau khi báo cáo lạm phát được công bố, Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas, bà Lorie Logan, cho rằng cần có thêm hai đợt tăng lãi suất, mỗi đợt 0,25 điểm phần trăm. Bà Logan nhấn mạnh việc CPI tăng 'cao hơn dự kiến' và bày tỏ lo ngại rằng chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát chính mà Fed sử dụng, cũng có thể tăng cao hơn dự báo khi được công bố vào cuối tháng 11.

'Có thể Fed cần hành động nhanh hơn trong mùa đông này so với tốc độ đã thực hiện trong mùa thu vừa qua. Sau khi thực hiện thêm hai đợt tăng lãi suất nữa, theo quan điểm của tôi, chúng ta nên tạm dừng để đánh giá các diễn biến kinh tế và tài chính, từ đó xác định xem cần có những bước đi tiếp theo nào cho phù hợp', bà Logan nói.

Ngoài các vấn đề về thuế quan và chiến tranh, áp lực lạm phát ở Mỹ còn đến từ làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Giá điện ở Mỹ đã tăng 0,9% trong tháng 10 so với tháng 9, một hệ quả tiềm ẩn từ sự bùng nổ của lĩnh vực AI.

Phát biểu vào cuối ngày 10/11, bà Anna Paulson, Chủ tịch Fed tại Philadelphia, đã liệt kê thuế quan, giá năng lượng và quá trình phát triển hạ tầng AI là những 'yếu tố chính khiến lạm phát vẫn ở mức cao'. Bà dẫn một nghiên cứu cho thấy tác động từ thuế quan đang 'bắt đầu giảm dần', nhưng nhấn mạnh rằng báo cáo CPI mới nhất cho thấy 'áp lực lạm phát vẫn còn hiện hữu rõ rệt'.

'Hiện tại, việc tiếp tục thắt chặt chính sách một cách dần dần là phù hợp. Tuy nhiên, lộ trình cụ thể sẽ phụ thuộc vào diễn biến thực tế, và tôi sẽ theo dõi sát sao các dữ liệu', CNBC dẫn lời bà Paulson.

Dù áp lực lạm phát lớn, người tiêu dùng Mỹ vẫn tiếp tục chi tiêu. Theo Bộ Thương mại Mỹ, doanh thu bán lẻ của nước này trong tháng 9 đã tăng 0,8% so với tháng trước, cao hơn nhiều so với dự báo tăng 0,3-0,4% mà giới phân tích đưa ra.

Nhiều doanh nghiệp ở Mỹ lại đang lên kế hoạch tăng giá bán hàng hóa lên cao hơn nữa. Theo kết quả khảo sát tháng 10 của Liên đoàn Doanh nghiệp độc lập Quốc gia Mỹ (NFIB), 37% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết họ dự định tăng giá trong 3 tháng tới, tỷ lệ cao nhất kể từ tháng 7/2022.