Từ kỳ vọng đến phép thử của thị trường
Bitcoin đang giao dịch quanh vùng 86.000 USD, sau khi chạm 87.000 USD trong tuần này - mức cao nhất kể từ cuối tháng 1. Từ vùng giá hiện tại, Bitcoin cần tăng thêm khoảng 16% để chạm mốc 100.000 USD. Đây không phải biên độ hiếm gặp trong lịch sử của tài sản này, nhưng cũng không đồng nghĩa mục tiêu trên sẽ sớm trở thành hiện thực.
Dữ liệu trên thị trường quyền chọn cho thấy nhà đầu tư đã bắt đầu đặt cược vào kịch bản Bitcoin chạm mốc sáu chữ số. Trên Deribit, một trong các sàn giao dịch quyền chọn tài sản mã hóa lớn, giá thực hiện 100.000 USD đang có quy mô hợp đồng mở quyền chọn mua thuộc nhóm cao nhất ở nhiều kỳ hạn.
Quyền chọn mua, hay call option, là loại hợp đồng cho phép người nắm giữ quyền mua tài sản tại một mức giá xác định trong tương lai. Việc hợp đồng tập trung tại mốc 100.000 USD phản ánh nhu cầu phòng ngừa rủi ro hoặc kỳ vọng giá tăng của một bộ phận nhà đầu tư.
Giá quyền chọn đang hàm ý xác suất khoảng 27% Bitcoin kết thúc năm trên 100.000 USD. Xác suất hàm ý là mức xác suất được suy ra từ giá giao dịch quyền chọn và kỳ vọng của người mua, người bán trên thị trường. Chỉ số này có thể thay đổi nhanh theo giá Bitcoin, mức biến động và thời gian còn lại đến ngày đáo hạn.
Một yếu tố đáng chú ý là Bitcoin đã vượt vùng 83.000-86.000 USD, khu vực mà Glassnode xác định có sự hội tụ giữa giá vốn bình quân của các nhà đầu tư ETF, chi phí nắm giữ của nhóm nhà đầu tư dài hạn và vị thế trên thị trường phái sinh. Glassnode ước tính giá vốn bình quân của nhà đầu tư ETF Bitcoin vào khoảng 83.370 USD.
Giá vốn bình quân là mức giá mua trung bình của một nhóm nhà đầu tư. Khi Bitcoin giao dịch trên khu vực này, một bộ phận nhà đầu tư ETF chuyển từ trạng thái lỗ chưa thực hiện sang có lãi chưa thực hiện. Điều này có thể làm giảm áp lực bán do thua lỗ, nhưng đồng thời cũng có thể tạo điều kiện cho một số nhà đầu tư chốt lời khi giá tăng.
Giới chuyên gia nhận định, việc vượt vùng 83.000-86.000 USD có thể hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn. Tuy nhiên, khả năng Bitcoin tiến gần 100.000 USD vẫn phụ thuộc vào việc lực mua giao ngay có đủ mạnh để hấp thụ lực chốt lời hay không, thay vì chỉ dựa vào các tín hiệu kỹ thuật hoặc diễn biến trên thị trường quyền chọn.
Dòng tiền thực và đòn bẩy quyết định độ bền của nhịp tăng
Động lực quan trọng của nhịp tăng hiện tại đến từ các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ. Nhóm quỹ này hút ròng gần 1 tỷ USD trong phiên thứ Hai, mức cao nhất từ đầu năm 2026 và cũng là phiên thu hút vốn mạnh nhất kể từ tháng 10/2025.
Dòng vốn ETF được thị trường theo dõi như một chỉ dấu về nhu cầu đầu tư thông qua hệ thống tài chính truyền thống. Nếu dòng tiền duy trì trong nhiều phiên, ETF có thể đóng vai trò hỗ trợ cho giá Bitcoin nhờ lực mua trên thị trường giao ngay. Tuy vậy, một phiên hút vốn đột biến chưa đủ để khẳng định xu hướng sẽ kéo dài, bởi nhà đầu tư ETF có thể giảm giải ngân hoặc đảo chiều rút vốn khi điều kiện thị trường thay đổi.
Trong khi đó, đợt phục hồi gần đây cũng có sự đóng góp lớn từ hoạt động thanh lý vị thế bán khống. Hơn 920 triệu USD vị thế đặt cược giá giảm đã bị thanh lý khi Bitcoin và các đồng tiền mã hóa vốn hóa lớn đồng loạt tăng giá.
Thanh lý vị thế xảy ra khi nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy không còn đủ tài sản ký quỹ để duy trì giao dịch. Với vị thế bán khống, sàn giao dịch sẽ đóng lệnh bằng cách mua lại tài sản, từ đó tạo thêm lực mua và có thể khuếch đại đà tăng trong ngắn hạn.
Hợp đồng mở trên thị trường hợp đồng tương lai vĩnh cửu cũng tăng lên gần 160 tỷ USD, mức cao nhất kể từ cuối tháng 10/2025. Hợp đồng mở, hay open interest, là tổng giá trị các vị thế phái sinh chưa được đóng. Khi chỉ số này tăng nhanh cùng giá Bitcoin, điều đó có thể phản ánh dòng tiền đầu cơ và việc sử dụng đòn bẩy đang quay trở lại.
Có thể thấy, nhịp tăng của Bitcoin đang được hỗ trợ đồng thời bởi dòng tiền ETF và hoạt động đóng vị thế bán. Dòng vốn ETF, nếu được duy trì, có thể tạo nền tảng ổn định hơn cho thị trường. Trái lại, nếu đòn bẩy tăng nhanh hơn dòng tiền mua giao ngay, rủi ro biến động mạnh sẽ gia tăng khi giá đảo chiều.
Cấu trúc thị trường thay đổi, nhưng rủi ro chu kỳ vẫn còn
Bitcoin đang hướng tới tháng tăng thứ ba liên tiếp. Theo CoinDesk, Bitcoin tăng 4,8% trong tháng 7, 25,2% trong tháng 8 và khoảng 10,9% trong tháng 9 tại thời điểm dữ liệu được công bố. Nếu tháng 9 kết thúc trong sắc xanh, đây sẽ là chuỗi tăng ba tháng đầu tiên của Bitcoin kể từ năm 2012.
Tuy nhiên, tiền lệ này chỉ xuất hiện một lần trong lịch sử. Năm 2012, Bitcoin tăng lần lượt 41%, 6,4% và 24,4% trong ba tháng từ tháng 7 đến tháng 9, sau đó giảm 9,7% trong tháng 10 trước khi bước vào một nhịp tăng rất mạnh trong những tháng tiếp theo.
Song, đó là những gì đã diễn ra trong quá khứ. Tại thời điểm đó, Bitcoin là tài sản có quy mô rất nhỏ, thanh khoản thấp và dễ chịu tác động bởi lượng tiền hạn chế. Hiện nay, Bitcoin hoạt động trong một thị trường lớn hơn nhiều, với sự tham gia của các quỹ ETF, tổ chức đầu tư, thị trường hợp đồng tương lai, quyền chọn và các chiến lược giao dịch chênh lệch giá, giúp thanh khoản phân tán trên nhiều nền tảng hơn.
Báo cáo của Glassnode và Fasanara Digital công bố tháng 12/2025 cho thấy biến động thực tế trong một năm của Bitcoin đã giảm từ 84,4% xuống 43%. Biến động thực tế đo lường mức dao động giá đã diễn ra trong một giai đoạn. Báo cáo cũng ghi nhận khối lượng giao dịch Bitcoin giao ngay hằng ngày tăng lên khoảng 8-22 tỷ USD, so với vùng 4-13 tỷ USD trong chu kỳ trước. Theo hai tổ chức này, độ sâu thị trường và sự tham gia ngày càng lớn của dòng vốn tổ chức là những yếu tố góp phần làm thay đổi cấu trúc giao dịch.
Ông Ben Nadareski, Giám đốc điều hành nền tảng tài chính phi tập trung Solstice, nhận định thanh khoản lớn hơn có thể giúp thị trường tài sản mã hóa hạn chế những chu kỳ tăng giảm cực đoan từng ghi nhận vào các năm 2017 và 2021.
Một diễn biến khác là Strategy đã trở lại mua Bitcoin sau giai đoạn tạm dừng. Doanh nghiệp này mua thêm 950 Bitcoin, trị giá khoảng 75,7 triệu USD, với giá mua bình quân 79.670 USD mỗi Bitcoin trong giai đoạn 14-20/9. Sau thương vụ, Strategy nắm giữ 846.000 Bitcoin, với tổng giá vốn khoảng 63,8 tỷ USD và giá vốn bình quân 75.416 USD mỗi Bitcoin.