Liệu Chủ tịch Fed có hạ lãi suất như Tổng thống Trump mong muốn?

Tuy nhiên, một câu hỏi được đặt ra sau khi ông Warsh chính thức nhậm chức vào hôm thứ Sáu vừa rồi là liệu ông có thể có đủ sự ủng hộ chính trị để tăng lãi suất - ngược lại với mong muốn của ông Trump - hay không.

Trong buổi lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Warsh tại Nhà Trắng, ông Trump đã đưa ra quan điểm mà ông hy vọng vị Chủ tịch mới hành động theo, rằng không cần phải kiềm chế một nền kinh tế Mỹ đang tăng trưởng mạnh và sự tăng trưởng đó sẽ không gây ra lạm phát. "Chúng ta muốn ngăn chặn lạm phát, nhưng chúng ta không muốn ngăn chặn sự vĩ đại' của kinh tế Mỹ - ông Trump nói.

Ông Warsh tiếp quản nền kinh tế Mỹ đúng vào một thời điểm đầy rủi ro. Lạm phát đang gia tăng, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn đang leo thang, và ngày càng nhiều nhà đầu tư cho rằng động thái tiếp theo của Fed có thể là tăng lãi suất, thay vì cắt giảm lãi suất như ông Trump mong muốn và ông Warsh được đề cử vào ghế Chủ tịch Fed để thực hiện - theo tờ báo Wall Street Journal.

MONG MUỐN CỦA ÔNG TRUMP XUNG ĐỘT VỚI TÍN HIỆU TỪ THỊ TRƯỜNG

Cuộc chiến ở Iran - được phát động một tháng sau khi ông Trump chọn ông Warsh cho vị trí chủ tịch Fed đã làm xáo trộn chương trình nghị sự: các điều kiện hỗ trợ cho việc cắt giảm lãi suất, chẳng hạn như lạm phát giảm hoặc thị trường lao động hạ nhiệt, ngày càng trở nên xa vời. Vấn đề càng phức tạp khi sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực của nhu cầu và tăng trưởng kinh tế, qua đó làm tăng áp lực giá trong ngắn hạn thay vì giảm bớt áp lực đó.

Trong những tuần gần đây, chính quyền ông Trump đã tìm ra cách để quản lý khoảng cách giữa những gì ông Trump muốn và những gì thị trường sẽ cho phép. Lập luận của họ, được đưa ra trong tháng này bởi hai quan chức kinh tế cao cấp nhất của ông Trump, là áp lực lạm phát cao chỉ là hệ quả một cú sốc nguồn cung tạm thời mà Fed có thể bỏ qua, và vì vậy các đợt cắt giảm lãi suất mà ông Trump muốn có vẫn đang đến, chỉ là đến muộn hơn.

"Không có gì tạm thời hơn một cú sốc nguồn cung' - Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin CNBC vào tuần trước. Ông dự báo lạm phát sẽ xuống thang sau 1-2 báo cáo lạm phát nóng nữa.

Vài ngày trước đó, ông Kevin Hassett, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng (NEC), đã đưa ra cùng một lập luận trên Bloomberg TV: "Chúng ta thực sự có khả năng sẽ thấy các đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay nhờ ông Kevin Warsh'.

Nhưng thị trường lại có cái nhìn khác. Các nhà đầu tư đang từ bỏ hy vọng việc Fed giảm lãi suất trong năm nay, do đó họ bán tháo trái phiếu, đẩy lợi suất trái phiếu lên cao. Điều đó làm cho lãi suất đi vay trên thực tế gia tăng đối với các khoản vay như thế chấp nhà, mua xe, thẻ tín dụng…

Một số nhà kinh tế hiện cho rằng Fed sẽ phải nghiêm túc xem xét việc tăng lãi suất, thay vì chỉ giữ nguyên. Nếu Fed giữ nguyên lãi suất nhưng lạm phát tiếp tục tăng, điều đó có nghĩa là Fed đã thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng hơn chỉ bằng cách đứng yên. Ông Warsh đã nói rằng ông sẽ quyết định chính sách và lãi suất dựa trên tình hình thực tế. Ông nói ông không có bất kỳ thỏa thuận nào với Tổng thống để hạ lãi suất.

Đầu tuần trước, ông Trump đã đưa ra một câu trả lời mơ hồ khi được hỏi liệu ông có chấp nhận lãi suất tăng thay vì giảm trong nhiệm kỳ chủ tịch Fed của ông Warsh hay không. "Tôi sẽ để ông ấy làm những gì ông ấy muốn làm", ông nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn tờ Washington Examiner. Phát biểu này của ông Trump đã mở rộng phạm vi các kịch bản mà các nhà đầu tư dự báo về chính sách của Fed dưới sự lãnh đạo của ông Warsh - theo ông James Egelhof, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng BNP Paribas tại Mỹ.

"Trước đây, nhiều khách hàng của tôi cho rằng Nhà Trắng phản đối mạnh việc tăng lãi suất, và do đó Fed sẽ gặp trở ngại nếu có ý định tăng lãi suất', ông Egelhof nói, cho rằng phát biểu trên của ông Trump "đã hỗ trợ cho việc thị trường trái phiếu định giá lại theo chiều hướng lãi suất sẽ tăng'.

Các chiến lược gia khác không cho rằng ràng buộc chính trị đối với ông Warsh trong vấn đề lãi suất đã biến mất.

"Nếu sự độc lập của ông Warsh không bị nghi ngờ, chúng tôi có thể dự báo các đợt tăng lãi suất vào cuối năm 2026 và trong năm 2027', nhà kinh tế Steve Englander của ngân hàng Standard Chartered nhận định trong một báo cáo vào tuần vừa rồi. Thay vào đó, ông dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất đến hết năm 2027.

THỬ THÁCH VÀ CƠ HỘI ĐỐI VỚI TÂN CHỦ TỊCH FED

Trong phần lớn thời gian của năm 2025, ông Trump đã chỉ trích Chủ tịch Fed sắp mãn nhiệm Jerome Powell vì từ chối cắt giảm lãi suất hoặc khi giảm lãi suất lại không giảm nhiều hơn.

Đang có một sự lo ngại ở Washington và trên Phố Wall rằng nếu ông Warsh hoặc các đồng nghiệp của ông kết luận rằng lãi suất cao hơn là cần thiết, Ông Trump sẽ quay lưng lại với ông Warsh theo cách tương tự như đã làm với chính ông Powell.

Tuy nhiên, các đồng minh của Warsh nói rằng ông có thể tránh kịch bản đó, ít nhất vào lúc này. Trong thời gian chuẩn bị cho phiên điều trần tại Thượng viện vào tháng 4 để chuẩn bị cho việc phê chuẩn ông vào ghế chủ tịch Fed, ông Warsh đã nhận được một cuộc gọi từ Trump hỏi về nền kinh tế - theo tiết lộ của nguồn thạo tin. Các đồng minh của ông Warsh nói rằng mối quan hệ đó có thể mang lại cho ông Warsh một lợi thế mà ông Powell chưa bao giờ có: khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến ông Trump, điều mà vị Chủ tịch Fed vừa kết thúc nhiệm kỳ không coi là một phần công việc của mình.

Nguyên nhân chính khiến áp lực lạm phát ở Mỹ tăng trong thời gian gần đây là cuộc chiến tranh ở Mỹ ở Iran. Đây cũng là lần thứ hai chính quyền ông Trump kêu gọi Fed bỏ qua áp lực giá liên quan đến chính sách của Washington, sau khi lập luận rằng tác động giá của việc tăng thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu cũng chỉ là ảnh hưởng một lần.

Tuy nhiên, bài toán kinh tế mà Warsh phải đối mặt có thể còn sâu hơn. Một số nhà phân tích cho rằng việc bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ gần đây không chỉ phản ánh nỗi sợ lạm phát mà còn là sự chuyển dịch sang một thế giới lãi suất cao hơn - được thúc đẩy bởi thâm hụt ngân sách chính phủ cao hơn và sự bùng nổ AI, yếu tố có thể giúp nâng cao tăng trưởng kinh tế và năng suất lao động, từ đó có thể nâng mức lãi suất mà nền kinh tế có thể chịu đựng được.

Do cuộc chiến ở Iran, Fed có thể cần tăng lãi suất khoảng 1 điểm phần trăm, đảo ngược ba lần cắt giảm mà ngân hàng trung ương đã thực hiện trong nửa cuối năm 2025 - theo ông Joseph Lavorgna, nhà kinh tế trưởng tại công ty SMBC Americas. "Tôi không nghĩ rằng bất kỳ ai có uy tín lại có thể nói rằng Fed nên cắt giảm lãi suất', ông Lavorgna nhận định với Wall Street Journal.

Liệu ông Warsh có thể chống lại khuynh hướng của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) đang dịch chuyển theo hướng xem xét tăng lãi suất - và liệu ông thậm chí có muốn làm điều đó hay không - vẫn còn chưa rõ ràng, theo ông Lavorgna nói. "Phần lớn các nhà hoạch định chính sách sẽ tập hợp lại và hành động theo những gì dữ liệu kinh tế nói với họ', ông nhấn mạnh.

Như vậy, thị trường trái phiếu có thể làm giúp công việc của ông Warsh. Việc bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài chính là một lập luận rằng việc cắt giảm lãi suất, hoặc thậm chí tỏ ra mềm mỏng với lạm phát, có thể đẩy chi phí vay lên cao hơn nữa.

Ông Egelhof, nhà kinh tế của BNP Paribas, nói rằng những tuần và tháng đầu tiên của nhiệm kỳ chủ tịch Fed của ông Warsh sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông Warsh đã dành phần lớn thời gian trong sự nghiệp đến thời điểm này để cảnh báo rằng các ngân hàng trung ương phải cứng rắn với lạm phát. Các điều kiện đã ngăn chặn bất kỳ động thái cắt giảm lãi suất nào Fed cũng chính là những điều kiện có thể cho phép ông Warsh chứng minh uy tín đó.

"Đây là một thử thách, nhưng cũng là một cơ hội to lớn' đối với ông Warsh - ông Egelhof nhấn mạnh.

-An Huy

]]>