Đó là nhận định của các chuyên gia tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026 với chủ đề 'Nơi dòng vốn xanh kết nối cơ hội đầu tư', diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh ngày 6/8. Sự kiện do Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - HOSE: NAB), FiinGroup và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) Việt Nam phối hợp tổ chức, với sự đồng hành của Optima Wealth Partners.
Phát biểu tại Hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), cho biết nhu cầu huy động vốn cho quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam đang rất lớn.
Theo Báo cáo Quốc gia về Khí hậu và Phát triển (CCDR) của Ngân hàng Thế giới, đến năm 2040, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD vốn đầu tư bổ sung để thực hiện các mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Trong đó, khu vực tư nhân được kỳ vọng đóng góp khoảng một nửa tổng nhu cầu vốn.
Tuy nhiên, theo ông Huân, để đáp ứng nhu cầu này, điều thị trường cần không chỉ là thêm nguồn lực tài chính mà còn là nhiều dự án đáp ứng đủ tiêu chuẩn để huy động vốn.
Thông tin thêm, PGS. TS. Nguyễn Hữu Huân cho biết VIFC-HCMC đang định hướng xây dựng Green Capital Conversion Hub (trung tâm chuyển hóa vốn xanh), kết nối quá trình chuẩn bị dự án, cấu trúc tài chính, dữ liệu, cơ chế giảm thiểu rủi ro, đo lường tác động và nhà đầu tư, qua đó chuyển hóa các dự án phát triển bền vững thành những tài sản có thể huy động vốn trên thị trường quốc tế.
Ở góc độ quốc tế, ông Paul Xavier, Cán bộ Chương trình của Tổ chức Tài chính Quốc tế - IFC (World Bank), cho rằng vấn đề hiện nay không còn là có hay không có nguồn vốn, mà là khả năng thu hút dòng vốn. Các nhà đầu tư quốc tế ưu tiên những thị trường có danh mục dự án được chuẩn bị bài bản, hệ thống phân loại xanh rõ ràng, dữ liệu minh bạch và khung chính sách ổn định.
'Chất lượng dự án sẽ quyết định khả năng thu hút các dòng vốn dài hạn, đồng thời góp phần giảm chi phí huy động vốn và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư', ông Paul nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Thuân Ông - Chủ tịch Điều hành FiinGroup & FiinRatings, nhận định nhu cầu vốn xanh của Việt Nam rất lớn nhưng 'điểm nghẽn' không nằm ở nguồn vốn mà ở chất lượng dự án.
Theo ông Thuân, nhiều dự án trong nước vẫn chưa được thiết kế theo các tiêu chuẩn mà nhà đầu tư quốc tế có thể chấp nhận. Ngay cả trước khi xét đến yếu tố 'xanh', dự án phải chứng minh được hiệu quả kinh tế, tính khả thi về tài chính, cấu trúc đầu tư hợp lý và năng lực của chủ đầu tư. Khi đáp ứng được những điều kiện này, yếu tố xanh mới trở thành lợi thế giúp mở rộng cơ sở nhà đầu tư và nâng cao sức hấp dẫn của dự án.
Theo ông Paul Xavier, thị trường tài chính bền vững toàn cầu đang bước sang giai đoạn phát triển mới. Bên cạnh trái phiếu xanh, hệ sinh thái tài chính đã mở rộng với trái phiếu bền vững, trái phiếu xã hội, trái phiếu chuyển đổi và nhiều công cụ tài chính chuyên biệt khác.
'Quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế bền vững không thể chỉ dựa vào một sản phẩm tài chính, mà cần một hệ sinh thái tài chính toàn diện, đáp ứng nhu cầu của nhiều lĩnh vực, nhiều nhóm doanh nghiệp và các giai đoạn chuyển đổi khác nhau. Khi thị trường ngày càng phát triển, việc xây dựng một 'ngôn ngữ chung' cũng trở thành yêu cầu quan trọng', ông Paul nói.
'So với các trung tâm tài chính như London, Singapore, Hong Kong, Luxembourg hay Abu Dhabi, những thị trường này đều đã xây dựng khá hoàn chỉnh hệ thống tiêu chuẩn, công bố thông tin và phân phối sản phẩm tài chính xanh, khoảng trống mà Việt Nam có thể tập trung là khâu 'thượng nguồn', gồm chuẩn bị dự án, cấu trúc dòng tiền và đưa dự án đáp ứng điều kiện tiếp cận nhà đầu tư quốc tế'.
Từ góc độ ngân hàng, ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank cho biết, yêu cầu chuẩn hóa dự án ngày càng cao cũng là lý do hội nghị được tổ chức theo hướng kết nối các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, ngân hàng, doanh nghiệp và đơn vị tư vấn để chia sẻ kinh nghiệm triển khai các giao dịch thực tế, từ chuẩn bị dự án, thu xếp nguồn vốn đến quản lý sau giải ngân.
Theo ông Võ Hoàng Hải, phần lớn dòng vốn xanh hiện nay được dẫn truyền thông qua hệ thống ngân hàng. Khi tiếp nhận các nguồn vốn từ IFC, ADB và các định chế tài chính quốc tế, các ngân hàng thương mại đồng thời tiếp nhận các yêu cầu về quản trị rủi ro, công bố thông tin, đánh giá tác động môi trường - xã hội (ESG) và hệ thống tiêu chí phân loại xanh.
Những yêu cầu này sau đó được tích hợp vào quy trình thẩm định, cấp tín dụng và giám sát sử dụng vốn đối với khách hàng doanh nghiệp, từng bước hình thành một 'ngôn ngữ chung' giữa nhà đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp.
'Hệ thống ngân hàng sẽ là cầu nối chuyển hóa các tiêu chuẩn của thị trường vốn quốc tế thành những tiêu chí cụ thể trong hoạt động cấp tín dụng, giúp doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hồ sơ, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội trước khi tiếp cận các nguồn vốn quốc tế', ông Hải cho biết.
Cũng theo ông Hải, khi doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn về quản trị, minh bạch thông tin và phát triển bền vững, quá trình thẩm định sẽ thuận lợi hơn, chi phí huy động vốn được cải thiện, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn vốn dài hạn. Đây cũng là cách các chuẩn mực quốc tế từng bước được đưa vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thông qua hệ thống ngân hàng.
Theo ông Nguyễn Quang Thuân, các dòng vốn xanh quốc tế hiện vẫn chủ yếu vào Việt Nam thông qua hình thức cho vay lại (on-lending), tức các định chế tài chính quốc tế cấp vốn cho các tổ chức tín dụng trong nước để cho doanh nghiệp vay lại theo các tiêu chí xanh. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ yếu của thị trường tài chính xanh.
Tuy nhiên, để thu hút thêm các dòng vốn trực tiếp, Việt Nam cần nhiều dự án quy mô lớn được thiết kế theo chuẩn quốc tế, có thể chuyển hóa thành các sản phẩm tài chính như trái phiếu xanh, trái phiếu hạ tầng hoặc các công cụ huy động vốn dài hạn.
Trong khuôn khổ Hội nghị, Nam A Bank và Quỹ Đầu tư Thụy Sĩ cho các thị trường mới nổi (SIFEM) đã ký kết thỏa thuận đối tác chiến lược với sự tham dự của đại diện Tổng Lãnh sự quán Thụy Sĩ tại TP. Hồ Chí Minh. Thỏa thuận được kỳ vọng góp phần gia tăng nguồn lực tài trợ cho các dự án chuyển đổi xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, FiinGroup đã trao Ý định thư đến Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) với mong muốn hợp tác phát triển hạ tầng thị trường và hệ sinh thái dịch vụ tài chính tại VIFC-HCMC.