Mới đây, Cục Thuế và Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) ký Quy chế trao đổi thông tin và phối hợp công tác. Ông Cao Văn Bình, Chủ tịch Hội đồng quản lý kiêm Tổng Giám đốc CIC nhấn mạnh, việc kết nối dữ liệu thuế với thông tin tín dụng được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn thông tin có giá trị cho công tác đánh giá, phân tích và quản trị rủi ro, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch, thúc đẩy tuân thủ của người nộp thuế và hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động tín dụng.
Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng cũng cho hay, hiện nay ngoài thông tin tín dụng, còn rất nhiều thông tin khác để đánh giá năng lực của khách hàng. Nguồn thông tin của thuế có vai trò quan trọng trong việc bổ sung, hoàn thiện cơ sở dữ liệu của CIC. Trong thời gian tới, NHNN sẽ chỉ đạo các Ngân hàng thương mại đẩy mạnh cho vay dựa trên dữ liệu và dòng tiền. Để thực hiện được mục tiêu này, việc kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu thuế là điều kiện quan trọng.
Ngoài ra, đại diện Hội doanh nghiệp trẻ cũng cho rằng, các nhà băng cần đổi mới phương thức thẩm định để đánh giá đúng năng lực tạo dòng tiền của DN. Thực tế, hiện nay, nhiều DNNVV, hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã có ít tài sản bảo đảm nhưng lại có thị trường và dòng tiền ổn định nhờ tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn. Nếu các tổ chức tín dụng đa dạng hóa phương thức đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu tin cậy về doanh thu, hóa đơn, đơn hàng và lịch sử thanh toán thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản thế chấp truyền thống, doanh nghiệp sẽ dễ tiếp cận vốn hơn.
Hiện nay, tài sản thế chấp là một trong những vướng mắc lớn nhất của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tại Hội nghị Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ do NHNN tổ chức mới đây, bà Nguyễn Thị Lan Hương, đại diện Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam cho rằng, các nhà băng cần đổi mới phương thức thẩm định để đánh giá đúng năng lực tạo dòng tiền của DN. Thực tế, hiện nay, nhiều DNNVV, hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã có ít tài sản bảo đảm nhưng lại có thị trường và dòng tiền ổn định nhờ tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn.
"Nếu các tổ chức tín dụng đa dạng hóa phương thức đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu tin cậy về doanh thu, hóa đơn, đơn hàng và lịch sử thanh toán thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản thế chấp truyền thống, doanh nghiệp sẽ dễ tiếp cận vốn hơn. Các doanh nghiệp không xin cơ chế cấp phát vốn, mà mong muốn một thị trường tín dụng minh bạch, dễ tiếp cận, đánh giá đúng năng lực và chia sẻ rủi ro hợp lý", bà Hương kiến nghị.
Tương tự, ông Đỗ Văn Vẻ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hưng Yên cũng cho hay, mặc dù nhu cầu vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa rất lớn và các ngân hàng cũng luôn mong muốn tìm kiếm khách hàng tốt, giữa hai bên vẫn tồn tại một khoảng cách không nhỏ. Nguyên nhân là do các ngân hàng vẫn quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, trong khi nhiều DN còn hạn chế về năng lực quản trị, tính minh bạch tài chính, hồ sơ chứng minh dòng tiền cũng như phương án sản xuất kinh doanh.
Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên đề nghị các ngân hàng ứng dụng công nghệ mạnh mẽ hơn để đánh giá toàn diện sức khỏe và triển vọng của của doanh nghiệp dựa trên dòng tiền, hợp đồng, lịch sử thanh toán, dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử... thay vì chỉ nhìn vào tài sản hiện có. Ông Vệ cũng thừa nhận, bản thân các DNNVV cũng phải chủ động thay đổi, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, quản lý dòng tiền hiệu quả, thực hiện tốt nghĩa vụ với Nhà nước để xây dựng phương án kinh doanh khả thi.
Phía ngân hàng thương mại cho biết, khó khăn trong việc cấp tín dụng với doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay là ngân hàng ngày càng phải tuân thủ chặt chẽ các chuẩn mực quản trị rủi ro, không thể hạ chuẩn điều kiện tín dụng. Trong khi đó, thông tin về DNNVV còn thiếu và phân tán, đặc biệt với doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm, khiến ngân hàng khó đánh giá chính xác dòng tiền và khả năng trả nợ.
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho hay, ngành ngân hàng đang chủ động nghiên cứu xây dựng đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ hoạt động thông tin tín dụng dựa trên đánh giá tính khả thi về khả năng kết nối, khai thác nguồn dữ liệu hợp pháp.
Thống đốc cũng đề nghị các ngân hàng thương mại nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn trên phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu của doanh nghiệp...