Một tháng khối ngoại bán ròng gần 1 tỷ USD: Chứng khoán Việt sẽ tiến đến kỷ lục chưa từng có?

Theo số liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM (HoSE), trong tháng 10/2026, nhà đầu tư nước ngoài mua vào lượng cổ phiếu trị giá gần 38.000 tỷ đồng, mức thấp nhất kể từ đầu năm. Trong khi đó, tổng giá trị bán ra đạt gần 62.000 tỷ đồng, đưa giá trị bán ròng lên hơn 24.024 tỷ đồng, tương đương khoảng 930 triệu USD.

Đây là mức bán ròng theo tháng lớn nhất kể từ đầu năm 2026, đồng thời nối dài xu hướng rút vốn đã diễn ra trong nhiều tháng trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Áp lực bán xuất hiện gần như xuyên suốt tháng 10. Đặc biệt, khối ngoại ghi nhận chuỗi 20 phiên bán ròng liên tiếp từ ngày 23/9 đến 20/10, dài nhất trong khoảng hai năm trở lại đây. Dòng vốn ngoại chỉ đảo chiều mua ròng trong hai phiên 21/10 và 22/10, trước khi tiếp tục bán ròng trong những phiên cuối tháng.

Tính chung 10 tháng đầu năm, giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên HoSE đã vượt 122.000 tỷ đồng, tương đương 4,7 tỷ USD. Con số này chỉ thấp hơn khoảng 3.000 tỷ đồng so với mức kỷ lục 125.000 tỷ đồng được thiết lập trong cả năm 2025.

Như vậy, chỉ sau 10 tháng, quy mô bán ròng của khối ngoại đã tương đương gần 98% mức cao kỷ lục của năm trước. Nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn trong hai tháng cuối năm, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể chứng kiến một kỷ lục bán ròng mới.

Một cổ phiếu chiếm gần 40% giá trị bán ròng của cả sàn

Trong danh sách các cổ phiếu bị nhà đầu tư nước ngoài bán mạnh nhất tháng 10, Masan Consumer (HoSE: MCH) đứng đầu với giá trị bán ròng khoảng 9.601 tỷ đồng. Riêng mã này chiếm gần 40% tổng giá trị bán ròng của khối ngoại trên HoSE.

Phần lớn giá trị bán ròng tại MCH xuất phát từ giao dịch thỏa thuận quy mô đặc biệt lớn diễn ra ngày 9/10. Trong phiên này, hơn 64,2 triệu cổ phiếu MCH được chuyển nhượng với mức giá 150.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng tổng giá trị giao dịch khoảng 9.641 tỷ đồng.

Giao dịch có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài ở bên bán và nhà đầu tư trong nước ở bên mua. Lượng bán ròng lớn tại MCH chủ yếu phản ánh hoạt động chuyển nhượng cổ phần thông qua giao dịch thỏa thuận, thay vì toàn bộ là áp lực bán trên thị trường khớp lệnh.

Nếu loại trừ giá trị bán ròng tại MCH, nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng khoảng 14.400 tỷ đồng trên HoSE trong tháng 10.

Đứng thứ hai trong danh sách là Ngân hàng TMCP Phát triển TP. HCM (HDBank, HoSE: HDB), với giá trị bán ròng khoảng 3.388 tỷ đồng. Xét theo khối lượng, HDB thậm chí dẫn đầu thị trường khi khối ngoại bán ròng gần 131 triệu cổ phiếu.

Cổ phiếu Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) đứng tiếp theo với giá trị bán ròng khoảng 2.135 tỷ đồng, tương ứng hơn 99 triệu cổ phiếu. Hai mã FPT và ACB cũng nằm trong nhóm chịu áp lực bán lớn, lần lượt ghi nhận giá trị bán ròng khoảng 1.876 tỷ đồng và 1.445 tỷ đồng.

Tổng cộng, chỉ riêng năm cổ phiếu MCH, HDB, PNJ, FPT và ACB đã ghi nhận giá trị bán ròng khoảng 18.445 tỷ đồng, tương đương gần 77% tổng giá trị bán ròng trên HoSE trong tháng 10.

Nhà đầu tư nước ngoài vẫn giải ngân vào một số cổ phiếu. MSN dẫn đầu danh sách được mua ròng trên HoSE với khoảng 647 tỷ đồng, tiếp theo là HPG với 274 tỷ đồng, SHB với 231 tỷ đồng, TCB với 229 tỷ đồng và DCM với 227 tỷ đồng. Nếu xét trên cả ba sàn HoSE, HNX và UPCoM, giá trị bán ròng thấp hơn đáng kể so với số liệu riêng HoSE, do dòng vốn ngoại mua ròng tại một số cổ phiếu trên thị trường UPCoM.

Tổng giá trị bán ròng trên cả ba sàn trong tháng 10 đạt khoảng 20.844 tỷ đồng. Trong đó, cổ phiếu Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) là một trong những điểm sáng ở chiều mua, với giá trị mua ròng khoảng 3.223 tỷ đồng. Sự khác biệt giữa số liệu riêng HoSE và toàn thị trường cho thấy áp lực bán ròng của khối ngoại có mức độ phân hóa lớn giữa các nhóm cổ phiếu và từng sàn giao dịch.

Diễn biến này cũng diễn ra trong bối cảnh thanh khoản chứng khoán Việt Nam suy giảm. Giá trị khớp lệnh bình quân trên HoSE trong tháng 10 đạt khoảng 15.600 tỷ đồng/phiên, giảm gần 5% so với tháng trước và đánh dấu tháng giảm thứ ba liên tiếp. VN-Index kết thúc tháng 10 tại vùng 1.742 điểm, giảm khoảng 1,5% so với cuối tháng 9. Toàn thị trường ghi nhận khoảng 750 mã giảm giá, vượt đáng kể so với 491 mã tăng.

Nghịch lý sau khi chứng khoán Việt Nam được nâng hạng

Từ ngày 21/9/2026, FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Quyết định này được kỳ vọng mở đường cho dòng vốn quốc tế, đặc biệt là các quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số, gia tăng tỷ trọng tại cổ phiếu Việt Nam. Tuy nhiên, thay vì đảo chiều mua ròng ngay sau khi nâng hạng, khối ngoại tiếp tục bán ra với quy mô lớn.

Theo đánh giá của một số công ty chứng khoán, diễn biến này có thể xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố, gồm môi trường lãi suất quốc tế, sự dịch chuyển dòng vốn toàn cầu và hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ đầu tư. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ duy trì ở mức cao và đồng USD tiếp tục có sức hấp dẫn, dòng tiền quốc tế có xu hướng thận trọng hơn với các thị trường mới nổi.

Hoạt động mua bán của các nhóm quỹ cũng có sự khác biệt. Trong khi các quỹ thụ động từng bước giải ngân theo lộ trình bổ sung cổ phiếu Việt Nam vào bộ chỉ số, một số quỹ chủ động có thể tận dụng thời điểm nâng hạng để hiện thực hóa lợi nhuận từ những khoản đầu tư được thực hiện trước đó.

Theo Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS), làn sóng bán mạnh nhất có thể đã qua, nhưng áp lực bán ròng khó chấm dứt ngay khi môi trường lãi suất và tỷ giá quốc tế vẫn chưa thực sự thuận lợi. Dù vậy, câu chuyện nâng hạng vẫn mở ra triển vọng mới đối với dòng vốn ngoại trong năm 2027.

Theo lộ trình của FTSE Russell, việc bổ sung cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số được thực hiện qua bốn giai đoạn. Giai đoạn đầu từ tháng 9/2026 mới bổ sung 10% tỷ trọng dự kiến. Ba giai đoạn tiếp theo diễn ra vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027, với tỷ lệ lần lượt là 20%, 35% và 35%.

Như vậy, phần lớn tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE vẫn sẽ được bổ sung trong năm 2027. Đây là cơ sở để một số tổ chức đầu tư kỳ vọng dòng vốn quốc tế có thể cải thiện khi quá trình nâng hạng bước vào những giai đoạn tiếp theo.

Tuy nhiên, tỷ trọng bổ sung vào chỉ số không đồng nghĩa với lượng vốn ngoại chắc chắn được giải ngân tương ứng. Quy mô dòng tiền thực tế còn phụ thuộc vào tài sản quản lý của các quỹ, diễn biến thị trường, định giá cổ phiếu và điều kiện đầu tư tại thời điểm thực hiện.

Trong khi đó, mức độ hiện diện của nhà đầu tư nước ngoài tại chứng khoán Việt Nam đã giảm đáng kể sau nhiều năm bán ròng liên tiếp. Khối ngoại hiện chỉ còn nắm giữ khoảng 12,5% lượng cổ phiếu niêm yết trên HoSE.