Mục tiêu kinh tế số góp 30% GDP: Việt Nam phải gỡ 5 'nút thắt' lớn

Mục tiêu kinh tế số góp 30% GDP: Việt Nam phải gỡ 5 'nút thắt' lớnKỳ Thư-15/08/2026 13:45 (GMT+7)(VNF) - Kinh tế số đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam, nhưng để chuyển từ tốc độ phát triển sang đóng góp thực chất vào năng suất và giá trị gia tăng, các chuyên gia cho rằng cần sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, dữ liệu, vốn và nhân lực.Kinh tế số đã tăng nhanh nhưng chưa khai thác hết dư địaTại “Tháo gỡ điểm nghẽn, đưa kinh tế số thành động lực tăng trưởng trong kỷ nguyên phát triển mới”, ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch VCCI, cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành những động lực quan trọng củamô hình tăng trưởng mới. Trong đó, Việt Nam đặt mục tiêukinh tế sốđóng góp tối thiểu 30% GDP vào năm 2030.Theo ông Nghĩa, kinh tế số không đơn thuần là việc đưa công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn dựa trên dữ liệu, nền tảng số,trí tuệ nhân tạo(AI) và đổi mới sáng tạo. Vì vậy, chính sách cần linh hoạt hơn, đồng thời nhìn nhận đúng giá trị của dữ liệu, mã nguồn, thuật toán và tệp khách hàng trong nền kinh tế mới.Ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương) chia sẻ tại Diễn đàn.Ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương), nhận định Việt Nam cần tạo đột phá về tư duy và thể chế nếu muốn biến kinh tế số thành động lực tăng trưởng thực chất.Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, mở rộng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các lĩnh vực mới như AI, blockchain, dữ liệu mở và tài sản số. Cùng với đó là phát triển đồng bộ hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu và nguồn nhân lực, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ, vốn và thị trường.Thực tế cho thấy kinh tế số đang tăng trưởng nhanh. Giai đoạn 2020-2025, tỷ trọng kinh tế số trong GDP Việt Nam tăng từ 12,66% lên hơn 14%, tương đương quy mô trên 70 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng của khu vực này cũng cao hơn tốc độ tăng GDP chung.Theo Báo cáo e-Conomy SEA 2025 của Google, Temasek và Bain & Company, quy mô kinh tế số Việt Nam đạt 39 tỷ USD trong năm 2025, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Thương mại điện tử tiếp tục là một trụ cột, chiếm khoảng 2/3 tổng giá trị hàng hóa của nền kinh tế số.Việt Nam hiện có khoảng 85,6 triệu người sử dụng internet. Số người mua hàng trực tuyến đạt khoảng 24,3 triệu, với tổng doanh thu tiêu dùng trực tuyến khoảng 13,8 tỷ USD.Ở quy mô khu vực, ông Nguyễn Hoa Cương dẫn số liệu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho biết doanh thu kinh tế số ASEAN trong giai đoạn 2019-2025 đã vượt 300 tỷ USD và dự kiến đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Nếu Hiệp ước Khung kinh tế số ASEAN (DEFA) được thông qua, quy mô này có thể tăng lên 2.000 tỷ USD.Doanh nghiệp phải là trung tâm của kinh tế sốTheo GS.TS Tô Trung Thành, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, kinh tế số không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Trong quá trình này, dữ liệu, nền tảng số và tri thức sẽ ngày càng trở thành những tài sản cốt lõi, tạo ra giá trị và năng suất mới.Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Nhật Quang, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ (VINASA), cho rằng dư địa lớn nhất của kinh tế số nằm ở việc đưa AI và công nghệ số vào các ngành kinh tế truyền thống như nông nghiệp, công nghiệp, logistics và dịch vụ.Doanh nghiệp phải là trung tâm của kinh tế số.Theo ông, thay vì chỉ tập trung phát triển các sản phẩm công nghệ, cần khai thác công nghệ để nâng năng suất, giảm chi phí và tạo thêm giá trị trong những ngành đang đóng góp lớn cho nền kinh tế.Tuy nhiên, quá trình này vẫn đang gặp nhiều điểm nghẽn. Thể chế chưa theo kịp thực tiễn, hạ tầng số và dữ liệu chưa đồng bộ, năng lực công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế, trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn thiếu.Đáng chú ý, khả năng tiếp cận tài chính tiếp tục là trở ngại đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ khi muốn đầu tư công nghệ, đổi mới sáng tạo và mở rộng hoạt động.Ông Nguyễn Hoa Cương cho rằng các chính sách tạo động lực tăng trưởng mới không chỉ cần đầy đủ mà phải nhanh chóng được cụ thể hóa thành quy định pháp luật và hướng dẫn thực thi rõ ràng.Quan trọng hơn, cơ quan thực thi cần chuyển từ tư duy quản lý sang đồng hành, hỗ trợ để doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận và triển khai chính sách.“Cần sử dụng ngân sách nhà nước hiệu quả để từ đó huy động tốt hơn nguồn lực xã hội. Đặc biệt, các chính sách thực thi phát triển kinh tế số cần đặt doanh nghiệp vào vị trí trọng tâm để việc hỗ trợ đạt hiệu quả”, ông Nguyễn Hoa Cương nhấn mạnh.Các chuyên gia cho rằng để đạt mục tiêu kinh tế số đóng góp tối thiểu 30% GDP vào năm 2030, Việt Nam cần đồng thời tạo cú hích về thể chế, hạ tầng số, dữ liệu và nhân lực. Quan trọng hơn, công nghệ phải được đưa sâu vào các ngành kinh tế truyền thống, qua đó chuyển hóa thành năng suất, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh thực tế của doanh nghiệp.Pháp lý cho tài sản mã hoá: Bước ngoặt đưa 'dòng vốn ngầm' hòa vào nền kinh tếPháp lý cho tài sản mã hoá: Bước ngoặt đưa 'dòng vốn ngầm' hòa vào nền kinh tếTài chính(VNF) - Theo PGS.TS Trần Mạnh Huy, một hành lang pháp lý hoàn thiện cho tài sản mã hoá sẽ tạo ra bước ngoặt đưa “dòng vốn ngầm” này luân chuyển vào nền kinh tế, qua đó mở ra một phương thức huy động và phân bổ vốn mới trong kỷ nguyên kinh tế số.