Một phân tích cho thấy Iran có thể đã xuất khẩu lượng dầu trị giá từ 3,9 - 4,2 tỷ USD trong tháng 9/2025; trong đó, theo Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung, Trung Quốc đã mua khoảng 90% lượng dầu này.
Đầu tuần này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian cho biết: 'Các biện pháp trừng phạt và gây áp lực không giúp giải quyết vấn đề. Chúng chỉ dẫn đến leo thang căng thẳng, không có lợi cho ai cả'.
Theo một báo cáo của Nomura hồi tháng 4/2026, 38% lượng dầu và 23% khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.
Trong khi đó, Trung Quốc đã giảm lượng dầu nhập khẩu từ Iran. Trước xung đột, lượng dầu thô nhập khẩu từ Iran trung bình khoảng 1,4 triệu thùng/ngày, nhưng đã giảm xuống còn khoảng 700.000 thùng/ngày trong những tháng gần đây do sản lượng lọc dầu giảm và lượng dự trữ trong nước giảm.
'Việc ngừng hoàn toàn nhập khẩu dầu thô từ Iran có thể sẽ có tác động hạn chế ngay lập tức đến an ninh dầu mỏ tổng thể của Trung Quốc, bởi vì nhập khẩu từ Iran đã giảm đáng kể và Trung Quốc vẫn nắm giữ lượng dự trữ dầu thô tương đối lớn', Tianyue Hu, nhà phân tích tại công ty tình báo năng lượng Rystad cho biết.
Đây không phải là lần đầu tiên Mỹ đe dọa trừng phạt các đối tác thương mại của Iran.
Ấn Độ từng là một trong những nước nhập khẩu dầu Iran lớn, nhưng đã ngừng nhập khẩu dầu Iran từ năm 2019 do các lệnh trừng phạt của Mỹ. Dù không nhập khẩu dầu từ Iran, nhưng kim ngạch thương mại giữa Ấn Độ và Iran vẫn đạt 1,1 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12/2025, chủ yếu với các mặt hàng như gạo và đường. Tuy nhiên, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, Ấn Độ đã mua lại dầu Iran vào tháng 4 năm nay.
Rất khó để xác định lệnh trừng phạt của Mỹ có thể ảnh hưởng đến Trung Quốc hay bất kỳ quốc gia nào khác phụ thuộc vào dầu mỏ của Iran như thế nào.
Các nhà phân tích Phố Wall thậm chí chưa thể xác định chính xác lượng dầu đang đi qua eo biển Hormuz. Trong khi Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở và dầu vẫn được vận chuyển, Iran lại tuyên bố điều ngược lại.
Ngoài ra, còn có đội tàu ngầm (shadow fleet), thường được các quốc gia chịu lệnh trừng phạt sử dụng. Những tàu này che giấu chủ sở hữu, nguồn gốc và điểm đến nên rất khó theo dõi. Nền tảng theo dõi tàu Kpler cho biết hoạt động vận chuyển bằng đội tàu ngầm chiếm khoảng 50% lượng tàu qua Hormuz trong những tuần gần đây, tăng mạnh so với khoảng 12,5% một tháng trước.
Việc thiếu hụt dòng chảy dầu ảnh hưởng đến tất cả các bên. Lượng dầu dự trữ lớn đã giúp thế giới tránh rơi vào tình trạng thiếu dầu nghiêm trọng khi cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran bắt đầu hồi tháng 2.
Giá dầu đang hạ nhiệt trong những ngày gần đây khi những lo ngại về xung đột quân sự tại vùng Vịnh dịu bớt và kỳ vọng về một thỏa thuận giữa Iran và Oman nhằm đảm bảo tuyến đường vận chuyển an toàn qua eo biển Hormuz.
Theo thông báo, Iran và Oman đang thảo luận về việc thiết lập một tuyến vận tải tạm thời chung qua eo biển Hormuz, đồng thời tiến hành chiến dịch rà phá thủy lôi, mở đường cho một thỏa thuận lâu dài về quản lý tuyến hàng hải này.
Ngoại trưởng Oman cho biết: 'Việc quản lý eo biển trong tương lai và một giải pháp lâu dài sẽ được triển khai vào thời điểm thích hợp… Các cuộc thảo luận với các đối tác trong khu vực sẽ được tiến hành nhằm thúc đẩy hòa bình, hợp tác, ổn định và tự do hàng hải'.
Ngoài ra, Pakistan đã báo cáo những tiến triển đáng kể trong các cuộc đàm phán nhằm hạ nhiệt căng thẳng và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Theo Paolo Broccardo, Giám đốc điều hành của BankPro, việc chuyển hướng khỏi các hành động quân sự đã làm giảm bớt rủi ro đối với nguồn cung từ vùng Vịnh, mặc dù Mỹ không loại trừ các biện pháp can thiệp khác.
"Các biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với Iran ít nghiêm trọng hơn so với dự kiến', Dan Coatsworth, Trưởng bộ phận thị trường tại AJ Bell nhận định và cho biết, việc giá dầu giảm đã giúp thị trường lấy lại phần nào sự ổn định khi lợi suất trái phiếu chính phủ hạ nhiệt từ mức cao gần đây.
